واع‍ظ ق‍زوی‍ن‍ی‌، م‍ح‍م‍درف‍ی‍ع‌: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    جز (جایگزینی متن - 'سیدج' به 'سید ج')
    بدون خلاصۀ ویرایش
     
    (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
    خط ۱: خط ۱:
    {{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
    {{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
    | عنوان = واع‍ظ ق‍زوی‍ن‍ی‌، م‍ح‍م‍درف‍ی‍ع‌
    | عنوان = ملا محمدرفیع واعظ قزوینی
    | تصویر = NUR52317.jpg
    | تصویر = NUR52317.jpg
    | اندازه تصویر =
    | اندازه تصویر =
    | توضیح تصویر =
    | توضیح تصویر =
    | نام کامل =ملا محمدرفیع واعظ قزوینی
    | نام کامل = ملا محمدرفیع واعظ قزوینی
    | نام‌های دیگر =
    | نام‌های دیگر = میرزا رفیع، ملا رفیعا
    | لقب =رفیع‌الدین
    | لقب = رفیع‌الدین
    | تخلص =
    | تخلص = واعظ
    | نسب =
    | نسب = نواده ملا فتح‌الله واعظ قزوینی
    | نام پدر =
    | نام پدر =
    | ولادت =ذی‌حجه 1027ق
    | ولادت = ذی‌الحجه ۱۰۲۷ قمری
    | محل تولد =صفی‌آباد قزوین‌
    | محل تولد = صفی‌آباد، قزوین
    | کشور تولد =
    | کشور تولد = ایران
    | محل زندگی =
    | محل زندگی = قزوین
    | رحلت = رمضان‌ سال 1089ق- پنج‌شنبه هفتم آبان ۱۳۰۴ش
    | رحلت = رمضان ۱۰۸۹ قمری
    | شهادت =
    | شهادت =
    | مدفن =
    | مدفن =
    | طول عمر =
    | طول عمر = ۶۲ سال
    | نام همسر =
    | نام همسر =
    | فرزندان =
    | فرزندان =
    | خویشاوندان =
    | خویشاوندان =
    | دین =
    | دین = اسلام
    | مذهب =
    | مذهب = شیعه
    | پیشه =
    | پیشه = شاعر، واعظ
    | درجه علمی =
    | دانشگاه =
    | حوزه =
    | علایق پژوهشی = شعر فارسی، وعظ
    | منصب =
    | منصب =
    | پس از =
    | پس از =
    | پیش از =
    | پیش از =
    | اساتید =[[قزوینی، خلیل بن غازی|خلیل بن غازی قزوینی]]
    | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[قزوینی، خلیل بن غازی|ملا خلیل بن غازی قزوینی]]}}
    | مشایخ =
    | مشایخ =
    | معاصرین =
    | معاصرین =
    | شاگردان =
    | شاگردان =
    | اجازه اجتهاد از =
    | اجازه اجتهاد از =
    | درجه علمی =
    | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[دیوان ملا محمدرفیع واعظ قزوینی]] | [[رعشه بر دریا: گزیده اشعار واعظ قزوینی]] | [[رفیعیه در پرگار متناسبه]] | [[آتشی در چمن]]}}
    | دانشگاه =
    | حوزه =
    | علایق پژوهشی =
    | سبک نوشتاری =
    | سبک نوشتاری =
    | آثار =
    | وبگاه =
    | وبگاه =
    | امضا =
    | امضا =
    | کد مؤلف = AUTHORCODE52317AUTHORCODE
    | کد مؤلف = AUTHORCODE52317AUTHORCODE
    }}
    }}
    '''ملا محمدرفیع واعظ قزوینی'''، مدير و سردبير روزنامه «نصيحت» قزوين، شاعر نامدار سده یازدهم هجری (1027- 1089ق)، صاحب دیوان اشعار و از شاگردان ملا [[قزوینی، خلیل بن غازی|خلیل بن غازی قزوینی]] (متوفی 1089ق) بوده است.
    '''ملا محمدرفیع واعظ قزوینی'''، (۱۰۲۷-۱۰۸۹ق)، شاعر نامدار سده یازدهم هجری، مشهور به واعظ قزوینی و متخلص به واعظ بود. وی ملقب به رفیع‌الدین و گاهی ملا رفیع یا میرزا رفیع خوانده می‌شد و در افواه به ملا رفیعا شهرت داشت. او از مردم صفی‌آباد قزوین و نواده ملا فتح‌الله واعظ قزوینی بود. برخی منابع او را فرزند ملا فتح‌الله نوشته‌اند، اما ظاهراً به شیوه قدما، چون جدش از پدر نامورتر بوده، او را به جد منتسب ساخته‌اند. تذکره‌نویس معاصر وی، میرزا محمدطاهر نصرآبادی اصفهانی در ذکر علما و فضلای آن عصر، او را نواده ملا فتح‌الله واعظ قزوینی معرفی کرده است. از پدر، مادر و دوران کودکی واعظ آگاهی چندانی در دست نیست، جز اینکه از شاگردان دانشمند و فقیه و متکلم و مفسر معروف، ملا خلیل بن غازی قزوینی (متوفی ۱۰۸۹ق)، مشهور به آخوند ملا خلیلا، بوده است. واعظ تا پایان زندگانی ارتباط خود را از استاد خویش نگسست. از شگفتی‌ها آنکه درگذشت استاد و شاگرد هر دو در یک سال روی نموده است و بنا بر نقل منابع معتبر، درگذشت واعظ در رمضان سال ۱۰۸۹ق اتفاق افتاده است. از آثار او می‌توان به دیوان اشعار، «رعشه بر دریا: گزیده اشعار واعظ قزوینی»، «رفیعیه در پرگار متناسبه» و «آتشی در چمن» اشاره کرد.


    ==نام و نسب==
    ==نام و نسب==
    ملا محمدرفیع‌، ملقب به رفیع‌الدین، گاهی ملا رفیع‌‌ یا میرزا رفیع‌ و در افواه ملا رفیعا، مشهور به واعظ قزوینی‌ و متخلص به واعظ از‌ مردم‌ صفی‌آباد قزوین‌ و نواده ملا فتح‌اللّه واعظ قزوینی بود.
    ملا محمدرفیع‌، ملقب به رَفیعُ‌الدّینِ قَزْوینی، گاهی ملا رفیع‌‌ یا میرزا رفیع‌ و در افواه ملا رفیعا، مشهور به واعظ قزوینی‌ و متخلص به واعظ از‌ مردم‌ صفی‌آباد قزوین‌ و نواده ملا فتح‌اللّه واعظ قزوینی بود.


    توضیح آنکه بعضی چون شیخ محمد بن حسن عاملی (متوفی 1104ق)، میرزا محمدباقر موسوی خوانساری‌ اصفهانی (متوفی 1313ق)، شیخ‌ عباس قمی (متوفی 1359ق) و شیخ آغابزرگ طهرانی (متوفی 1348ش)، وی را فرزند مولانا یا ملا فتح‌اللّه‌ قزوینی‌ نوشته‌اند، اما ظاهر آن است که به شیوه قدما، چون جدش از پدر نامورتر بوده، او را به جد منتسب ساخته‌اند؛ چه، تذکره‌نویس معاصر وی، میرزا محمدطاهر نصرآبادی اصفهانی‌ در ذکر علما و فضلای آن عصر بیاورده که: «واعظ قزوینی، اسم شریفش میرزا رفیع است، نواده ملا فتح‌اللّه واعظ‌ قزوینی‌ است»<ref>ر.ک: ناصری، سید حسن‌سادات، ص182</ref>‏.
    توضیح آنکه بعضی چون [[حر عاملی، محمد بن حسن|شیخ محمد بن حسن عاملی]] (متوفی 1104ق)، میرزا محمدباقر موسوی خوانساری‌ اصفهانی (متوفی 1313ق)، [[قمی، عباس|شیخ‌ عباس قمی]] (متوفی 1359ق) و [[آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن|شیخ آغابزرگ طهرانی]] (متوفی 1348ش)، وی را فرزند مولانا یا ملا فتح‌اللّه‌ قزوینی‌ نوشته‌اند، اما ظاهر آن است که به شیوه قدما، چون جدش از پدر نامورتر بوده، او را به جد منتسب ساخته‌اند؛ چه، [[تذکره نصرآبادی|تذکره‌نویس]] معاصر وی، [[نصرآبادی، محمدطاهر|میرزا محمدطاهر نصرآبادی اصفهانی‌]] در ذکر علما و فضلای آن عصر بیاورده که: «واعظ قزوینی، اسم شریفش میرزا رفیع است، نواده ملا فتح‌اللّه واعظ‌ قزوینی‌ است»<ref>ر.ک: ناصری، سید حسن‌سادات، ص182</ref>‏.


    ==تولد==
    ==تولد==
    خط ۵۶: خط ۵۶:


    ==وفات==
    ==وفات==
    ‌از شگفتی‌ها آنکه بنا به روایات مشهور، درگذشت این‌ استاد‌ و شاگرد هردو در یکسال روی نموده است‌؛ چراکه بنا‌ بر نقل «[[أمل الآمل في علماء جبل عامل|الأمل الآمل]]»‌ و «[[روضات الجنات و جنات الجنان|روضات الجنات]]» و «[[الكنی و الألقاب (مكتبة الصدر)|الكنی‌ و الألقاب]]»‌ و «[[هدیة الأحباب|هدية الأحباب]]»، درگذشت واعظ به رمضان‌ سال 1089ق، روی نموده‌ است‌‌ و صاحب «[[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]]» و صاحب «[[ريحانة‌ الأدب]]»‌ نیز همین‌ سال‌ را‌ برای فوت او ملحوظ داشته‌اند<ref>ر.ک: همان، ص184</ref>‏.
    ‌از شگفتی‌ها آنکه بنا به روایات مشهور، درگذشت این‌ استاد‌ و شاگرد هردو در یکسال روی نموده است‌؛ چراکه بنا‌ بر نقل «[[أمل الآمل في علماء جبل عامل|الأمل الآمل]]»‌ و «[[روضات الجنات و جنات الجنان|روضات الجنات]]» و «[[الكنی و الألقاب (مكتبة الصدر)|الكنی‌ و الألقاب]]»‌ و «[[هدیة الأحباب|هدية الأحباب]]»، درگذشت واعظ به رمضان‌ سال 1089ق، روی نموده‌ است‌‌ و صاحب «[[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]]» و [[مدرس، محمدعلی|صاحب «ريحانة‌ الأدب»‌]] نیز همین‌ سال‌ را‌ برای فوت او ملحوظ داشته‌اند<ref>ر.ک: همان، ص184</ref>‏.


    ==پانویس ==
    ==پانویس ==
    خط ۸۲: خط ۸۲:
    [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ دی 1402 توسط سید محمد رضا موسوی]]
    [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ دی 1402 توسط سید محمد رضا موسوی]]
    [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ دی 1402 توسط محسن عزیزی]]
    [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ دی 1402 توسط محسن عزیزی]]
    [[رده:شاعران]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۲۵

    ملا محمدرفیع واعظ قزوینی
    NUR52317.jpg
    نام کاململا محمدرفیع واعظ قزوینی
    نام‌های دیگرمیرزا رفیع، ملا رفیعا
    لقبرفیع‌الدین
    تخلصواعظ
    نسبنواده ملا فتح‌الله واعظ قزوینی
    ولادتذی‌الحجه ۱۰۲۷ قمری
    محل تولدصفی‌آباد، قزوین، ایران
    محل زندگیقزوین
    رحلترمضان ۱۰۸۹ قمری
    طول عمر۶۲ سال
    دیناسلام
    مذهبشیعه
    پیشهشاعر، واعظ
    اطلاعات علمی
    علایق پژوهشیشعر فارسی، وعظ
    اساتید
    برخی آثار

    ملا محمدرفیع واعظ قزوینی، (۱۰۲۷-۱۰۸۹ق)، شاعر نامدار سده یازدهم هجری، مشهور به واعظ قزوینی و متخلص به واعظ بود. وی ملقب به رفیع‌الدین و گاهی ملا رفیع یا میرزا رفیع خوانده می‌شد و در افواه به ملا رفیعا شهرت داشت. او از مردم صفی‌آباد قزوین و نواده ملا فتح‌الله واعظ قزوینی بود. برخی منابع او را فرزند ملا فتح‌الله نوشته‌اند، اما ظاهراً به شیوه قدما، چون جدش از پدر نامورتر بوده، او را به جد منتسب ساخته‌اند. تذکره‌نویس معاصر وی، میرزا محمدطاهر نصرآبادی اصفهانی در ذکر علما و فضلای آن عصر، او را نواده ملا فتح‌الله واعظ قزوینی معرفی کرده است. از پدر، مادر و دوران کودکی واعظ آگاهی چندانی در دست نیست، جز اینکه از شاگردان دانشمند و فقیه و متکلم و مفسر معروف، ملا خلیل بن غازی قزوینی (متوفی ۱۰۸۹ق)، مشهور به آخوند ملا خلیلا، بوده است. واعظ تا پایان زندگانی ارتباط خود را از استاد خویش نگسست. از شگفتی‌ها آنکه درگذشت استاد و شاگرد هر دو در یک سال روی نموده است و بنا بر نقل منابع معتبر، درگذشت واعظ در رمضان سال ۱۰۸۹ق اتفاق افتاده است. از آثار او می‌توان به دیوان اشعار، «رعشه بر دریا: گزیده اشعار واعظ قزوینی»، «رفیعیه در پرگار متناسبه» و «آتشی در چمن» اشاره کرد.

    نام و نسب

    ملا محمدرفیع‌، ملقب به رَفیعُ‌الدّینِ قَزْوینی، گاهی ملا رفیع‌‌ یا میرزا رفیع‌ و در افواه ملا رفیعا، مشهور به واعظ قزوینی‌ و متخلص به واعظ از‌ مردم‌ صفی‌آباد قزوین‌ و نواده ملا فتح‌اللّه واعظ قزوینی بود.

    توضیح آنکه بعضی چون شیخ محمد بن حسن عاملی (متوفی 1104ق)، میرزا محمدباقر موسوی خوانساری‌ اصفهانی (متوفی 1313ق)، شیخ‌ عباس قمی (متوفی 1359ق) و شیخ آغابزرگ طهرانی (متوفی 1348ش)، وی را فرزند مولانا یا ملا فتح‌اللّه‌ قزوینی‌ نوشته‌اند، اما ظاهر آن است که به شیوه قدما، چون جدش از پدر نامورتر بوده، او را به جد منتسب ساخته‌اند؛ چه، تذکره‌نویس معاصر وی، میرزا محمدطاهر نصرآبادی اصفهانی‌ در ذکر علما و فضلای آن عصر بیاورده که: «واعظ قزوینی، اسم شریفش میرزا رفیع است، نواده ملا فتح‌اللّه واعظ‌ قزوینی‌ است»[۱]‏.

    تولد

    سال تولد او را ارباب تألیف‌ یاد‌ نکرده‌اند‌، اما سید حسن حاج سید جوادی قزوینی می‌نویسد: «در یکی از دست‌نویس‌های جلد دوم أبواب الجنان، زادروز واعظ، شهر ذی‌حجه 1027ق، به قلم‌ آمده‌ است‌‌».

    سرگذشت و اساتید

    از پدر و مادر‌ و جد و خاندان و روزگار کودکی واعظ آگاهی نداریم، جز اینکه می‌دانیم از شاگردان دانشمند و فقیه و متکلم و مفسر معروف‌، ملا خلیل بن غازی قزوینی، مشهور به آخوند ملا خلیلا یا‌ آخوند (متوفی 1089ق) بوده است. واعظ تا پایان زندگانی ارتباط خود‌ را‌ از استاد خویش نگسست[۲]‏.

    وفات

    ‌از شگفتی‌ها آنکه بنا به روایات مشهور، درگذشت این‌ استاد‌ و شاگرد هردو در یکسال روی نموده است‌؛ چراکه بنا‌ بر نقل «الأمل الآمل»‌ و «روضات الجنات» و «الكنی‌ و الألقاب»‌ و «هدية الأحباب»، درگذشت واعظ به رمضان‌ سال 1089ق، روی نموده‌ است‌‌ و صاحب «الذريعة» و صاحب «ريحانة‌ الأدب»‌ نیز همین‌ سال‌ را‌ برای فوت او ملحوظ داشته‌اند[۳]‏.

    پانویس

    1. ر.ک: ناصری، سید حسن‌سادات، ص182
    2. ر.ک: همان، ص183
    3. ر.ک: همان، ص184

    منابع مقاله

    ناصری، سید حسن‌سادات، «حال و کار واعظ قزوینی شاعر نامدار سده یازدهم هجری»، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، بهار و تابستان 1356، سال بیست‌وسوم، شماره 1 و 2.

    وابسته‌ها