۱۵۳٬۶۳۳
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'غاية إيضاح المطالب في شرح المکاسب' به 'غاية إيضاح المطالب في شرح المكاسب') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = مرتضی انصاری | |||
| تصویر = NUR00012.jpg | |||
| | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = تصویر منسوب به شیخ مرتضی انصاری | |||
| | | نام کامل = مرتضی بن محمدامین انصاری | ||
| | | نامهای دیگر = شیخ انصاری، شیخ مرتضی انصاری | ||
| | | لقب = شیخ اعظم، خاتم الفقهاء و المجتهدین | ||
| تخلص = | |||
| نسب = منسوب به جابر بن عبدالله انصاری (صحابی پیامبر) | |||
| | | نام پدر = محمدامین | ||
|نام | | ولادت = ۱۸ ذیالحجه ۱۲۱۴ قمری (۱۱۷۹ شمسی / ۱۸۰۰ میلادی) | ||
| | | محل تولد = دزفول | ||
| | | کشور تولد = ایران | ||
| | | محل زندگی = دزفول، کربلا، نجف، کاشان | ||
| | | رحلت = ۱۸ جمادیالثانی ۱۲۸۱ قمری (۱۲۴۳ شمسی / ۱۸۶۴ میلادی) | ||
| | | شهادت = | ||
| | | مدفن = حرم امام علی(ع)، نجف اشرف | ||
| | | طول عمر = ۶۷ سال | ||
| | | نام همسر = | ||
| | | فرزندان = | ||
| | | خویشاوندان = | ||
| | | دین = اسلام | ||
| | | مذهب = شیعه | ||
| | | پیشه = فقیه، اصولی، مرجع تقلید | ||
| | | درجه علمی = مجتهد | ||
| | | دانشگاه = | ||
| حوزه = حوزه علمیه نجف اشرف | |||
| | | علایق پژوهشی = فقه، اصول فقه | ||
| | | منصب = مرجع عام شیعیان پس از صاحب جواهر | ||
| | | پس از = | ||
|} | | پیش از = | ||
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | شیخ حسین انصاری (عمو) | [[طباطبایی، سید محمد بن علی|سید محمد مجاهد]] | [[شریفالعلماء مازندرانی، محمدشریف بن حسنعلی|شریفالعلماء مازندرانی]] | [[نراقی، احمد بن محمدمهدی|ملا احمد نراقی]] | [[کاشفالغطاء، موسی|شیخ موسی کاشفالغطاء]] | [[آل کاشفالغطاء، علی|شیخ علی کاشفالغطاء]]}} | |||
| مشایخ = | |||
'''مرتضى انصارى | | معاصرین = | ||
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | [[میرزای شیرازی، سید محمدحسن|سید محمدحسن شیرازی (میرزای شیرازی)]] | [[آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین|محمدکاظم خراسانی (آخوند خراسانی)]] | [[رشتی، حبیبالله بن محمدعلی|میرزا حبیبالله رشتی]] | [[مامقانی، محمدحسن بن عبدالله|محمدحسن مامقانی]]}} | |||
| اجازه اجتهاد از = | |||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[كتاب المكاسب]] | [[فرائد الاصول (طبع انتشارات اسلامی)|فرائد الاصول (رسائل)]] | [[كتاب الطهارة (للأنصاری)]] | [[كتاب الصلاة (للأنصاری)]] | [[كتاب الزكاة (للأنصاری)]] | [[كتاب الخمس (للأنصاری)]] | [[رسالة في الرضاع (للانصاری)]]}} | |||
| سبک نوشتاری = | |||
| وبگاه = | |||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE00012AUTHORCODE | |||
}} | |||
{{کاربردهای دیگر| انصاری (ابهامزدایی)}} | |||
'''مرتضى بن محمدامین انصارى''' (۱۲۱۴-۱۲۸۱ق)، معروف به شیخ انصاری و ملقب به شیخ اعظم و خاتم الفقهاء و المجتهدین، از بزرگترین فقیهان شیعه در قرن سیزدهم هجری است که پس از [[صاحب جواهر، محمدحسن|صاحب جواهر]] مرجعیت عامه یافت. وی در روز ۱۸ ذیالحجه سال ۱۲۱۴ق در شهر دزفول به دنیا آمد. نسبش به جابر بن عبدالله انصاری، صحابی بزرگ پیامبر(ص) میرسید. پدرش محمدامین عالمی پرهیزکار بود. شیخ انصاری پس از گذراندن مقدمات نزد عمویش شیخ حسین انصاری، در سال ۱۲۳۲ق به همراه پدر به عراق مهاجرت کرد و چهار سال در کربلا از محضر [[طباطبایی، سید محمد بن علی|سید محمد مجاهد]] و [[شریفالعلماء مازندرانی، محمدشریف بن حسنعلی|شریفالعلماء مازندرانی]] بهره برد. پس از بازگشتی کوتاه به دزفول، بار دیگر به عراق رفت و در درس شیخ موسی کاشفالغطاء شرکت کرد. در سال ۱۲۴۰ق رهسپار مشهد شد و در کاشان چهار سال نزد [[نراقی، احمد بن محمدمهدی|ملا احمد نراقی]] به تکمیل معلومات پرداخت و از او اجازه اجتهاد و روایت گرفت. پس از پنج ماه توقف در مشهد، به دزفول بازگشت. در سال ۱۲۴۹ق برای همیشه به عتبات رفت و پنج سال در نجف در درس [[کاشفالغطاء، علی بن محمدرضا|شیخ علی کاشفالغطاء]] حاضر شد و به درجه اجتهاد نائل آمد. پس از وفات [[صاحب جواهر، محمدحسن|صاحب جواهر]] در سال ۱۲۶۶ق، ریاست مطلق دینی به شیخ انصاری منتقل شد. او از برجستهترین نوابغ فقهی شیعه و مبتکر علم اصول جدید به شمار میرود و آثارش به دلیل سادگی و روانی به کتابهای درسی حوزه تبدیل شدند. مهمترین آثار او «کتاب المکاسب» و «فرائد الاصول» (معروف به رسائل) است. وی با وجود مرجعیت عام و سرازیر شدن وجوه شرعی به سویش، زندگی بسیار زاهدانای داشت و هنگام مرگ دارای ماترک ناچیزی بود. شیخ انصاری سرانجام در ۱۸ جمادیالثانی سال ۱۲۸۱ق در ۶۷ سالگی در نجف اشرف درگذشت و در حرم [[امام علی علیهالسلام|امام علی(ع)]] به خاک سپرده شد. | |||
== ولادت == | == ولادت == | ||
در روز 18 ذیحجه سال 1214ق در شهر دزفول به دنیا آمد.<ref>ر.ک؛ کلانتر، سید محمد، ج1، ص19</ref> | شیخ مرتضی انصاری در روز 18 ذیحجه سال 1214ق در شهر دزفول به دنیا آمد.<ref>ر.ک؛ کلانتر، سید محمد، ج1، ص19</ref> نسبش به جابر بن عبدالله انصارى سلمی خزرجی (م 78ق) صحابى بزرگ پيامبر(ص) مىرسيد.<ref>ر.ک؛ همان، ص20</ref> | ||
نسبش به جابر بن عبدالله انصارى سلمی خزرجی (م 78ق) صحابى بزرگ پيامبر(ص) مىرسيد.<ref>ر.ک؛ همان، ص20 | |||
مادر ایشان، دختر علامه شیخ یعقوب انصاری از زنان پرهیزکار بود که در سال 1279ق در نجف اشرف وفات کرد.<ref>ر.ک؛ همان، ص25 الی 27</ref> | پدرش محمد امين، عالمى پرهيزكار بود كه در سال 1248ق بر اثر بیماری طاعون از دنیا رفت.<ref>ر.ک؛ همان، ص24</ref> مادر ایشان، دختر علامه شیخ یعقوب انصاری از زنان پرهیزکار بود که در سال 1279ق در نجف اشرف وفات کرد.<ref>ر.ک؛ همان، ص25 الی 27</ref> | ||
==تحصیلات== | ==تحصیلات== | ||
| خط ۴۸: | خط ۵۴: | ||
شیخ آموختن را با خواندن قرآن کریم آغاز کرد و بعد از گذراندن مقدمات از صرف و نحو و غیره در محضر عموی خویش، شیخ حسین انصاری، به فراگیری فقه و اصول نزد استادان دیگر پرداخت.<ref>ر.ک؛ همان، ص29</ref> | شیخ آموختن را با خواندن قرآن کریم آغاز کرد و بعد از گذراندن مقدمات از صرف و نحو و غیره در محضر عموی خویش، شیخ حسین انصاری، به فراگیری فقه و اصول نزد استادان دیگر پرداخت.<ref>ر.ک؛ همان، ص29</ref> | ||
در سال 1232ق براى ادامه تحصيلات به همراه پدرش به عراق مهاجرت كرد و در كربلا به مدت چهار سال از محضر [[طباطبایی، محمد بن علی|سيد محمد مجاهد]] (م 1242ق) و [[شریفالعلماء مازندرانی، محمدشریف بن حسنعلی|شريفالعلماى مازندرانى]](م 1245ق) بهرهمند گرديد.<ref>ر.ک؛ همان، ص30</ref> | در سال 1232ق براى ادامه تحصيلات به همراه پدرش به عراق مهاجرت كرد و در كربلا به مدت چهار سال از محضر [[طباطبایی، سید محمد بن علی|سيد محمد مجاهد]] (م 1242ق) و [[شریفالعلماء مازندرانی، محمدشریف بن حسنعلی|شريفالعلماى مازندرانى]](م 1245ق) بهرهمند گرديد.<ref>ر.ک؛ همان، ص30</ref> | ||
در سال چهارم، عدهاى از مردم دزفول كه به زيارت كربلا آمده بودند، به وى گفتند: پدرت شوق ديدار تو را دارد. شيخ به دزفول بازگشت اما بيش از دو نتوانست در دزفول بماند و مجدداً به كربلا بازگشت.<ref>ر.ک؛ همان، ص35</ref>پس از گذشت يك سال عازم نجف گرديد و در مجلس درس شيخ موسى فرزند شيخ جعفر كاشفالغطاء شركت كرد.<ref>ر.ک؛ همان، ص36</ref> | در سال چهارم، عدهاى از مردم دزفول كه به زيارت كربلا آمده بودند، به وى گفتند: پدرت شوق ديدار تو را دارد. شيخ به دزفول بازگشت اما بيش از دو نتوانست در دزفول بماند و مجدداً به كربلا بازگشت.<ref>ر.ک؛ همان، ص35</ref>پس از گذشت يك سال عازم نجف گرديد و در مجلس درس شيخ موسى فرزند شيخ جعفر كاشفالغطاء شركت كرد.<ref>ر.ک؛ همان، ص36</ref> | ||
| خط ۵۵: | خط ۶۱: | ||
وى مدت چهار سال در كاشان توقف نمود و در خدمت [[نراقی، احمد بن محمدمهدی|ملا احمد نراقى]](م 1244ق) به تكميل معلومات خود پرداخت.<ref>ر.ک؛ همان، ص56</ref>پس از گرفتن اجازه روايت و اجتهاد از نراقى رهسپار مشهد گرديد و پس از پنج ماه توقف در اين شهر به تهران و از آنجا به زادگاهش دزفول مراجعت نمود.<ref>ر.ک؛ همان، ص77</ref> | وى مدت چهار سال در كاشان توقف نمود و در خدمت [[نراقی، احمد بن محمدمهدی|ملا احمد نراقى]](م 1244ق) به تكميل معلومات خود پرداخت.<ref>ر.ک؛ همان، ص56</ref>پس از گرفتن اجازه روايت و اجتهاد از نراقى رهسپار مشهد گرديد و پس از پنج ماه توقف در اين شهر به تهران و از آنجا به زادگاهش دزفول مراجعت نمود.<ref>ر.ک؛ همان، ص77</ref> | ||
==اساتید== | |||
#شیخ حسین انصاری (عموی ایشان) | |||
#[[طباطبایی، سید محمد بن علی|سید محمد مجاهد]] | |||
#[[شریفالعلماء مازندرانی، محمدشریف بن حسنعلی|شریفالعلماء مازندرانی]] | |||
#[[نراقی، احمد بن محمدمهدی|مولی احمد نراقی]] | |||
#[[کاشفالغطاء، موسی|شیخ موسی کاشف الغظاء]] | |||
#[[آل کاشفالغطاء، علی|شیخ علی کاشف الغطاء]] | |||
و..<ref>ر.ک؛ همان، ص90 الی 103</ref> | |||
== تدریس == | == تدریس == | ||
| خط ۶۵: | خط ۸۱: | ||
شيخ در موقع تدريس خارج فقه و اصول در توضيح مطالب علمى، چنان خوشبيان بود و با استدلال، آراء ابتكارى خود را پيرامون مبانى اصولى و فقهى تقرير مىنمود كه همه انديشوران را مجذوب و شيفته خود مىكرد. او استادى بىبديل، پدرى مهربان و مربى دلسوز و داراى همتى بلند، اخلاقى نيكو و زهد و تقوايى بىنظير بود. | شيخ در موقع تدريس خارج فقه و اصول در توضيح مطالب علمى، چنان خوشبيان بود و با استدلال، آراء ابتكارى خود را پيرامون مبانى اصولى و فقهى تقرير مىنمود كه همه انديشوران را مجذوب و شيفته خود مىكرد. او استادى بىبديل، پدرى مهربان و مربى دلسوز و داراى همتى بلند، اخلاقى نيكو و زهد و تقوايى بىنظير بود. | ||
== شاگردان== | == شاگردان== | ||
| خط ۸۰: | خط ۸۶: | ||
یکی از ویژگیهای شیخ تربیت شاگردان بسیار بود به طوری که درآن زمان در غالب بلاد شیعه شاگردان مجتهد ایشان رهبری دینی مسلمانان را بر عهده داشتند. | یکی از ویژگیهای شیخ تربیت شاگردان بسیار بود به طوری که درآن زمان در غالب بلاد شیعه شاگردان مجتهد ایشان رهبری دینی مسلمانان را بر عهده داشتند. | ||
بنابر این ذکر نام این گروه کثیر از حوصله این نوشتار خارج است و تنها میتوان به عنوان نمونه به نام بعضی اشاره کرد: | بنابر این ذکر نام این گروه کثیر از حوصله این نوشتار خارج است و تنها میتوان به عنوان نمونه به نام بعضی اشاره کرد: | ||
# [[میرزای شیرازی، سید محمدحسن|ميرزا محمدحسن شيرازى]] (م 1312ق) | |||
# [[میرزای شیرازی، محمدحسن | |||
# [[رشتی، حبیبالله بن محمدعلی|ميرزا حبيبالله رشتى]] (م 1312 ق) | # [[رشتی، حبیبالله بن محمدعلی|ميرزا حبيبالله رشتى]] (م 1312 ق) | ||
# [[سيدحسين کوه کمرهای]] تبريزى(م 1299ق) | # [[سيدحسين کوه کمرهای]] تبريزى(م 1299ق) | ||
| خط ۹۴: | خط ۹۸: | ||
[[شيخ انصارى]] در هيجدهم جمادى الثانى سال 1281ق پس از 67 سال عمر با بركت در نجف اشرف دارفانى را وداع گفت.<ref>ر.ک؛ همان، ص212</ref> و در حرم [[امام على(ع)|امام علی علیهالسلام]] مدفون شد. | [[شيخ انصارى]] در هيجدهم جمادى الثانى سال 1281ق پس از 67 سال عمر با بركت در نجف اشرف دارفانى را وداع گفت.<ref>ر.ک؛ همان، ص212</ref> و در حرم [[امام على(ع)|امام علی علیهالسلام]] مدفون شد. | ||
== | == آثار== | ||
اين عالم بزرگ شيعى بيش از 30 كتاب و مقاله نوشته كه مهمترين آنها عبارت است از: | اين عالم بزرگ شيعى بيش از 30 كتاب و مقاله نوشته كه مهمترين آنها عبارت است از: | ||
| خط ۱۰۹: | خط ۱۱۳: | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
<references/> | <references /> | ||
== منابع مقاله== | == منابع مقاله== | ||
| خط ۱۱۵: | خط ۱۱۹: | ||
# گرجی، ابوالقاسم، تاریخ فقه و فقهاء، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)، تهران، 1379 | # گرجی، ابوالقاسم، تاریخ فقه و فقهاء، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)، تهران، 1379 | ||
{{شيخ مرتضى انصارى}} | |||
{{فقیهان شیعه}} | {{فقیهان شیعه}} | ||
| خط ۱۶۱: | خط ۱۶۶: | ||
[[محاضرات في فقه الإمامية، كتاب البيع]] | [[محاضرات في فقه الإمامية، كتاب البيع]] | ||
[[القضاء و الشهادات]] | [[القضاء و الشهادات (شیخ انصاری)]] | ||
[[کتاب الخمس]] | [[کتاب الخمس]] | ||
| خط ۱۶۸: | خط ۱۷۳: | ||
[[کتاب الصلاة]] | [[کتاب الصلاة]] | ||
[[صلاة المسافر]] | |||
[[کتاب الصوم]] | [[کتاب الصوم]] | ||
| خط ۱۹۸: | خط ۲۰۵: | ||
[[رساله سراج العباد]] | [[رساله سراج العباد]] | ||
[[المکاسب مع حاشیة غایة الآمال]] | |||
[[دراسات في المکاسب المحرمة]] | [[دراسات في المکاسب المحرمة]] | ||
| خط ۲۱۳: | خط ۲۲۲: | ||
[[منهاج الفقاهة]] | [[منهاج الفقاهة]] | ||
[[حاشية | [[حاشية المكاسب (العراقي)]] | ||
[[التعليقة علی فرائد الأصول (لاری)]] | [[التعليقة علی فرائد الأصول (لاری)]] | ||
| خط ۲۵۷: | خط ۲۶۶: | ||
[[فرائد الأصول]] | [[فرائد الأصول]] | ||
[[ | [[إيضاح الوسائل في شرح الرسائل]] | ||
[[الوصائل إلی الرسائل]] | [[الوصائل إلی الرسائل]] | ||
| خط ۲۸۷: | خط ۲۹۶: | ||
[[الرسائل الجدیدة و الفرائد الحدیثة]] | [[الرسائل الجدیدة و الفرائد الحدیثة]] | ||
[[ | [[أحكام القطع والظن في شرح الرسائل وتحريرها]] | ||
[[المکاسب]] | [[المکاسب]] | ||
| خط ۲۹۹: | خط ۳۰۸: | ||
[[مفتاح المطالب في شرح کتاب المکاسب لشيخ الانصاري]] | [[مفتاح المطالب في شرح کتاب المکاسب لشيخ الانصاري]] | ||
[[الفوائد | [[الفوائد الأصولية]] | ||
[[غاية الآمال و نهایة المقال (جدید)]] | [[غاية الآمال و نهایة المقال (جدید)]] | ||
| خط ۳۱۳: | خط ۳۲۲: | ||
[[إرشاد الطالب في شرح المكاسب]] | [[إرشاد الطالب في شرح المكاسب]] | ||
[[ | [[سفينة الأصول: ترجمه و تبیین فرائد الأصول]] | ||
[[حاشیه کتاب المکاسب (طبع جدید)]] | [[حاشیه کتاب المکاسب (طبع جدید)]] | ||
| خط ۳۲۳: | خط ۳۳۲: | ||
[[الوسائل الی غوامض الرسائل]] | [[الوسائل الی غوامض الرسائل]] | ||
[[ | [[الأنظار التفسيرية للشيخ الأنصاري]] | ||
[[تعليقة شريفة علی فرائد الأصول]] | [[تعليقة شريفة علی فرائد الأصول]] | ||
| خط ۳۶۵: | خط ۳۷۴: | ||
[[حاشية كتاب المكاسب]] | [[حاشية كتاب المكاسب]] | ||
[[مجمع الفوائد | [[مجمع الفوائد في شرح الفرائد]] - | ||
[[المکاسب]] | [[المکاسب]] | ||
[[حاشية کتاب المکاسب]] | [[حاشية کتاب المکاسب]] | ||
[[مجمع الفوائد في شرح الفرائد]] | |||
[[الأنظار التفسيرية للشيخ الأنصاري]] | |||
[[کنگره جهانی بزرگداشت دویستمین سالگرد تولد شیخ انصاری]] | |||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:مراجع تقلید]] | |||
[[رده:شاگردان صاحب جواهر]] | |||