۱۵۲٬۹۸۹
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (Yqorbani@noornet.net صفحهٔ بحرالعلوم، محمدمهدی بن مرتضی را به سيدمحمّد مهدى بن مرتضى بن محمد بروجردى طباطبايى که تغییرمسیر بود منتقل کرد) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = سید محمدمهدی بحرالعلوم | |||
| تصویر = NUR00101.jpg | |||
| | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = بحرالعلوم، محمدمهدی بن مرتضی | |||
| | | نام کامل = سید محمدمهدی بن مرتضی بن محمد بروجردی طباطبایی | ||
| | | نامهای دیگر = علامه بحرالعلوم، سید مهدی بحرالعلوم | ||
| | | لقب = بحرالعلوم | ||
| تخلص = | |||
| نسب = طباطبایی | |||
| نام پدر = سید مرتضی | |||
| ولادت = شب جمعه شوال ۱۱۵۵ قمری (۱۱۲۱ شمسی / ۱۷۴۲ میلادی) | |||
| محل تولد = کربلا | |||
| کشور تولد = عراق | |||
| محل زندگی = کربلا، نجف، مشهد، مکه | |||
| رحلت = ۱۲۱۲ قمری (۱۱۷۷ شمسی / ۱۷۹۷ میلادی) | |||
| شهادت = | |||
| مدفن = مسجد طوسی، نجف اشرف (نزدیک آرامگاه شیخ طوسی) | |||
| طول عمر = ۵۷ سال | |||
| نام همسر = | |||
| فرزندان = | |||
| خویشاوندان = [[مجلسی، محمدتقی|محمدتقی مجلسی]] (جد)، [[مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی|محمدباقر مجلسی]] (دایی) | |||
| دین = اسلام | |||
| مذهب = شیعه دوازده امامی | |||
| پیشه = فقیه، اصولی، محدث، متکلم، مفسر، ادیب، رجالی | |||
| درجه علمی = مجتهد | |||
| دانشگاه = | |||
| حوزه = حوزه علمیه نجف اشرف | |||
| علایق پژوهشی = فقه، اصول، حدیث، کلام، تفسیر، رجال، ادبیات عرب | |||
| منصب = مرجع عام شیعیان (ریاست عامه) | |||
| پس از = | |||
| پیش از = | |||
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل|وحید بهبهانی]] | شیخ یوسف بحرانی (صاحب حدائق) | شیخ مهدی بن محمد فتونى عاملى | شیخ محمدتقى دورقى | شیخ محمدباقر هزار جریبى | میرزا مهدی شهید خراسانی (فلسفه)}} | |||
| مشایخ = | |||
| معاصرین = | |||
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | [[کاشفالغطاء، جعفر بن خضر|شیخ جعفر کاشفالغطاء]] | [[حسینی عاملی، محمدجواد بن محمد|سید محمدجواد عاملی (صاحب مفتاح الکرامة)]] | [[مازندرانی حائری، محمد بن اسماعیل|شیخ ابوعلی حائری (صاحب منتهی المقال)]] | [[نراقی، احمد بن محمدمهدی|ملا احمد نراقی]] | [[طباطبایی، سید محمد بن علی|سید محمد مجاهد طباطبایی]] | [[شفتى، سید محمدباقر|سید محمدباقر شفتی (حجتالاسلام)]]}} | |||
| اجازه اجتهاد از = | |||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[الدرة النجفیة]] (منظومه فقهی) | [[الفوائد الرجالیة]] | [[المصابیح]] (در فقه) | [[تحفة الکرام في تاریخ مکه و البیت الحرام]] | [[مشکاة الهدایة]] | دیوان شعر (بیش از ۱۰۰۰ بیت)}} | |||
| سبک نوشتاری = | |||
| وبگاه = | |||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE00101AUTHORCODE | |||
}} | |||
{{کاربردهای دیگر|طباطبایی (ابهامزدایی)}} | |||
{{کاربردهای دیگر|بحرالعلوم (ابهامزدایی)}} | |||
'''سيد محمّدمهدى بن مرتضى بن محمد بروجردى طباطبايى''' (۱۱۵۵-۱۲۱۲ق)، مشهور به علامه بحرالعلوم، از مشاهیر علماى امامیه در قرن دوازدهم و سیزدهم هجری و از نوادر روزگار در فقه، اصول، حدیث، کلام، تفسیر، رجال و ادبیات عرب بود. وی در کربلا در خانوادهای علمی دیده به جهان گشود و نسبش از سادات طباطبایی به [[امام حسن علیهالسلام|امام مجتبی(ع)]] میرسید. تحصیلات را در زادگاهش نزد پدر و [[بحرانی، یوسف بن احمد|شیخ یوسف بحرانی]] (صاحب حدائق) آغاز کرد، سپس به نجف رفت و از محضر شیخ مهدی فتونى عاملى و دیگران بهره برد. آنگاه به کربلا بازگشت و به حوزه درس [[بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل|وحید بهبهانی]] پیوست. پس از تعطیلی درس استاد بهدلیل کهولت سن، به توصیه او به نجف بازگشت و حوزه درسى تشکیل داد و شاگردان بسیاری تربیت کرد که هر یک از چهرههای ماندگار عالم تشیع شدند. در سال ۱۱۸۶ق به مشهد سفر کرد و هفت سال در آنجا اقامت گزید و در این مدت نزد میرزا مهدی شهید خراسانی به فراگیری فلسفه پرداخت و این حکیم او را به سبب مقام شامخ علمیاش «بحرالعلوم» خواند؛ لقبی که پیش از آن به کسی اطلاق نشده بود و بعدها عنوان خاندان وى شد. در سال ۱۱۹۳ق به حج رفت و در حجاز به تدریس فقه مذاهب اربعه پرداخت و مناظره کلامی او با دانشمندان یهود در منطقه ذوالکفل باعث گرویدن گروه بسیاری به اسلام شد. علامه بحرالعلوم در دوران ریاست عامه خود، ضمن تدریس و تألیف، به امور مردم رسیدگی میکرد و به دلیل تقوا و همت بلندش مورد احترام همگان بود. خبر تشرف او به حضور امام دوازدهم(عج) به حد تواتر رسیده و هیچ یک از دانشمندان معاصر یا متأخر او آن را انکار نکردهاند. از آثار او میتوان به «الدرة النجفیة» (منظومهای در فقه)، «الفوائد الرجالیة»، «المصابیح» (در فقه)، «تحفة الکرام في تاریخ مکه»، «مشکاة الهدایة» و دیوان شعر (بیش از ۱۰۰۰ بیت) اشاره کرد. او سرانجام در سال ۱۲۱۲ق در ۵۷ سالگی درگذشت و در مسجد طوسی نجف در نزدیک آرامگاه [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] به خاک سپرده شد. | |||
== ولادت == | |||
سید محمدمهدی بن مرتضی طباطبایی در شب جمعه، ماه شوال المکرم سال 1155ق (و به قولى در 1154ق) برابر با 1121ش. در كربلا متولد شد. اصلشان از بروجرد بودهاند. | |||
پدر و اجداد او از دانشمندان سرشناس بودند و با بعضى از خاندانهاى علمى شيعه، از جمله خاندان مجلسى، خويشاوندى سببى يا نسبى داشتند و به دليل همين پيوند خانوادگى، بحر العلوم از [[مجلسی، محمدتقی|مجلسى اول]] به عنوان جد و از [[مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی|مجلسى دوم]] به عنوان دايى ياد مىكند.<ref>قمى، ج 2، ص62</ref> | پدر و اجداد او از دانشمندان سرشناس بودند و با بعضى از خاندانهاى علمى شيعه، از جمله خاندان مجلسى، خويشاوندى سببى يا نسبى داشتند و به دليل همين پيوند خانوادگى، بحر العلوم از [[مجلسی، محمدتقی|مجلسى اول]] به عنوان جد و از [[مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی|مجلسى دوم]] به عنوان دايى ياد مىكند.<ref>قمى، ج 2، ص62</ref> | ||
== | ==تحصیلات== | ||
بحر العلوم تحصيلات خود را در زادگاهش نزد پدر و شيخ يوسف بحرانى (صاحب [[الحدائق الناضرة في أحكام العترة الطاهرة|حدائق]]) آغاز كرد، و بعد به نجف رفت و نزد شيخ مهدى بن محمد فتونى عاملى و شيخ محمدتقى دورقى و شيخ محمدباقرهزار جريبى به كسب علم پرداخت. سپس به كربلا بازگشت و به حوزۀ درس [[ | بحر العلوم تحصيلات خود را در زادگاهش نزد پدر و شيخ يوسف بحرانى (صاحب [[الحدائق الناضرة في أحكام العترة الطاهرة|حدائق]]) آغاز كرد، و بعد به نجف رفت و نزد شيخ مهدى بن محمد فتونى عاملى و شيخ محمدتقى دورقى و شيخ محمدباقرهزار جريبى به كسب علم پرداخت. سپس به كربلا بازگشت و به حوزۀ درس [[بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل|وحيد بهبهانى]] ([[بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل|بهبهانى، آقا محمدباقر]]) پيوست.<ref>بحرالعلوم، 1363 ش، ج 1، مقدمه، ص66، مدرس تبريزى، ج 1، ص234، حبيبآبادى، ج 2، ص416</ref> | ||
==بازگشت به نجف== | ==بازگشت به نجف== | ||
پس از آن كه وحيد به علت كهولت درس خود را تعطيل كرد، به توصيۀ استاد به نجف بازگشت و در آنجا حوزۀ درسى تشكيل داد، شاگردان بسيارى تربيت كرد و به عدهاى از علما اجازۀ روايت داد، كه از آن جملهاند: سيّد صدرالدين عاملى، [[کاشفالغطاء، جعفر بن خضر|شيخ جعفر نجفى]] صاحب [[كشف الغطاء عن مبهمات شريعة الغراء (طبع قدیم)|كشف الغطاء]]، [[حسینی عاملی، محمدجواد بن محمد| سيد جواد عاملى]] صاحب [[مفتاح الكرامة في شرح قواعد العلامة|مفتاح الكرامة]]، شيخ [[مازندرانی حائری، محمد بن اسماعیل|ابوعلى حائرى]] صاحب [[منتهی المقال في أحوال الرجال|منتهى المقال]]، [[نراقی، احمد بن محمدمهدی|ملا احمد نراقى]]، [[طباطبایی، سید محمد بن علی|سيد محمد مجاهد]]. | |||
سيد ابوالقاسم خوانسارى (كه بحر العلوم از او حكمت و كلام مىآموخت و او نزد بحر العلوم فقه و اصول مىخواند)، شيخ اسد اللّه شوشترى، ميرزا محمد نيشابورى معروف به اخبارى، حجتالاسلام شفتى، شيخ محمد على اعسم، سيد دلدار على هندى.<ref>خوانسارى، ج 7، ص204، امين، ج 10، ص159 - 160</ref> | |||
==سفر به مشهد== | ==سفر به مشهد== | ||
بحر العلوم در 1186 به مشهد سفر كرد و هفت سال در آنجا اقامت گزيد. در اين مدت گذشته از شركت در مجالس علمى و مباحثه با علما، نزد ميرزا مهدى شهيد خراسانى به فراگيرى فلسفه پرداخت و اين حكيم او را به سبب مقام شامخ علميش بحر العلوم خواند. اين لقب كه پيش از آن به كسى اطلاق نشده بود بعدها عنوان خاندان وى شد كه تا امروز به آن شهرت دارند.<ref>بحرالعلوم، 1363 ش، ج 1، مقدمه، ص43، امين، ج 10، ص159</ref> | بحر العلوم در 1186 به مشهد سفر كرد و هفت سال در آنجا اقامت گزيد. در اين مدت گذشته از شركت در مجالس علمى و مباحثه با علما، نزد ميرزا مهدى شهيد خراسانى به فراگيرى فلسفه پرداخت و اين حكيم او را به سبب مقام شامخ علميش بحر العلوم خواند. اين لقب كه پيش از آن به كسى اطلاق نشده بود بعدها عنوان خاندان وى شد كه تا امروز به آن شهرت دارند.<ref>بحرالعلوم، 1363 ش، ج 1، مقدمه، ص43، امين، ج 10، ص159</ref> | ||
==سفر حج== | ==سفر حج== | ||
در سال 1193 به حج رفت و مدتى كه در حجاز بود، گذشته از اقدامات سودمند دينى، به تدريس فقه مذاهب اربعه پرداخت و افراد بسيارى در حلقۀ درسى او شركت كردند. ديگر از سوانح مهم زندگى او مناظرۀ كلامى با دانشمندان يهود در منطقۀ ذى الكفل است كه بر اثر آن، گروه بسيارى به اسلام گرويدند.<ref>بحرالعلوم، 1363 ش، ج 1، مقدمه، ص50 - 66، مدرس تبريزى، همانجا، حبيبآبادى، ج 2، ص417</ref> گزارش كامل اين مناظره را چند تن از حاضران در مجلس بحث، از جمله صاحب [[مفتاح الكرامة في شرح قواعد العلامة|مفتاح الكرامة]] ثبت كردهاند. | در سال 1193 به حج رفت و مدتى كه در حجاز بود، گذشته از اقدامات سودمند دينى، به تدريس فقه مذاهب اربعه پرداخت و افراد بسيارى در حلقۀ درسى او شركت كردند. ديگر از سوانح مهم زندگى او مناظرۀ كلامى با دانشمندان يهود در منطقۀ ذى الكفل است كه بر اثر آن، گروه بسيارى به اسلام گرويدند.<ref>بحرالعلوم، 1363 ش، ج 1، مقدمه، ص50 - 66، مدرس تبريزى، همانجا، حبيبآبادى، ج 2، ص417</ref> گزارش كامل اين مناظره را چند تن از حاضران در مجلس بحث، از جمله صاحب [[مفتاح الكرامة في شرح قواعد العلامة|مفتاح الكرامة]] ثبت كردهاند. | ||
==رياست عامه== | ==رياست عامه== | ||
بحر العلوم كه در يكى از درخشانترين دورههاى علمى شيعه مىزيست، در بعضى از علوم دينى سرآمد اقران بود، و در بعضى ديگر آگاهى لازم را داشت، از اين رو رياست عامّه به او منتقل شد. | بحر العلوم كه در يكى از درخشانترين دورههاى علمى شيعه مىزيست، در بعضى از علوم دينى سرآمد اقران بود، و در بعضى ديگر آگاهى لازم را داشت، از اين رو رياست عامّه به او منتقل شد. | ||
| خط ۷۶: | خط ۷۷: | ||
شهامت اخلاقى و روحيۀ اصلاح طلبى بحر العلوم سبب شد كه در دوران رياست عامّه، در اجراى تكاليف اجتماعى - دينى با بزرگان معاصر خود همكارى كند، از جمله در مسائل فتوايى مردم را به تقليد از شيخ جعفر نجفى رهنمون شد و براى قضا و رسيدگى به خصومات، شيخ محيىالدين و براى اقامۀ جماعت، شيخ حسین نجف عالم و زاهد و امام جماعت مسجد هندى را معرّفى كرد. | شهامت اخلاقى و روحيۀ اصلاح طلبى بحر العلوم سبب شد كه در دوران رياست عامّه، در اجراى تكاليف اجتماعى - دينى با بزرگان معاصر خود همكارى كند، از جمله در مسائل فتوايى مردم را به تقليد از شيخ جعفر نجفى رهنمون شد و براى قضا و رسيدگى به خصومات، شيخ محيىالدين و براى اقامۀ جماعت، شيخ حسین نجف عالم و زاهد و امام جماعت مسجد هندى را معرّفى كرد. | ||
همچنين شاگرد برجستۀ خود[[حسینی عاملی، محمدجواد بن محمد| | همچنين شاگرد برجستۀ خود[[حسینی عاملی، محمدجواد بن محمد| سيد جواد عاملى]] مؤلف [[مفتاح الكرامة في شرح قواعد العلامة|مفتاح الكرامة]] را به تدوين كتب، از جمله تقريرات درس خود او، كه محور آن كتاب [[الوافي|وافى]] [[فیض کاشانی، محمد بن شاهمرتضی|فيض كاشانى]] بود تشويق كرد. خود او نيز علاوه بر تدريس فقه و حديث به امور مردم رسيدگى مىكرد.<ref>همان، ج 10، ص159</ref> | ||
در گشودن مشكلات دينى و اجتماعى و برآوردن حوايج نيازمندان كوشا بود و از جمله اقدامات مؤثر او، تعيين دقيق ميقاتهاى احرام و مشخص كردن محدودۀ مواقف حج است كه در دوران توقف وى در مكه صورت گرفت. | در گشودن مشكلات دينى و اجتماعى و برآوردن حوايج نيازمندان كوشا بود و از جمله اقدامات مؤثر او، تعيين دقيق ميقاتهاى احرام و مشخص كردن محدودۀ مواقف حج است كه در دوران توقف وى در مكه صورت گرفت. | ||
| خط ۸۲: | خط ۸۳: | ||
تقواى بحرالعلوم، ضمن اجتناب از هر گونه سختگيرى در امور جارى زندگى، و نيز سخاوت و همت بلند او زبانزد همگان بود، چندان كه برخى به گرايشهاى عرفانى در وى معتقد شدهاند. | تقواى بحرالعلوم، ضمن اجتناب از هر گونه سختگيرى در امور جارى زندگى، و نيز سخاوت و همت بلند او زبانزد همگان بود، چندان كه برخى به گرايشهاى عرفانى در وى معتقد شدهاند. | ||
به هر حال تأثير اين گرايش را در دست پروردگان و برخى از علماى پس از او نمىتوان انكار كرد. همۀ معاصران بحر العلوم به مقام علم و تقواى او اذعان كردهاند. حتى استاد او، [[ | به هر حال تأثير اين گرايش را در دست پروردگان و برخى از علماى پس از او نمىتوان انكار كرد. همۀ معاصران بحر العلوم به مقام علم و تقواى او اذعان كردهاند. حتى استاد او، [[بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل|وحيد بهبهانى]]، در سالهاى پايانى عمر، چون زوال ملكۀ اجتهاد را در خود احتمال مىداد، در مسائل فقهى از او نظرخواهى مىكرد.<ref>حبيبآبادى، ج 2، ص416</ref> | ||
خبر تشرف وى به حضور امام دوازدهم عجل اللّه تعالى فرجه به حد تواتر رسيده است و اصل اين تشرف را هيچ يك از دانشمندان معاصر يا متأخر از او، انكار نكردهاند. | خبر تشرف وى به حضور امام دوازدهم عجل اللّه تعالى فرجه به حد تواتر رسيده است و اصل اين تشرف را هيچ يك از دانشمندان معاصر يا متأخر از او، انكار نكردهاند. | ||
[[میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن|ميرزاى قمى]]، مؤلف [[قوانين الأصول (طبع قديم)|قوانين الأصول]]، كه خود در ایران مرجعيّت داشت و مانند بحر العلوم از شاگردان برجستۀ [[ | [[میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن|ميرزاى قمى]]، مؤلف [[قوانين الأصول (طبع قديم)|قوانين الأصول]]، كه خود در ایران مرجعيّت داشت و مانند بحر العلوم از شاگردان برجستۀ [[بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل|وحيد بهبهانى]] بود، در سفرى به عراق به ديدار سيّد بحر العلوم رفت و پس از خلوت شدن مجلس، ضمن اشاره به مقام معنوى او و تشرّف به ديدار امام عصر عجل اللّه تعالى فرجه از وى خواست نكاتى را از آنچه ديده است باز گويد. بحر العلوم خواستۀ او را فقط به طور سر بسته اجابت كرد و رشتۀ سخن را تغيير داد. | ||
نورى<ref>1321، ج 3، ص383</ref> بحر العلوم را از اين جهت فقط همرديف [[ابن طاووس، علی بن موسی|سيّد بن طاوس]] دانسته است. با اين همه وقتى كه از وى دربارۀ امكان ملاقات با حضرت حجّت عجل اللّه تعالى فرجه در دوران غيبت سؤال شد، پاسخ داد كه در احاديث شيعه رواياتى مبنى بر تكذيب مدّعيان رؤيت وارد شده است.<ref>نورى، 1403، ص236، نيز غيبت</ref> | نورى<ref>1321، ج 3، ص383</ref> بحر العلوم را از اين جهت فقط همرديف [[ابن طاووس، علی بن موسی|سيّد بن طاوس]] دانسته است. با اين همه وقتى كه از وى دربارۀ امكان ملاقات با حضرت حجّت عجل اللّه تعالى فرجه در دوران غيبت سؤال شد، پاسخ داد كه در احاديث شيعه رواياتى مبنى بر تكذيب مدّعيان رؤيت وارد شده است.<ref>نورى، 1403، ص236، نيز غيبت</ref> | ||
| خط ۹۴: | خط ۹۵: | ||
بحر العلوم به عربى شعر مىسرود و از جملۀ آثار او منظومهاى است در رثاى امام حسین عليه السّلام، كه به اقتضاى دوازده بند محتشم سروده است.<ref>بحرالعلوم، 1408، ص207 - 216</ref> علاوه بر اين، عالمان دينى را نيز به آگاهى از فنون ادب تشويق مىكرد و شاعران مذهبى را محترم مىشمرد. تقدير و تكريم او از شيخ كاظم ازرى، مرثيه سراى برجستۀ عراقى، معروف است.<ref>امين، ج 9، ص11</ref> | بحر العلوم به عربى شعر مىسرود و از جملۀ آثار او منظومهاى است در رثاى امام حسین عليه السّلام، كه به اقتضاى دوازده بند محتشم سروده است.<ref>بحرالعلوم، 1408، ص207 - 216</ref> علاوه بر اين، عالمان دينى را نيز به آگاهى از فنون ادب تشويق مىكرد و شاعران مذهبى را محترم مىشمرد. تقدير و تكريم او از شيخ كاظم ازرى، مرثيه سراى برجستۀ عراقى، معروف است.<ref>امين، ج 9، ص11</ref> | ||
== | ==آثار == | ||
بحر العلوم به رغم دانش فراوان، چندان توفيق تأليف نيافت. سبب عمدۀ اين امر را احتياط و دقت بيش از حدّ او در نوشتن ذكر كردهاند. آثار چندى از او بر جاى مانده كه برخى از آنها عبارتند از: | بحر العلوم به رغم دانش فراوان، چندان توفيق تأليف نيافت. سبب عمدۀ اين امر را احتياط و دقت بيش از حدّ او در نوشتن ذكر كردهاند. آثار چندى از او بر جاى مانده كه برخى از آنها عبارتند از: | ||
| خط ۱۱۰: | خط ۱۱۰: | ||
==وفات== | ==وفات== | ||
بحر العلوم در سال 1212ق، برابر با 1177ش در 57 سالگى، درگذشت و نزدیک آرامگاه [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] در مسجد طوسی نجف به خاک سپرده شد.<ref>امين، ج 10، ص158، قمى، همانجا، حبيبآبادى، ج 2، ص426</ref> | |||
بحر العلوم در سال | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
| خط ۱۲۲: | خط ۱۲۱: | ||
- [[أعيان الشيعة (12 جلدی)|أعيان الشيعة]]، محسن امين، بيروت، 1983/1403. | - [[أعيان الشيعة (12 جلدی)|أعيان الشيعة]]، محسن امين، بيروت، 1983/1403. | ||
- رجال | - رجال السيد بحرالعلوم، المعروف بالفوائد الرجالية، محمد مهدى بن مرتضى بحرالعلوم، چاپ محمد صادق بحر العلوم و حسین بحرالعلوم، تهران، 1363 ش. | ||
- «العقود الاثنیعشر في رثاء سادات البشر | - «العقود الاثنیعشر في رثاء سادات البشر للسيد بحر العلوم»، همان، تراثنا، سال 3،ش 10 (محرم 1408). | ||
- إيضاح المكنون، اسماعيل بغدادى، استانبول 1972، ج 1، ص461، ج 2، ص242. | - إيضاح المكنون، اسماعيل بغدادى، استانبول 1972، ج 1، ص461، ج 2، ص242. | ||
| خط ۱۵۱: | خط ۱۵۰: | ||
{{وابستهها}} | {{وابستهها}} | ||
[[مصابيح الأحكام؛ كتاب الطهارة]] | |||
[[الدره النجفیه]] | [[الدره النجفیه]] | ||
[[ | [[مهمات الأصول في شرح المنظومة لبحرالعلوم]] | ||
[[رجال السید بحر العلوم «المعروف بالفوائد الرجالیة»]] | [[رجال السید بحر العلوم «المعروف بالفوائد الرجالیة»]] | ||
| خط ۱۶۰: | خط ۱۶۱: | ||
[[رساله سیر و سلوک منسوب به بحر العلوم]] | [[رساله سیر و سلوک منسوب به بحر العلوم]] | ||
[[ | [[رسالة فی السیر و السلوک (تحقیق مصطفوی)]] | ||
[[تحفة الملوك في السير و السلوك]] | |||
[[ | [[مناظره بحرالعلوم سید محمدمهدی بروجردی طباطبایی با یهودیان ذوالکفل]] | ||
[[تحفة | [[تحفة الكرام في تاريخ مكة و بيتالله الحرام]] | ||
[[مصابیح الأحکام]] | [[مصابیح الأحکام]] | ||
[[شرح تخمیس السید حسین الطباطبائي علی مراثی بحرالعلوم]] | [[شرح تخمیس السید حسین الطباطبائي علی مراثی بحرالعلوم]] | ||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||