ابن عربی، محمد بن علی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۵ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۵: خط ۵:
| تصویر = NUR00782.jpg
| تصویر = NUR00782.jpg
| اندازه تصویر =
| اندازه تصویر =
| توضیح تصویر = آرامگاه ابن‌ عربی، دمشق
| توضیح تصویر = آرامگاه ابن‌عربی، دمشق
| نام کامل = ابوعبدالله محمد بن علی بن محمد بن العربی الحاتمی الطائی
| نام کامل = ابوعبدالله محمد بن علی بن محمد بن العربی الحاتمی الطائی
| نام‌های دیگر = محیی‌الدین ابن عربی، شیخ اکبر، ابن العربی، ابن سراقه، ابن افلاطون، البحر الزاخر فی المعارف، الکبریت الاحمر
| نام‌های دیگر = محیی‌الدین ابن عربی، شیخ اکبر، ابن العربی، ابن سراقه، ابن افلاطون، البحر الزاخر فی المعارف، الکبریت الاحمر
خط ۱۲: خط ۱۲:
| نسب = طائی (منسوب به حاتم طائی)
| نسب = طائی (منسوب به حاتم طائی)
| نام پدر = علی بن محمد
| نام پدر = علی بن محمد
| ولادت = ۱۷ رمضان ۵۶۰ق
| ولادت = ۱۷ رمضان ۵۶۰ قمری
| محل تولد = مرسیه، اندلس (اسپانیای کنونی)
| محل تولد = مرسیه، اندلس (اسپانیای کنونی)
| کشور تولد = اسپانیا
| کشور تولد = اسپانیا
| محل زندگی = اندلس، شمال آفریقا، حجاز، مصر، بغداد، موصل، حلب، دمشق
| محل زندگی = اشبیلیه، شمال آفریقا، حجاز، مصر، بغداد، موصل، حلب، دمشق
| رحلت = ۲۸ ربیع‌الثانی ۶۳۸ق
| رحلت = ۲۸ ربیع‌الثانی ۶۳۸ قمری
| شهادت =
| شهادت =
| مدفن = دامنه کوه قاسیون، محله صالحیه، دمشق
| مدفن = دامنه کوه قاسیون، محله صالحیه، دمشق
| طول عمر = ۷۸ سال
| طول عمر = ۷۸ سال
| نام همسر = مریم بنت محمد بن عبدون، فاطمه بنت یونس بن یوسف
| نام همسر = مریم بنت محمد بن عبدون، فاطمه بنت یونس بن یوسف
| فرزندان = سعدالدین محمد، عمادالدین محمد، زینب (یا زینت)
| فرزندان = سعدالدین محمد، عمادالدین محمد، زینب (زینت)
| خویشاوندان =
| خویشاوندان =
| دین = اسلام
| دین = اسلام
| مذهب =
| مذهب =
| پیشه = عارف، صوفی، نویسنده، شاعر
| پیشه = عارف، صوفی، فیلسوف، نویسنده، شاعر
| درجه علمی =
| درجه علمی =
| دانشگاه =
| دانشگاه =
| علایق پژوهشی = عرفان نظری، تصوف، تفسیر، حدیث، فقه
| حوزه =
| علایق پژوهشی = عرفان نظری، تصوف، تفسیر قرآن، حدیث، فقه، فلسفه اسلامی
| منصب =
| منصب =
| پس از =
| پس از =
| پیش از =
| پیش از =
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[ابوجعفر عرینی]] | [[ابوالعباس عرینی]] | [[یوسف الگومی]] | [[صالح عدوی]] | [[محمد بکری]]}}
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | ابوجعفر عرینی | ابوالعباس عرینی | ابومدین مغربی | یوسف الگومی | صالح عدوی | محمد بکری | فاطمه قرطبی}}
| مشایخ =
| مشایخ =
| معاصرین =
| معاصرین = ابن رشد
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | [[صدرالدین قونوی]] | [[عبدالله بدر حبشی]] | [[اسماعیل سودکین]]}}
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | [[صدرالدین قونوی]] | عبدالله بدر حبشی | اسماعیل سودکین}}
| اجازه اجتهاد از =
| اجازه اجتهاد از =
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[فصوص الحکم]] | [[الفتوحات المكية]] | [[دیوان ابن‌ عربی]]}}
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[فصوص الحکم]] | [[الفتوحات المكية]] | [[دیوان ابن‌عربی]] | [[ترجمان الاشواق]] | [[عنقاء مغرب]] | [[رسالة القدس]]}}
| سبک نوشتاری =
| سبک نوشتاری =
| وبگاه =
| وبگاه =
خط ۴۳: خط ۴۴:
| کد مؤلف = AUTHORCODE00782AUTHORCODE
| کد مؤلف = AUTHORCODE00782AUTHORCODE
}}
}}
 
'''محیی‌الدین ابن عربی''' (۵۶۰-۶۳۸ق)، معروف به شیخ اکبر، بزرگ‌ترین عارف و متفکر جهان اسلام و بنیان‌گذار عرفان نظری است. وی در مرسیه اندلس (اسپانیا) متولد شد و در اشبیلیه (سویل) پرورش یافت. از کودکی نبوغی خارق‌العاده داشت و در نوجوانی به درجات بالای معنوی دست یافت. ابن عربی پس از مهاجرت به شرق، سفرهای پرماجرایی به شمال آفریقا، حجاز، مصر، بغداد، موصل و حلب داشت و سرانجام در دمشق اقامت گزید. او در طول زندگی پربار خود بیش از ۵۰۰ اثر در موضوعات عرفان، تفسیر، حدیث، فقه و فلسفه تألیف کرد که دو کتاب «فصوص الحکم» و «الفتوحات المکیة» از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین آثار در تاریخ عرفان اسلامی به شمار می‌روند. ابن عربی با ارائه نظریه‌هایی همچون «وحدت وجود»، «انسان کامل»، «اعیان ثابته» و «ختم ولایت» تحولی بنیادین در اندیشه اسلامی پدید آورد و مکتب عرفانی او تا امروز بر طیف وسیعی از متفکران شرق و غرب تأثیر نهاده است. درباره مذهب و گرایش فقهی وی میان محققان اختلاف نظر عمیقی وجود دارد و برخی او را شیعه و برخی سنی مالکی یا ظاهری دانسته‌اند. وی شاگردان برجسته‌ای چون صدرالدین قونوی را تربیت کرد که نقش مهمی در انتشار و شرح آثارش داشتند. آرامگاه او در دامنه کوه قاسیون دمشق همچنان زیارتگاه عارفان و عاشقان معرفت است.
'''محیی‌الدین ابن عربی''' (۵۶۰-۶۳۸ق)، معروف به شیخ اکبر، از بزرگ‌ترین عارفان و متفکران جهان اسلام و بنیان‌گذار یا تکمیل‌کننده عرفان نظری است. آموزه‌های او در آثارش، به‌ویژه «[[فصوص الحكم (تعليقات ابوالعلاء عفيفي)|فصوص الحکم]]» و «[[الفتوحات المكية|فتوحات مکیه]]»، تأثیر شگرفی بر کل جریان فکری و فرهنگی جهان اسلام، به‌خصوص در ایران، داشته و موجب پیدایش مکاتب فلسفی-عرفانی مهمی شده است. درباره مذهب او (تسنن یا تشیع) میان محققان اختلاف نظر وجود دارد.  


== ولادت ==
== ولادت ==
خط ۷۷: خط ۷۷:


۱. استادان قرائت قرآن:
۱. استادان قرائت قرآن:
- ابوبکر محمد بن خلف بن صافی لخمی: ابن عربی در سال ۵۷۸ق در اشبیلیه نزد او علم قرائت و کتاب "الکافی" در قرائات هفتگانه را آموخت.
- ابوبکر محمد بن خلف بن صافی لخمی: ابن عربی در سال ۵۷۸ق در اشبیلیه نزد او علم قرائت و کتاب "الکافی" در قرائات هفتگانه را آموخت.


خط ۸۲: خط ۸۳:


۲.استادان حدیث:
۲.استادان حدیث:
- ابومحمد عبدالحق بن محمد ازدی: ابن عربی حدیث و تمام نوشته‌های او را در این علم فراگرفت.
- ابومحمد عبدالحق بن محمد ازدی: ابن عربی حدیث و تمام نوشته‌های او را در این علم فراگرفت.


خط ۹۱: خط ۹۳:


۱. ابوجعفر عرینی:
۱. ابوجعفر عرینی:
- اولین استاد عرفانی ابن عربی بود.
- اولین استاد عرفانی ابن عربی بود.
- اگرچه نوشتن و خواندن نمی‌دانست، اما در تکامل معنوی در سطحی عالی قرار داشت.
- اگرچه نوشتن و خواندن نمی‌دانست، اما در تکامل معنوی در سطحی عالی قرار داشت.
خط ۹۸: خط ۱۰۱:
- از مشایخ بزرگ عرفانی ابن عربی
- از مشایخ بزرگ عرفانی ابن عربی


- ابن عربی بارها در الفتوحات المکیة از او یاد کرده است
- ابن عربی بارها در [[الفتوحات المکیة (عثمان یحیی)|الفتوحات المکیة]] از او یاد کرده است


۳. ابومدین مغربی (شعیب بن حسین):
۳. ابومدین مغربی (شعیب بن حسین):
خط ۱۳۲: خط ۱۳۵:
- از زنان عارفه بزرگی که ابن عربی از محضر او بهره برد
- از زنان عارفه بزرگی که ابن عربی از محضر او بهره برد


- در الفتوحات المکیة از مقامات معنوی او یاد کرده است
- در [[الفتوحات المکیة (عثمان یحیی)|الفتوحات المکیة]] از مقامات معنوی او یاد کرده است


===ویژگی‌های آموزشی===
===ویژگی‌های آموزشی===
خط ۱۳۸: خط ۱۴۱:
ابن عربی در رسالةالقدس از ۵۵ شیخ نام برده که از محضر آنها بهره برده است. او همچنین:
ابن عربی در رسالةالقدس از ۵۵ شیخ نام برده که از محضر آنها بهره برده است. او همچنین:


- از محدثان بزرگی چون ابن عساکر (صاحب تاریخ دمشق) و ابن بشکوال اجازه روایت دریافت کرد
- از محدثان بزرگی چون [[ابن عساکر، علی بن حسن|ابن عساکر]] (صاحب [[تاریخ مدینة دمشق|تاریخ مدینه دمشق]]) و [[ابن بشکوال، خلف بن عبدالملک|ابن بشکوال]] اجازه روایت دریافت کرد


- از ابوالفرج ابن جوزی اجازه‌نامه‌های عام و خاص داشت
- از [[ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی|ابوالفرج ابن جوزی]] اجازه‌نامه‌های عام و خاص داشت


- همسرش مریم بنت محمد بن عبدون نیز سلوک عارفانه داشت و با او تعاملات معنوی داشت
- همسرش مریم بنت محمد بن عبدون نیز سلوک عارفانه داشت و با او تعاملات معنوی داشت
خط ۱۵۲: خط ۱۵۵:
==آثار ==
==آثار ==


قریب به اکثریت آثار قلمى شیخ در موضوع تصوف و علوم غیبیه‌ى عرفان به نگارش درآمده و در هر شهرى که منزل گزیده کتابى نگاشته است، آن گونه که آثار او در هنگام اقامت وى در مصر بر اهل آن شهر صعب جلوه نمود و آوازه‌ى نقد آراى و افکار او در مصر پیچید و عده‌اى سعى در ریختن خون وى کردند، تا این که «شیخ حسن بجائى» با تأویل سخنان شیخ، جان او را از دست ظاهر بینان مخالف رهایى بخشید.
ابن عربی را می‌توان پرکارترین نویسنده در تاریخ عرفان اسلامی دانست. درباره تعداد آثار او میان محققان اختلاف نظر وجود دارد:
 
📊 آمار آثار
* - ابن عربی خود در نامه‌ای در سال ۶۳۲ق از ۲۴۰ اثر نام برده است.
* - عبدالوهاب شعرانی: ۴۰۰ اثر
* - عبدالرحمن جامی: بیش از ۵۰۰ جلد
* - عثمان یحیی: ۸۴۸ کتاب و رساله
* - دکتر جهانگیری: ۵۱۱ اثر
* - برخی منابع: تا ۴۰۰۰ اثر (به نقل از خود ابن عربی)
 
 
📚 مهم‌ترین آثار
 
🔸 آثار اصلی و بنیادی
 
* - فصوص الحکم (نگین‌های حکمت)
* - الفتوحات المکیة (گشایش‌های مکّی)
* - ترجمان الاشواق (ترجمان شوق‌ها)
* - عنقاء مغرب (ققنوس مغرب)
 
 
🔸 رساله‌های مهم
 
* - رسالة القدس
* - رسالة الانوار
* - رسالة روح القدس
* - الدرة الفاخرة
* - حلیة الابدال
* - مشکاة الانوار
 
 
🔸 آثار تفسیری و قرآنی
 
* - تفسیر القرآن الکریم
* - ایجاز البیان فی الترجمة عن القرآن
* - اشارات القرآن فی عالم الانسان
* - تفسیر آية الکرسی
* - رد المتشابه الی المحکم


آنچه قابل تأمل است اختلاف فاحشى است که درباره‌ى تعداد آثار شیخ در بین محققان اندیشه‌ى وى دیده مى‌شود، به طورى که [[شعرانی، عبدالوهاب بن احمد|عبدالوهاب شعرانى]] تعداد مؤلفات او را 400 و اندى و [[جامی، عبدالرحمن|عبدالرحمن جامى]] متجاوز از 500 جلد و عثمان یحیى در پژوهش مستوفایش از 848 کتاب و رساله نام برده است.


دکتر جهانگیرى آثار شیخ را بر حسب پژوهش خود 511 دانسته و عناوین آن‌ها را در کتاب خویش یادآور شده است، گویا آثار شیخ بیش از این مقدارى است که اهل تحقیق بدان رسیده‌اند چرا که خود شیخ، تعداد نوشته‌هاى خود را که توسط شاگردانش ضبط شده بود، حدود 4000 تصنیف بیان مى‌کند، او در این باره مى‌گوید: و کان قد ذکر بعض المحبّین لنا انه قد ضبط لنا نحو اربعة آلاف مصنّف و عدّها بأسمائها.
🔸 آثار فقهی و حدیثی


شاید پاره‌اى از این آثار هنوز در چهره‌ى فراموشى در گوشه‌اى از کتاب خانه‌ها و یا جاهاى دیگر به عزلت نشسته و پاره‌ى دیگرى نیز از گزند حوادث زمان مصون نمانده و از بین رفته است.
* - کتاب الاحکام
* - مختصر صحیح البخاری
* - مختصر صحیح مسلم
* - الاحادیث القدسیة


==آثار قرآن پژوهى ابن عربى==


غیر از دو کتاب «فتوحات مکیه» و «فصوص الحکم» که به سبک برداشت تأویلى- عرفانى از آیات قرآنى نگارش یافته، ابن عربى داراى آثار قرآنى دیگرى نیز هست که بیانگر اهتمام او به کتاب الهى و تبیین معارف آن از منظر خویش مى‌باشد، پاره‌اى از آثار او که به طور خاص و ویژه در زمینه‌ى تفسیر یا علوم مرتبط به قرآن نگاشته است عبارتند از:{{ستون-شروع|2}}
🔸 آثار کلامی و فلسفی
#اشارات القرآن في عالم الانسان.
 
#ايجاز البيان في الترجمة عن القرآن.
* - العبادلة
#تفسير «الجمع و التفصيل في اسرار معاني‌التنزيل».
* - الکبريت الاحمر
#المثلثات الواردة في القرآن العظيم مثل قوله تعالى: (''' لا فارض و لا بكر عوان...''')
* - مفتاح الغیب
#المسّبعات الواردة في القرآن العظيم مثل قوله تعالى:(''' خلق سبع سموات''') و قوله تعالى ('''...و سبعة اذا رجعتم''').
* - کشف المعانی
#تفسير آية الكرسى.
 
#تفسير قوله تعالى''' يا بنی آدم'''.
 
#الكلام في قوله تعالى (''' لا تدركه الابصار''').
🌟 ویژگی‌های آثار
#کتاب الكتب، القرآن و الفرقان و اصناف الكتب كالمسطور و المرقوم و الحكيم و المبين و المحصى و المتشابه و غير ذلك.
 
#تفسير كشف الاسرار و هتك الاستار.
موضوعات متنوع:
#سلوك القلب من الوجود الى الفناء ثم البقاء شرح تأویل سورة يوسف.
* - عرفان نظری و عملی
#رد المتشابه الى المحكم من الآيات القرآنيه و الأحاديث النبویه.
* - تفسیر و علوم قرآنی
#رحمة من الرحمان في تفسير و اشارات القرآن.(مجموعه‌ى آراى تفسيرى ابن عربى در فتوحات و فصوص)
* - فقه و حدیث
#تفسير منسوب به ابن عربى«تفسير القرآن الكريم» یا «تفسير القرآن و تأویله باطنيا» در 2 مجلد.
* - فلسفه و کلام
#رسالة في معرفة ليلة القدر.
* - علوم غریبه
#تفسير القرآن على الطريقة الشرعية، در 12 مجلد.
* - شعر و ادبیات
#تفسير صغير.{{پایان}}
 
{{تصوف و عرفان}}
 
🔸 سبک نگارش:
* - زبانی رمزآمیز و نمادین
* - مبتنی بر مکاشفات و الهامات
* - ترکیب برهان و عرفان
* - تأویل‌گرایی عمیق
 
 
📖 شرح‌ها و ترجمه‌ها
 
شرح‌های مهم بر فصوص الحکم:
 
* - شرح صدرالدین قونوی
* - شرح عبدالرزاق کاشانی
* - شرح داوود قیصری
* - شرح عبدالرحمن جامی
 
🔸ترجمه‌ها به فارسی:
 
* - ترجمه فصوص الحکم توسط محمدعلی موحد و صمد موحد
* - ترجمه فتوحات مکیه توسط محمد خواجوی
* - ترجمه ترجمان الاشواق توسط امیرحسین الهیاری
 
💎 اهمیت آثار
 
آثار ابن عربی به‌ویژه "فصوص الحکم" و "فتوحات مکیه" به عنوان:
* - اساس عرفان نظری اسلامی
* - منبع الهام برای مکاتب فلسفی-عرفانی
* - متن درسی در حوزه‌های علمیه
* - منبع پژوهش‌های دانشگاهی
 
بسیاری از این آثار هنوز به صورت نسخ خطی در کتابخانه‌های جهان نگهداری می‌شوند و زمینه‌ای گسترده برای تحقیق و تصحیح فراهم کرده‌اند.


==وابسته‌ها==
==وابسته‌ها==
خط ۱۹۶: خط ۲۶۸:


[[مجربات إبن عربي في الطب الروحاني]]   
[[مجربات إبن عربي في الطب الروحاني]]   
[[نفائس العرفان: مجموعه هفت رساله‌ی عرفانی]]


[[الكبريت الأحمر]]
[[الكبريت الأحمر]]