هجوم سراسری

هجوم سراسری
پدیدآوران	انصاری، مهدی (نويسنده) یکتا، حسین (گردآورنده) رشید، محسن ( نظارت) شفیعی، غلامرضا ( نظارت) نخعی، هادی ( مقدمهنويس) رنجبر، داود ( مقدمهنويس)
عنوان‌های دیگر	تهاجم و پیشرویهای عمده عراق
ناشر	سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. مرکز اسناد دفاع مقدس
مکان نشر	ایران - تهران
سال نشر	1375ش
چاپ	2
شابک	‎-
موضوع	جنگ ایران و عراق، 1359 - 1367 - سال شمار
زبان	فارسی
تعداد جلد	1
کد کنگره	س25 ر9 1602 DSR
نورلایب	مطالعه و دانلود pdf

هجوم سراسری، اثر مهدی انصاری و حسین یکتا (معاصر)، جلد چهارم از مجموعه روزشمار جنگ ایران و عراق است که وقایع ۳۵ روز نخست جنگ تحمیلی و تهاجم گسترده عراق به مرزهای ایران، اهداف و استراتژی نظامی عراق، و مقاومت‌های اولیه جمهوری اسلامی را روایت می‌کند.

سبک نگارش

وقایع هر روزه جنگ، به دو بخش اصلی نظامی و سیاسی تقسیم گردیده که هر یک شامل چند قسمت می‌شود. در ابتدای هر یک از دو بخش، چکیده‌ای در چند سطر اراده شده که حاوی جمع‌بندی و خلاصه‌ای از وقایع و نتایج اقدامات نظامی و سیاسی آن روز است.

ساختار کتاب

کتاب با پیشگفتار چاپ اول و دوم و مقدمه آغاز شده و مطالب به صورت روزشمار، وقایع ۳۵ روز آغاز جنگ تحمیلی (مقطع هجوم سراسری) از ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ تا 4 آبان ۱۳۵۹ را در قالب وقایع روزانه، بیان می‌کند. در پایان کتاب نیز دو ضمیمه آمده است.

گزارش محتوا

در پیشگفتار چاپ دوم، به همراهی چاپ دوم با اضافات و تجدید نظر کلی در چاپ اشاره شده و در پیشگففتار چاپ اول، به موضوع کتاب، شیوه نگارش و نکاتی پیرامون مطالب و مباحث آن.

مقدمه کتاب مروری کلی بر زمینه‌سازی هجوم و دوره 35 روزه آغاز جنگ تحمیلی است که به بررسی زمینه‌های تاریخی و اختلافات سیاسی و نظامی ایران و عراق و تجاوز عراق به ایران و برخی تلاش‌های نظامی او می‌ردازد .

روزهای نخستین هجوم (روزهای ۱ تا ۸) روز اول (31/۶/59) با عنوان «آغاز هجوم سراسری» است. در این قسمت از کتاب از حملات همه‌جانبه زمینی، هوایی و دریایی نیروهای عراقی به پاسگاه‌های مرزی ایران و تصرف بسیاری از پاسگاه‌ها یا محاصره آنها، پیشروی آنها در جبهه جنبوبی به سمت خرمشهر و اهواز و مقاومت مردمی سخن به میان آمده است. همچنین به حملات و درگیری‌های هوایی و دریایی اشاره شده است .

روز دوم (1/۷/59) با عنوان «پیشروی دشمن در خاک جمهوری اسلامی» ادامه می‌یابد. پیشروی نیروهای زمینی عراق به سوی قصر شیرین، مهران، سومار، و نفت‌شهر در جبهه میانی و شمالی و همچنین در جبهه جنوبی به سوی خرمشهر و آبادان مطرح شده است. هچنین به تجاوز هواپیماههای عراقی به 18 شهر و اقدام تلافی‌جویانه ایران در بمباران 15 مرکز نظامی اشاره شده است .

روز سوم (2/۷/59) که «اشغال مهران، سومار و نفت‌شهر» نام دارد، به سقوط این شهرهای مرزی اشاره می‌کند. ناکامی در تصرف شهرهایی مانند آبادان و خرمشهر به دلیل مقاومت مردم از حوادث روز سوم است که به آن پرداخته شده است.همچنین به بمباران مناطق مسکونی و بیمارستانها و وارد کردن خسارات جانی و مالی فراوان و نبرد دریایی اشاره شده است.

روز چهارم (3/۷/59) با عنوان «تشدید فشار دشمن برای پیشروی در جبهه جنوبی» به نزدیک شدن دشمن به اهواز و خرمشهر و در آستانه سقوط قرار گرفتن بستان، ورود به قصر شیرین و سرپل ذهاب تهدید برخی شهرها در جبهه شمال غرب و خسارت جانی و مالی در نتیجه بمباران برخی مناطق از شهرهای پیرانشهر و مهاباد، اشاره شده است.

روز پنجم (4/۷/59) با «اعلام پذیرش میانجیگری از سوی عراق» مصادف است. در معرض سقوط قرار گرفتن پادگان حمیدیه، محاصره دهلران، تصرف سد کنجانچم، فشار نیروهای عراقی برای تصرف خرمشهر، مقاومت سنگین نیروهای مردمی و سپاه پاسداران و ناکامی دشمن گزارش شده است.

روز ششم (۵/۷/59) با عنوان«رد هرگونه سازش و میانجیگری از سوی امام خمینی(ره)» به موضع قاطع جمهوری اسلامی در قبال میانجیگری‌ها اشاره شده و از حملات شدید عراق به نقاط مختلف خوزستان، پیشروی دشمن به سمت قصر شیرین و بمباران چندین پایگاه و پادگان سخن به میان آمده است.

روز هفتم (6/۷/59) به «اولین قطعنامه شورای امنیت، استقبال عراق و امتناع جمهوری اسلامی» اختصاص دارد. در وقایع این روز به جلوگیری از نزدیک شدن دشمن به آبادان و خرمشهر، تلاش دشمن برای نزیک شدن به اهوازو اندیمشک و کسب موفقیت در عقب راند دشمن در سرپل ذهاب و قصر شیرین اشاره شده است. همچنین در این روز شورای امنیت سازمان ملل قطعنامه ۴۵۷ را صادر کرد. عراق از آن استقبال کرد، اما ایران به دلیل عدم محکومیت عراق به عنوان متجاوز، آن را نپذیرفت. .

روز هشتم (۵۹/۷/۷) با عنوان «شکست دشمن در خرمشهر، اشغال سوسنگرد و پیشروی به سوی اهواز» است . در این روز مقاومت شدید در برابر دشمن، شکست تلاش آنان برای تصرف خرمشهر، اشغال شهر سوسنگرد، در معرض تهدید قرار گرفتن شوش، اندمشک و دزفول و برخی از شهرهای دیگر و هدف قرار گرفتن تاسیسات نفتی و صنعتی گزارش شده است . «تشدیدی روحیه انقلابی و ستیز علیه متجاوز در مردم»، «شبیخون به دشمن و نجات اهواز»، «شکست هجوم زرهی دشمن به خرمشهر»، «برخورد ناعادلانه شورای امنیت» و «تأکید امام بر وجوب دفاع در مقابل متجاوز»، عنوان دیگر موضوعات و مطالب کتاب می‌باشد که هر یک، به بیان وقایع و حوادث یک روز از جنگ، اختصاص یافته است.

ضمائم در انتهای کتاب، «ضمیمه اول» طرح کلی روزشمار جنگ ایران و عراق را ارائه می‌دهد و «ضمیمه دوم» به معرفی مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اختصاص دارد.

در انتهای کتاب، نقشه‌هایی از محورهای تهاجم دشمن، به مناطق مختلف، وجود دارد.

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.