فایز دشتی و شعر او

فایز دشتی و شعر او
پدیدآوران	نجف‌زاده بارفروش، محمدباقر (نویسنده)
ناشر	هزارۀ ققنوس
مکان نشر	تهران
سال نشر	1390 ش.
چاپ	چاپ اول
شابک	‎978-600-5657-80-7
موضوع	فایز، محمدعلی، ۱۲۵۰-۱۳۳۰ق؛ شعر فارسی -- تاریخ و نقد -- قرن ۱۴
زبان	فارسی
تعداد جلد	1
کد کنگره	‏PIR۷۷۹۳/ی۸ن۳ ۱۳۹۰

فایز دشتی و شعر او تألیف محمدباقر نجف‌زاده بارفروش؛ کتابی است که به بررسی زندگی، شعر و جایگاه فایز دشتی (محمدعلی زایر، ۱۲۵۰-۱۳۳۰ق)، شاعر مردمی و ترانه‌سرای جنوب ایران در دورۀ قاجار می‌پردازد.

ساختار

این کتاب مشتمل بر یک پیش‌درآمد، چند بخش اصلی شامل دیدگاه‌های مختلف، زندگی‌نامه، بررسی شعر و موسیقی، متن سروده‌ها و پیوست‌هایی چون واژه‌نامه و نقد است.

گزارش کتاب

کتاب «فایز دشتی و شعر او» نوشته محمدباقر نجف‌زاده بارفروش، به معرفی و تحلیل زندگی و آثار محمدعلی زایر، مشهور به فایز دشتی، شاعر مردمی جنوب ایران در عصر قاجار اختصاص دارد. فایز در روزگار حملۀ انگلیسی‌ها، نهضت رئیس‌علی دلواری، انقلاب مشروطیت و خودکامگی سلسلۀ قاجار می‌زیست و با ترانه‌هایش نامی در سراسر کشور یافت، اما شرح احوالش در پرده‌ای از ابهام قرار دارد.

نویسنده در این کتاب، فایز را از دو منظر بررسی می‌کند: نخست به عنوان شاعری ادیب که شعرش را باید با معیارهای ادبی کلاسیک سنجید، و دوم به عنوان شاعر مردمی و روستایی که بزرگ‌ترین شکوهش در مردمی بودن و بازتاب فرهنگ بومی است. به اعتقاد نویسنده، در بیشتر ترانه‌های فایز جذبه، شور، حال و کیفیت تعمیم‌پذیری وجود دارد که هر شاعری آرزوی آن را دارد. فایز شاعر کشاورزان و دردمندان محروم ایران است و شعرش بازتاب آن محرومیت‌هاست و از همین روست که مردم محروم او را دوست دارند و می‌خوانند.

کتاب با گردآوری دیدگاه‌های صاحب‌نظران و پژوهشگرانی مانند منوچهر آتشی، حسن امداد، محمداحمد پناهی سمنانی، سیدجعفر حمیدی، محمدحسین رکن‌زاده آدمیت، محمد معین و دیگران درباره فایز آغاز می‌شود. منوچهر آتشی در بخشی از دیدگاه خود تأکید می‌کند که فایز شاعری به معنای واقعی است با امتیاز والای انعکاس فرهنگ بومی در شعرش و ترانه‌هایش در حد شعرهای پرشور، ساده و بسیار زیبا هستند.

بخش‌هایی از کتاب به زندگی‌نامه فایز (برگرفته از نوشته عبدالمجید زنگویی)، رابطۀ شعر فایز با موسیقی ایرانی، و متن سروده‌های او اختصاص یافته است. در پایان نیز پیوست‌هایی شامل نقد شعر فایز و واژه‌نامۀ سروده‌های او آمده است. این اثر می‌کوشد تا این شاعر محبوب و در عین حال کمتر شناخته شده را از زوایای مختلف معرفی کند و بر شکوه مردمی بودن و ریشه‌های بومی شعر او تأکید ورزد.

منابع مقاله

پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات