حکیم، سید محسن: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - ' های ' به '‎های ')
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<div class="wikiInfo">
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
[[پرونده:NUR00102.jpg|بندانگشتی|حکیم، محسن]]
| عنوان = حکیم، محسن
{| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
| تصویر = NUR00102.jpg
|-
| اندازه تصویر =
! نام!! data-type="authorName" |حکیم، محسن
| توضیح تصویر =
|-
| نام کامل = سید محسن حکیم
|نام‎های دیگر  
| نام‌های دیگر = آیت‌الله حکیم - طباطبائی حکیم، محسن - Muhsin al-Hakim
| data-type="authorOtherNames" | آیت‌ال‍ل‍ه‌ ح‍ک‍ی‍م
| لقب =
| تخلص =
| نسب = از خاندان «میر سید علی حکیم» (طبيب)
| نام پدر = سید مهدی حکیم
| ولادت = ۱۲۶۸ شمسی / ۱۳۰۶ قمری / ۱۸۸۹ میلادی
| محل تولد = نجف
| کشور تولد = عراق
| محل زندگی = نجف اشرف
| رحلت = ۱۳۴۹ شمسی / ۱۳۹۰ قمری / ۱۹۷۰ میلادی
| شهادت =
| مدفن = مقبرۀ مخصوص کنار مسجد هندی، نجف اشرف
| طول عمر = ۸۴ سال
| نام همسر =
| فرزندان = ۱۰ پسر (سید یوسف، سید محمدرضا، سید محمد مهدی، سید کاظم، [[حکیم، محمدباقر|سید محمدباقر]]، سید عبدالهادی، [[حکیم، سید عبدالصاحب|سید عبدالصاحب]]، سید علاءالدین، سید محمدحسین، سید عبدالعزیز) و ۴ دختر
| خویشاوندان =
| دین = اسلام
| مذهب = تشیع
| پیشه = فقیه، اصولی، مرجع تقلید
| درجه علمی = اجتهاد
| دانشگاه = حوزه علمیه نجف
| علایق پژوهشی = فقه، اصول فقه
| منصب = مرجع بزرگ شیعیان عراق پس از [[اصفهانی، سید ابوالحسن|سید ابوالحسن اصفهانی]]
| پس از =
| پیش از =
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[آخوند خراسانی]] | [[عراقی، ضیاءالدین|آقا ضیاءالدین عراقی]] | [[نائینی، محمدحسین|آیت‌الله نائینی]] | سید محمدسعید حبوبی | سید محمد حکیم (برادر)}} 
| مشایخ  =  
| معاصرین =  
| شاگردان =
| اجازه اجتهاد از =
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[مستمسک العروة الوثقی]] | [[حقائق الأصول]] | [[دلیل الناسک]] | [[نهج الفقاهة]] | [[منهاج الصالحین (حسینی حائری)]] | رسالة في إرث الزوجة من الزوج | شرح کتاب النافع | تعلیقه بر کتاب ریاض (از اجاره تا نکاح) | رساله‌ای در درایه}} 
| سبک نوشتاری =  
| وبگاه =
| امضا =
| کد مؤلف =AUTHORCODE00102AUTHORCODE
}}
{{کاربردهای دیگر|طباطبایی (ابهام‌‌زدایی)}}
{{کاربردهای دیگر|حکیم (ابهام‌زدایی)}}
'''سید محسن حكيم''' (1268-1349ش)، فقیه، اصولی، از مراجع بزرگ شیعیان در قرن چهاردهم، از شاگردان [[آخوند خراسانى]]، [[عراقی، ضیاءالدین|آقا ضياء عراقى]] و [[نایینی، محمدحسین|ميرزاى نائينى]] بود و پس از وفات [[اصفهانی، سید ابوالحسن|سيد ابوالحسن اصفهانى]] به عنوان يكى از مراجع تقليد اداره‌ى امور دينى و مذهبى شیعیان عراق را در دست گرفت. در مبارزات مردم عراق عليه اشغالگران انگليسى نقش مهمى بر عهده داشته است. از جمله آثار ایشان [[مستمسک العروة الوثقی]] است.


طب‍اطب‍ائ‍ی‌ ح‍ک‍ی‍م‌، م‍ح‍س‍ن‌
[[حکیم، سید محمدباقر|آیت‌الله سید محمدباقر حکیم]] و  [[حکیم، سید عبدالصاحب|سید عبدالصاحب حكيم]] فرزند ایشان هستند.
 
Muhsin al-Hakim
|-
|نام پدر
| data-type="authorfatherName" | سید مهدی حکیم 
|-
|متولد
| data-type="authorbirthDate" |1268 ش یا 1889 م
|-
|محل تولد
| data-type="authorBirthPlace" |نجف
|-
|رحلت
| data-type="authorDeathDate" |1349 ش یا 1390 ق یا 1970 م
|-
|اساتید
| data-type="authorTeachers" |[[آخوند خراسانى]]
 
[[عراقی، ضیاءالدین|آقا ضياءالدين عراقى]]
 
[[نائینی، محمدحسین|آیت‌الله نائينى]]
|-
|برخی آثار
| data-type="authorWritings" |[[دلیل الناسک]]
 
[[مستمسک العروة الوثقی]]
 
[[منهاج الصالحین (المحشی)]]
 
[[نهج الفقاهة]]
 
[[حقائق الأصول]]
|- class="articleCode"
|کد مؤلف
| data-type="authorCode" |AUTHORCODE102AUTHORCODE
|}
</div>
 
{{کاربردهای دیگر|طباطبایی (ابهام‌زدایی)}}
 
'''آیت‌الله سید محسن حكيم''' (1268-1349ش)'''،''' فقیه، اصولی، از مراجع بزرگ شیعیان در قرن چهاردهم'''،''' از شاگردان [[آخوند خراسانى]]، [[عراقی، ضیاءالدین|آقا ضياء عراقى]] و [[نایینی، محمدحسین|ميرزاى نائينى]] بود و پس از وفات [[اصفهانی، ابوالحسن|سيد ابوالحسن اصفهانى]] به عنوان يكى از مراجع تقليد اداره‌ى امور دينى و مذهبى شيعيان عراق را در دست گرفت. در مبارزات مردم عراق عليه اشغالگران انگليسى نقش مهمى بر عهده داشته است. از جمله آثار ایشان [[دلیل الناسک]]، [[مستمسک العروة الوثقی]]، [[منهاج الصالحین (المحشی)]]، [[نهج الفقاهة]]، [[حقائق الأصول]]


==ولادت==
==ولادت==
خط ۶۲: خط ۵۸:


==تحصيلات==
==تحصيلات==


آیت‌الله سيد محسن حكيم در سن 7 سالگى خواندن قرآن را آموخت و در 9 سالگى به تحصيل علوم اسلامى پرداخت. استعداد سرشار و نبوغ و هوش فوق العادۀ او از آيندۀ درخشانش خبر مى‌داد.
آیت‌الله سيد محسن حكيم در سن 7 سالگى خواندن قرآن را آموخت و در 9 سالگى به تحصيل علوم اسلامى پرداخت. استعداد سرشار و نبوغ و هوش فوق العادۀ او از آيندۀ درخشانش خبر مى‌داد.
خط ۸۷: خط ۸۲:
او در فعاليتهاى اجتماعى مردى شجاع بود و صراحت در بيان آرا و نظرات علمى و شهامت او در فتوا به حق كم نظير بود.
او در فعاليتهاى اجتماعى مردى شجاع بود و صراحت در بيان آرا و نظرات علمى و شهامت او در فتوا به حق كم نظير بود.


تواضع و فروتنى او بحدى بود كه با آن همه نفوذ و شخصيتى كه داشت هر كس در مجلس او مى‌نشست، احساس مى‌كرد با برادر و دوست نزديك خود نشسته و كمترين تكلفى در برخورد و ملاقات او احساس نمى‌كرد و اين نشانۀ روح با عظمت آن عالم ربانى بود.
تواضع و فروتنى او بحدى بود كه با آن همه نفوذ و شخصيتى كه داشت هر كس در مجلس او مى‌نشست، احساس مى‌كرد با برادر و دوست نزدیک خود نشسته و كمترين تكلفى در برخورد و ملاقات او احساس نمى‌كرد و اين نشانۀ روح با عظمت آن عالم ربانى بود.


شيعيان جهان به خصوص شيعيان عراق، او را يك سد نيرومند در برابر حوادث مى‌ديدند و موجوديت خود را در حوادث گوناگون در پناه شخصيت او حفظ مى‌كردند.
شیعیان جهان به خصوص شیعیان عراق، او را يك سد نيرومند در برابر حوادث مى‌ديدند و موجوديت خود را در حوادث گوناگون در پناه شخصيت او حفظ می‌كردند.


==ستاره‌هاى سرخ==
==ستاره‌هاى سرخ==


بى ترديد خاندان حكيم نجف، در شمار پر افتخارترين انسه‌گانها هستند. در پس آن زندگى ساده و چهرۀ صميمى، كارنامه‌اى سراسر نور و معنويت رخ مى‌نمايد. كارنامه‌اى كه با ستارگان روشن آذين شده است.


بى ترديد خاندان حكيم نجف، در شمار پر افتخارترين انسانها هستند. در پس آن زندگى ساده و چهرۀ صميمى، كارنامه‌اى سراسر نور و معنويت رخ مى‌نمايد. كارنامه‌اى كه با ستارگان روشن آذين شده است.
از آن بزرگوار 10 پسر و 4 دختر به يادگار مانده است. آرى اين رهرو صديق اهل‌بيت عليهم‌السلام در سايۀ امدادهاى پروردگار، فرزندانى به اسلام تقديم كرد كه هر يك نشانۀ آشكار لطف حق به شمار مى‌روند.


از آن بزرگوار 10 پسر و 4 دختر به يادگار مانده است. آرى اين رهرو صديق اهل بيت عليهم‌السلام در سايۀ امدادهاى پروردگار، فرزندانى به اسلام تقديم كرد كه هر يك نشانۀ آشكار لطف حق به شمار مى‌روند.
نگاهى هر چند گذرا به اين ستارگان آسمان علم و ايمان كه بسيارى از آنها مرزهاى عالَم عادى را پشت سر گذاشته و به قله‌هاى روشن جاودانگى پاى نهاده‌اند مى‌تواند پايان مبارکى بر اين زندگینامۀ آسمانى باشد:
 
نگاهى هر چند گذرا به اين ستارگان آسمان علم و ايمان كه بسيارى از آنها مرزهاى عالَم عادى را پشت سر گذاشته و به قله‌هاى روشن جاودانگى پاى نهاده‌اند مى‌تواند پايان مباركى بر اين زندگينامۀ آسمانى باشد:


# آیت‌الله حاج سيد يوسف حكيم، فرزند بزرگ ايشان كه از استادان فقه و اصول حوزۀ نجف به شمار مى‌رفت.
# آیت‌الله حاج سيد يوسف حكيم، فرزند بزرگ ايشان كه از استادان فقه و اصول حوزۀ نجف به شمار مى‌رفت.
خط ۱۱۳: خط ۱۰۷:
چنانكه ملاحظه مى‌شود پنج تن از اين بزرگان به شهادت رسيده‌اند و وجود نورانى آنان براى هميشه بر فراز تاريخ درخشيده و راهنمايى براى نجات بشريت خواهند بود.
چنانكه ملاحظه مى‌شود پنج تن از اين بزرگان به شهادت رسيده‌اند و وجود نورانى آنان براى هميشه بر فراز تاريخ درخشيده و راهنمايى براى نجات بشريت خواهند بود.


==فعاليت‌هاى سياسى==
==فعالیت‌های سياسى==
 


آیت‌الله حكيم در ابراز نظرات علمى خود و فتاوايى كه مورد بحث و گفتگو بود شجاعت كم نظيرى داشت و آراء خود را با صراحت تمام ابراز مى‌نمود و شايد در بعضى از مسائل راه را براى ديگران هم مى‌گشود.
آیت‌الله حكيم در ابراز نظرات علمى خود و فتاوايى كه مورد بحث و گفتگو بود شجاعت كم نظيرى داشت و آراء خود را با صراحت تمام ابراز مى‌نمود و شايد در بعضى از مسائل راه را براى ديگران هم مى‌گشود.
خط ۱۳۱: خط ۱۲۴:


==سفر حج==
==سفر حج==


آیت‌الله حكيم سه سال قبل از وفاتش براى زيارت بيت‌الله الحرام به مكۀ معظمه مشرف شد. دولت عربستان از ايشان بسيار تجليل نموده و حضور آن مرجع بزرگ را در سرزمين حجاز گرامى داشت.
آیت‌الله حكيم سه سال قبل از وفاتش براى زيارت بيت‌الله الحرام به مكۀ معظمه مشرف شد. دولت عربستان از ايشان بسيار تجليل نموده و حضور آن مرجع بزرگ را در سرزمين حجاز گرامى داشت.
خط ۱۴۰: خط ۱۳۲:




در دهۀ آخر عمر اين مرجع گرانقدر طايفۀ اسماعيليه در عراق مى‌خواستند ضريح مقدس حضرت ابوالفضل عليه‌السلام را تعويض نموده و به سليقۀ خود بسازند. هدفشان هم اين بود كه از اين راه تبليغى به نفع خود انجام داده و شيعيان را تحت تأثير قرار دهند.
در دهۀ آخر عمر اين مرجع گرانقدر طايفۀ اسماعيليه در عراق مى‌خواستند ضريح مقدس حضرت ابوالفضل عليه‌السلام را تعويض نموده و به سليقۀ خود بسازند. هدفشان هم اين بود كه از اين راه تبليغى به نفع خود انجام داده و شیعیان را تحت تأثير قرار دهند.


حضرت آیت‌الله حكيم به محض دريافت اين خبر فرمود من خودم ضريح مرقد مطهر آن حضرت را تعويض مى‌كنم و براى ساختن ضريح، چندين هزار دينار عراقى به هنرمندان اصفهانى داد و بعد از مدتى ضريحى شأن مرقد آن حضرت آماده گشت و از ايران با تجليلى خاص و با همراهى جمعيت فراوانى به عراق انتقال يافته و بر روى مرقد آن حضرت قرار گرفت.
حضرت آیت‌الله حكيم به محض دريافت اين خبر فرمود من خودم ضريح مرقد مطهر آن حضرت را تعويض مى‌كنم و براى ساختن ضريح، چندين هزار دينار عراقى به هنرمندان اصفهانى داد و بعد از مدتى ضريحى شأن مرقد آن حضرت آماده گشت و از ايران با تجليلى خاص و با همراهى جمعيت فراوانى به عراق انتقال يافته و بر روى مرقد آن حضرت قرار گرفت.
خط ۱۴۶: خط ۱۳۸:
==وفات==
==وفات==


 
آیت‌الله سيد محسن حكيم پس از عمرى تلاش بى‌وقفه در راه اعتلاى اسلام و مسلمين، عاقبت بر اثر رفتار ظالمانۀ بعثى‌هاى عراق، از كثرت غصه و اندوه به بستر بيمارى افتاد. نزدیکانش جهت معالجه ايشان را به لندن بردند. پس از عودت به نجف، رژيم بعث پيوسته از ملاقات مريدانش با ايشان ممانعت مى‌نمود تا اينكه آن عالم وارسته در روز سه‌شنبه 27 ربيع الأول سال 1390 هجرى قمرى در نجف اشرف و در سن 84 سالگى به لقاء الله پيوست و پيكر پاک آن عالم نستوه در ميان حزن و اندوه يارانش در مقبرۀ مخصوص كنار مسجد هندى به خاک سپرده شد.
آیت‌الله سيد محسن حكيم پس از عمرى تلاش بى‌وقفه در راه اعتلاى اسلام و مسلمين، عاقبت بر اثر رفتار ظالمانۀ بعثى‌هاى عراق، از كثرت غصه و اندوه به بستر بيمارى افتاد. نزديكانش جهت معالجه ايشان را به لندن بردند. پس از عودت به نجف، رژيم بعث پيوسته از ملاقات مريدانش با ايشان ممانعت مى‌نمود تا اينكه آن عالم وارسته در روز سه‌شنبه 27 ربيع الأول سال 1390 هجرى قمرى در نجف اشرف و در سن 84 سالگى به لقاء الله پيوست و پيكر پاك آن عالم نستوه در ميان حزن و اندوه يارانش در مقبرۀ مخصوص كنار مسجد هندى به خاک سپرده شد.


==آثار==
==آثار==
 
در سال 1331ق، هنگامى كه آیت‌الله حكيم نخستين اثر علمى خود را به نام «ميراث الزوجة» به دست استاد خود مرحوم سيد محمد حبوبى داد، او گفت: «ما تا كنون قدر تو را نمى‌دانستيم؛ اكنون مى‌توانيم بگوييم كه تو را مى‌شناسیم».
 
در سال 1331 هجرى قمرى، هنگامى كه آیت‌الله حكيم نخستين اثر علمى خود را به نام «ميراث الزوجة» به دست استاد خود مرحوم سيد محمد حبوبى داد، او گفت: «ما تا كنون قدر تو را نمى‌دانستيم؛ اكنون مى‌توانيم بگوييم كه تو را مى‌شناسیم».


مرحوم حكيم از علماى پر كار بود و به همين دليل تأليفات پر ارزش و متعددى از خود به يادگار گذاشته كه از ميان آنها كتب زير را مى‌توان نام برد:
مرحوم حكيم از علماى پر كار بود و به همين دليل تأليفات پر ارزش و متعددى از خود به يادگار گذاشته كه از ميان آنها كتب زير را مى‌توان نام برد:
خط ۱۶۴: خط ۱۵۳:
# شرح كتاب النافع
# شرح كتاب النافع
# تعليقه‌اى بر كتاب رياض (از بحث اجاره تا نكاح)
# تعليقه‌اى بر كتاب رياض (از بحث اجاره تا نكاح)
# رسالۀ مختصرى در درايه و تأليفات و كتابهاى ديگر.
# رسالۀ مختصرى در درايه و تأليفات و کتاب‌هاى ديگر.


آیت‌الله حكيم قلمى روان و خالى از ابهام داشت، و بسيار خوش قريحه و با ذوق و داراى حسن انتخاب بود و به همين دليل از تأليفات وى به خصوص «مستمسك العروة الوثقى» استقبال فوق العاده‌اى شد.
آیت‌الله حكيم قلمى روان و خالى از ابهام داشت، و بسيار خوش قريحه و با ذوق و داراى حسن انتخاب بود و به همين دليل از تأليفات وى به خصوص «مستمسك العروة الوثقى» استقبال فوق العاده‌اى شد.
خط ۱۷۶: خط ۱۶۵:
مرحوم آیت‌الله حكيم براى ادارۀ امور مرجعيت نظم و سازمان ايجاد كرده بود و براى هر قسمت مسئولى انتخاب كرده بود و از افراد مطلع در ادارۀ اين تشكيلات كمك مى‌گرفت و به همين دليل تشكيلات او با نظم خاصى اداره مى‌شد.
مرحوم آیت‌الله حكيم براى ادارۀ امور مرجعيت نظم و سازمان ايجاد كرده بود و براى هر قسمت مسئولى انتخاب كرده بود و از افراد مطلع در ادارۀ اين تشكيلات كمك مى‌گرفت و به همين دليل تشكيلات او با نظم خاصى اداره مى‌شد.


== وابسته‌ها ==
==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}
{{وابسته‌ها}}
[[دلیل الناسک]]  
[[دلیل الناسک]]  


[[مستمسک العروة الوثقی]]  
[[مستمسک العروة الوثقی]]  


[[منهاج الصالحین (المحشی)]]  
[[حاشیة مستمسك العروة الوثقی، كتاب النكاح]]
 
[[منهاج الصالحين (حسینی حائری)]]  


[[نهج الفقاهة]]  
[[نهج الفقاهة]]  
خط ۱۹۲: خط ۱۸۴:
[[العلویون بین الغلو و الفلسفة و التصوف و التشیع]]  
[[العلویون بین الغلو و الفلسفة و التصوف و التشیع]]  


[[منهاج الصالحین]]  
[[مباني ارث المنهاج]]  


[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
 
[[رده:مراجع تقلید]]
[[رده:25 خرداد الی 24 تیر]]
[[رده:درگذشتگان 1349]]
[[ar:السيد محسن الحكيم]]