باز‌شناسی نهضت عاشورا: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - ' (ع)' به '(ع)')
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۲۵: خط ۲۵:
| پیش از =  
| پیش از =  
}}
}}
'''بازشناسی نهضت عاشورا'''، اثر [[مسعود اصغری]] (متولد ۱۳۳۴ش) و جمعی از نویسندگان. این کتاب به تحلیل و بررسی جامع ابعاد مختلف نهضت عاشورا می‌پردازد و شرایط تاریخی، ماهیت، رویکردها، و پیامدهای این حرکت عظیم را از دیدگاه‌های مختلف (کلامی، عرفانی، فقهی، و جامعه‌شناختی) تبیین می‌کند.
'''بازشناسی نهضت عاشورا'''، اثر [[اصغری، محمود|مسعود اصغری]] (متولد ۱۳۳۴ش) و جمعی از نویسندگان. این کتاب به تحلیل و بررسی جامع ابعاد مختلف نهضت عاشورا می‌پردازد و شرایط تاریخی، ماهیت، رویکردها، و پیامدهای این حرکت عظیم را از دیدگاه‌های مختلف (کلامی، عرفانی، فقهی، و جامعه‌شناختی) تبیین می‌کند.


==ساختار==
==ساختار==
خط ۳۹: خط ۳۹:
علاوه بر این، جستارهایی انسان‌شناختی در نهضت عاشورا<ref>همان، ص69- 81</ref> و مبانی عرفان حسینی<ref>همان، ص83- 103</ref> و مبانی روان‌شناختی حماسه کربلا در پدیداری نگرش‌های متعالی دینی نیز مورد بررسی قرار گرفته‌اند<ref>همان، ص105- 114</ref>.
علاوه بر این، جستارهایی انسان‌شناختی در نهضت عاشورا<ref>همان، ص69- 81</ref> و مبانی عرفان حسینی<ref>همان، ص83- 103</ref> و مبانی روان‌شناختی حماسه کربلا در پدیداری نگرش‌های متعالی دینی نیز مورد بررسی قرار گرفته‌اند<ref>همان، ص105- 114</ref>.


بخش دوم: شرایط تاریخی: در نخستین مقاله این بخش به تحلیل جامع جامعه‌شناختی و فلسفی قدرت در نهضت عاشورا پرداخته و شرایط تاریخی و شیوه‌های مبارزاتی امام حسین(ع) را بررسی می‌کند. ابتدا انحرافات دینی و اجتماعی در جامعه اسلامی مورد تحلیل قرار می‌گیرد که شامل «انحراف در مفهوم اطاعت»، «انحراف در برداشت از کلمه بیعت» و «فقدان ارتباط با رهبری دینی» است. سپس وضعیت غبارآلود جامعه کوفه و مردمی که فاقد قدرت تحلیل بودند، شرح داده می‌شود. در ادامه، شیوه‌های مبارزاتی امام حسین(ع) مورد بررسی قرار می‌گیرند؛ از جمله «تلاش فرهنگی آمیخته با تقیه»، «خروج از عراق و رفتن به مکانی دیگر»، «راه اصلی و شیوه مبارزاتی عمده (پاسخ مساعد به مردم کوفه)»، «دعوت به حق در متن مبارزه» و «استقبال از شهادت»<ref>همان، ص117- 138</ref>.
بخش دوم: شرایط تاریخی: در نخستین مقاله این بخش به تحلیل جامع جامعه‌شناختی و فلسفی قدرت در نهضت عاشورا پرداخته و شرایط تاریخی و شیوه‌های مبارزاتی [[امام حسین علیه‌السلام|امام حسین(ع)]] را بررسی می‌کند. ابتدا انحرافات دینی و اجتماعی در جامعه اسلامی مورد تحلیل قرار می‌گیرد که شامل «انحراف در مفهوم اطاعت»، «انحراف در برداشت از کلمه بیعت» و «فقدان ارتباط با رهبری دینی» است. سپس وضعیت غبارآلود جامعه کوفه و مردمی که فاقد قدرت تحلیل بودند، شرح داده می‌شود. در ادامه، شیوه‌های مبارزاتی [[امام حسین علیه‌السلام|امام حسین(ع)]] مورد بررسی قرار می‌گیرند؛ از جمله «تلاش فرهنگی آمیخته با تقیه»، «خروج از عراق و رفتن به مکانی دیگر»، «راه اصلی و شیوه مبارزاتی عمده (پاسخ مساعد به مردم کوفه)»، «دعوت به حق در متن مبارزه» و «استقبال از شهادت»<ref>همان، ص117- 138</ref>.


همچنین در این بخش، مطالب جامع و مفیدی پیرامون تحلیل جامعه‌شناختی درباره شناخت نهضت عاشورا و نگاه به فلسفه‌ی قدرت، شامل درهم ریختن مرز میان عزت و ذلت و جابه‌جایی الگوها<ref>همان، ص139- 151</ref>، عقلانیت نهضت اباعبدالله(ع)<ref>همان، ص153- 176</ref> و بنیادهای شکل‌گیری عاشورای حسینی<ref>همان، ص177- 195</ref>ارائه شده است.
همچنین در این بخش، مطالب جامع و مفیدی پیرامون تحلیل جامعه‌شناختی درباره شناخت نهضت عاشورا و نگاه به فلسفه‌ی قدرت، شامل درهم ریختن مرز میان عزت و ذلت و جابه‌جایی الگوها<ref>همان، ص139- 151</ref>، عقلانیت نهضت اباعبدالله(ع)<ref>همان، ص153- 176</ref> و بنیادهای شکل‌گیری عاشورای حسینی<ref>همان، ص177- 195</ref>ارائه شده است.


بخش سوم که با عنوان «اهداف و آثار» معرفی شده است، به بررسی جامع اهداف قیام امام حسین(ع) و نتایج و دستاوردهای این نهضت می‌پردازد. در نخستین مقاله این بخش، نهضت عاشورا به‌عنوان ماندگارترین الگوی مبارزه حق علیه باطل معرفی شده است<ref>همان، ص199- 225</ref>.
بخش سوم که با عنوان «اهداف و آثار» معرفی شده است، به بررسی جامع اهداف قیام [[امام حسین علیه‌السلام|امام حسین(ع)]] و نتایج و دستاوردهای این نهضت می‌پردازد. در نخستین مقاله این بخش، نهضت عاشورا به‌عنوان ماندگارترین الگوی مبارزه حق علیه باطل معرفی شده است<ref>همان، ص199- 225</ref>.


در مقاله «دفاع از کرامت انسانی»، به تبیین جایگاه انسان در اندیشه حسینی(ع) و چگونگی دفاع از کرامت انسانی می‌پردازد. بررسی نوع نگاه به انسان و نگاه قرآن به انسان، مسئولیت‌پذیری انسان و جایگاه انسان در اندیشه حسینی، بهره‌گیری از سیره پیامبر اکرم(ص) و امام علی(ع) و بررسی جایگاه امام حسین(ع) در کلام نبوی از موضوعات این مقاله است. همچنین، این بخش به مباحثی چون «فتنه‌ی سردسته‌ی حزب اموی» و «تلاش معاویه برای نابودی اسلام» اشاره می‌کند و سپس، «چهره‌ی سراسر منکر یزید»، «حیات ابدی شخصیت و رسانه‌ی حسین(ع)»، «نابودی همیشگی راه و مرام یزید»، و بحث «ثمره قیام حسین(ع)» مطرح شده است<ref>همان، ص227- 244</ref>.
در مقاله «دفاع از کرامت انسانی»، به تبیین جایگاه انسان در اندیشه حسینی(ع) و چگونگی دفاع از کرامت انسانی می‌پردازد. بررسی نوع نگاه به انسان و نگاه قرآن به انسان، مسئولیت‌پذیری انسان و جایگاه انسان در اندیشه حسینی، بهره‌گیری از سیره پیامبر اکرم(ص) و امام علی(ع) و بررسی جایگاه امام حسین(ع) در کلام نبوی از موضوعات این مقاله است. همچنین، این بخش به مباحثی چون «فتنه‌ی سردسته‌ی حزب اموی» و «تلاش معاویه برای نابودی اسلام» اشاره می‌کند و سپس، «چهره‌ی سراسر منکر یزید»، «حیات ابدی شخصیت و رسانه‌ی حسین(ع)»، «نابودی همیشگی راه و مرام یزید»، و بحث «ثمره قیام حسین(ع)» مطرح شده است<ref>همان، ص227- 244</ref>.
خط ۵۵: خط ۵۵:
بخش چهارم با عنوان «درس‌ها و عبرت‌ها»، به تحلیل نتایج و تأثیرات نهضت عاشورا در طول تاریخ، به‌ویژه در عصر حاضر و از منظر رهبران انقلاب اسلامی، می‌پردازد.
بخش چهارم با عنوان «درس‌ها و عبرت‌ها»، به تحلیل نتایج و تأثیرات نهضت عاشورا در طول تاریخ، به‌ویژه در عصر حاضر و از منظر رهبران انقلاب اسلامی، می‌پردازد.
محتوای این بخش شامل سرفصل‌های اصلی زیر است:
محتوای این بخش شامل سرفصل‌های اصلی زیر است:
# درس‌های برگرفته از نهضت عاشورا در نگاه امام خمینی(ره) این قسمت به تبیین درس‌هایی می‌پردازد که از قیام عاشورا استخراج شده و در اندیشه امام خمینی(ره) مورد تأکید قرار گرفته‌اند که از جمله آنها عبارت‌اند از: لزوم برخورداری از بینش سیاسی و تبیین رابطه دین و سیاست، ضرورت فداکاری در راه احیای شریعت و درس جاودانگی در پرتو شهادت<ref>همان، ص329- 356</ref>.
# درس‌های برگرفته از نهضت عاشورا در نگاه [[موسوی خمینی، سید روح‌الله|امام خمینی(ره)]] این قسمت به تبیین درس‌هایی می‌پردازد که از قیام عاشورا استخراج شده و در اندیشه [[موسوی خمینی، سید روح‌الله|امام خمینی(ره)]] مورد تأکید قرار گرفته‌اند که از جمله آنها عبارت‌اند از: لزوم برخورداری از بینش سیاسی و تبیین رابطه دین و سیاست، ضرورت فداکاری در راه احیای شریعت و درس جاودانگی در پرتو شهادت<ref>همان، ص329- 356</ref>.
# نهضت عاشورا: پیام‌ها و پیامدها: این بخش به ارائه فهرستی از پیام‌ها مانند شهادت، ایثار، صبر، اصلاح، تقوا، اخلاص، ارزش‌ها و رسالت و پیامدهای تاریخی قیام عاشورا مانند احیای اسلام و انقراض سلسله اموی و شکل‌گیری اصلاحات و قیام‌های خونین پس از عاشورا می‌پردازد<ref>همان، ص357- 374</ref>.
# نهضت عاشورا: پیام‌ها و پیامدها: این بخش به ارائه فهرستی از پیام‌ها مانند شهادت، ایثار، صبر، اصلاح، تقوا، اخلاص، ارزش‌ها و رسالت و پیامدهای تاریخی قیام عاشورا مانند احیای اسلام و انقراض سلسله اموی و شکل‌گیری اصلاحات و قیام‌های خونین پس از عاشورا می‌پردازد<ref>همان، ص357- 374</ref>.
# نقش عاشورا در بین ملت‌های جهان: در این مقاله، به بیان این موضوع پرداخته شده است که عاشورا، فراتر از مرزهای جغرافیایی و عقیدتی، طی مسیر نموده و همواره بر قله‌ای بلند ایستاده همه آزادی‌خواهان جهان، آن را اسوه و سمبلی حقیقی و عینی تلقی می‌نمایند<ref>ر.ک: همان، ص376</ref>.
# نقش عاشورا در بین ملت‌های جهان: در این مقاله، به بیان این موضوع پرداخته شده است که عاشورا، فراتر از مرزهای جغرافیایی و عقیدتی، طی مسیر نموده و همواره بر قله‌ای بلند ایستاده همه آزادی‌خواهان جهان، آن را اسوه و سمبلی حقیقی و عینی تلقی می‌نمایند<ref>ر.ک: همان، ص376</ref>.
# عبرت‌های عاشورا در دیدگاه بلند رهبری(حفظه‌الله): بخش پایانی، به صورت خاص، عبرت‌ها و درس‌های عاشورا را از منظر رهبری انقلاب اسلامی(حفظه‌الله) مطرح می‌کند. مسائل کلیدی این قسمت در واقع ریشه‌یابی علل وقوع حادثه عاشورا در جامعه اسلامی مانند چرایی پیدایش حادثه عاشورا<ref>همان، ص401</ref> و تغییرات در خواص جامعه<ref>همان، ص408</ref> و دگردیسی فکری در عوام است<ref>همان، ص410</ref>.
# عبرت‌های عاشورا در دیدگاه بلند [[خامنه‌ای، سید علی|رهبری(حفظه‌الله)]]: بخش پایانی، به صورت خاص، عبرت‌ها و درس‌های عاشورا را از منظر [[خامنه‌ای، سید علی|رهبری انقلاب اسلامی(حفظه‌الله)]] مطرح می‌کند. مسائل کلیدی این قسمت در واقع ریشه‌یابی علل وقوع حادثه عاشورا در جامعه اسلامی مانند چرایی پیدایش حادثه عاشورا<ref>همان، ص401</ref> و تغییرات در خواص جامعه<ref>همان، ص408</ref> و دگردیسی فکری در عوام است<ref>همان، ص410</ref>.


آخرین بخش، با دو مقاله، به مبحث عاشوراپژوهی اختصاص دارد. مقاله نخست تحت عنوان «رویکردی جامعه‌شناسانه و نوپدید در عاشوراپژوهی» مروری است بر هشت کتاب عاشورایی از جمله «حسین وارد آدم» از دکتر شریعتی و «حماسه حسینی» از شهید مطهری<ref>همان، ص425-460</ref>.
آخرین بخش، با دو مقاله، به مبحث عاشوراپژوهی اختصاص دارد. مقاله نخست تحت عنوان «رویکردی جامعه‌شناسانه و نوپدید در عاشوراپژوهی» مروری است بر هشت کتاب عاشورایی از جمله «حسین وارد آدم» از [[شریعتی، علی|دکتر شریعتی]] و «[[حماسه حسینی]]» از [[مطهری، مرتضی|شهید مطهری]]<ref>همان، ص425-460</ref>.


در مقاله دوم تحت عنوان «توصیف آثار عاشورایی» به کتاب‌شناسی توصیفی در زمینه قیام عاشورا و معرفی آثار به زبان فارسی و عربی درباره قیام عاشورا که در این ایران به چاپ رسیده، پرداخته شده است<ref>همان، ص461- 482</ref>.
در مقاله دوم تحت عنوان «توصیف آثار عاشورایی» به کتاب‌شناسی توصیفی در زمینه قیام عاشورا و معرفی آثار به زبان فارسی و عربی درباره قیام عاشورا که در این ایران به چاپ رسیده، پرداخته شده است<ref>همان، ص461- 482</ref>.
خط ۷۹: خط ۷۹:
[[رده:ائمه اثنی عشر (دوازده امام)]]
[[رده:ائمه اثنی عشر (دوازده امام)]]
[[رده:سرگذشت‌‌نامه‌های فردی]]
[[رده:سرگذشت‌‌نامه‌های فردی]]
[[رده:حسین بن علی(ع)]]
[[رده:امام حسین(ع)]]
 
[[رده:مقالات بازبینی شده2 بهمن 1404]]
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ دی 1404 توسط عباس مکرمی]]
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ دی 1404 توسط عباس مکرمی]]
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ دی 1404 توسط فریدون سبحانی]]
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ دی 1404 توسط فریدون سبحانی]]