بازشناسی نهضت عاشورا: تفاوت میان نسخهها
A-esmaeili (بحث | مشارکتها) (صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR57081J1.jpg | عنوان = بازشناسی نهضت عاشورا | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = اصغری، محمود (نويسنده) جمعی از نویسندگان (نویسنده) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = /الف6ب2 41/5 BP | موضوع =حسین بن علی (ع)، ام...» ایجاد کرد) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - ' (ع)' به '(ع)') |
||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
| زبان = فارسی | | زبان = فارسی | ||
| کد کنگره = /الف6ب2 41/5 BP | | کد کنگره = /الف6ب2 41/5 BP | ||
| موضوع =حسین بن علی (ع)، امام سوم، 4 - 61ق. - عاشورا - عاشورا - فلسفه - عاشورا - نتایج و تاثیرات - واقعه کربلا، 61ق. | | موضوع =حسین بن علی(ع)، امام سوم، 4 - 61ق. - عاشورا - عاشورا - فلسفه - عاشورا - نتایج و تاثیرات - واقعه کربلا، 61ق. | ||
|ناشر | |ناشر | ||
| ناشر = دانشگاه علوم اسلامی رضوی | | ناشر = دانشگاه علوم اسلامی رضوی | ||
| خط ۳۹: | خط ۳۹: | ||
علاوه بر این، جستارهایی انسانشناختی در نهضت عاشورا<ref>همان، ص69- 81</ref> و مبانی عرفان حسینی<ref>همان، ص83- 103</ref> و مبانی روانشناختی حماسه کربلا در پدیداری نگرشهای متعالی دینی نیز مورد بررسی قرار گرفتهاند<ref>همان، ص105- 114</ref>. | علاوه بر این، جستارهایی انسانشناختی در نهضت عاشورا<ref>همان، ص69- 81</ref> و مبانی عرفان حسینی<ref>همان، ص83- 103</ref> و مبانی روانشناختی حماسه کربلا در پدیداری نگرشهای متعالی دینی نیز مورد بررسی قرار گرفتهاند<ref>همان، ص105- 114</ref>. | ||
بخش دوم: شرایط تاریخی: در نخستین مقاله این بخش به تحلیل جامع جامعهشناختی و فلسفی قدرت در نهضت عاشورا پرداخته و شرایط تاریخی و شیوههای مبارزاتی امام حسین(ع) را بررسی میکند. ابتدا انحرافات دینی و اجتماعی در جامعه اسلامی مورد تحلیل قرار میگیرد که شامل «انحراف در مفهوم اطاعت»، «انحراف در برداشت از کلمه بیعت» و «فقدان ارتباط با رهبری دینی» است. سپس وضعیت غبارآلود جامعه کوفه و مردمی که فاقد قدرت تحلیل بودند، شرح داده میشود. در ادامه، شیوههای مبارزاتی امام حسین (ع) مورد بررسی قرار میگیرند؛ از جمله «تلاش فرهنگی آمیخته با تقیه»، «خروج از عراق و رفتن به مکانی دیگر»، «راه اصلی و شیوه مبارزاتی عمده (پاسخ مساعد به مردم کوفه)»، «دعوت به حق در متن مبارزه» و «استقبال از شهادت»<ref>همان، ص117- 138</ref>. | بخش دوم: شرایط تاریخی: در نخستین مقاله این بخش به تحلیل جامع جامعهشناختی و فلسفی قدرت در نهضت عاشورا پرداخته و شرایط تاریخی و شیوههای مبارزاتی امام حسین(ع) را بررسی میکند. ابتدا انحرافات دینی و اجتماعی در جامعه اسلامی مورد تحلیل قرار میگیرد که شامل «انحراف در مفهوم اطاعت»، «انحراف در برداشت از کلمه بیعت» و «فقدان ارتباط با رهبری دینی» است. سپس وضعیت غبارآلود جامعه کوفه و مردمی که فاقد قدرت تحلیل بودند، شرح داده میشود. در ادامه، شیوههای مبارزاتی امام حسین(ع) مورد بررسی قرار میگیرند؛ از جمله «تلاش فرهنگی آمیخته با تقیه»، «خروج از عراق و رفتن به مکانی دیگر»، «راه اصلی و شیوه مبارزاتی عمده (پاسخ مساعد به مردم کوفه)»، «دعوت به حق در متن مبارزه» و «استقبال از شهادت»<ref>همان، ص117- 138</ref>. | ||
همچنین در این بخش، مطالب جامع و مفیدی پیرامون تحلیل جامعهشناختی درباره شناخت نهضت عاشورا و نگاه به فلسفهی قدرت، شامل درهم ریختن مرز میان عزت و ذلت و جابهجایی الگوها<ref>همان، ص139- 151</ref>، عقلانیت نهضت اباعبدالله(ع)<ref>همان، ص153- 176</ref> و بنیادهای شکلگیری عاشورای حسینی<ref>همان، ص177- 195</ref>ارائه شده است. | همچنین در این بخش، مطالب جامع و مفیدی پیرامون تحلیل جامعهشناختی درباره شناخت نهضت عاشورا و نگاه به فلسفهی قدرت، شامل درهم ریختن مرز میان عزت و ذلت و جابهجایی الگوها<ref>همان، ص139- 151</ref>، عقلانیت نهضت اباعبدالله(ع)<ref>همان، ص153- 176</ref> و بنیادهای شکلگیری عاشورای حسینی<ref>همان، ص177- 195</ref>ارائه شده است. | ||
بخش سوم که با عنوان «اهداف و آثار» معرفی شده است، به بررسی جامع اهداف قیام امام حسین (ع) و نتایج و دستاوردهای این نهضت میپردازد. در نخستین مقاله این بخش، نهضت عاشورا بهعنوان ماندگارترین الگوی مبارزه حق علیه باطل معرفی شده است<ref>همان، ص199- 225</ref>. | بخش سوم که با عنوان «اهداف و آثار» معرفی شده است، به بررسی جامع اهداف قیام امام حسین(ع) و نتایج و دستاوردهای این نهضت میپردازد. در نخستین مقاله این بخش، نهضت عاشورا بهعنوان ماندگارترین الگوی مبارزه حق علیه باطل معرفی شده است<ref>همان، ص199- 225</ref>. | ||
در مقاله «دفاع از کرامت انسانی»، به تبیین جایگاه انسان در اندیشه حسینی (ع) و چگونگی دفاع از کرامت انسانی میپردازد. بررسی نوع نگاه به انسان و نگاه قرآن به انسان، مسئولیتپذیری انسان و جایگاه انسان در اندیشه حسینی، بهرهگیری از سیره پیامبر اکرم(ص) و امام علی(ع) و بررسی جایگاه امام حسین(ع) در کلام نبوی از موضوعات این مقاله است. همچنین، این بخش به مباحثی چون «فتنهی سردستهی حزب اموی» و «تلاش معاویه برای نابودی اسلام» اشاره میکند و سپس، «چهرهی سراسر منکر یزید»، «حیات ابدی شخصیت و رسانهی حسین(ع)»، «نابودی همیشگی راه و مرام یزید»، و بحث «ثمره قیام حسین(ع)» مطرح شده است<ref>همان، ص227- 244</ref>. | در مقاله «دفاع از کرامت انسانی»، به تبیین جایگاه انسان در اندیشه حسینی(ع) و چگونگی دفاع از کرامت انسانی میپردازد. بررسی نوع نگاه به انسان و نگاه قرآن به انسان، مسئولیتپذیری انسان و جایگاه انسان در اندیشه حسینی، بهرهگیری از سیره پیامبر اکرم(ص) و امام علی(ع) و بررسی جایگاه امام حسین(ع) در کلام نبوی از موضوعات این مقاله است. همچنین، این بخش به مباحثی چون «فتنهی سردستهی حزب اموی» و «تلاش معاویه برای نابودی اسلام» اشاره میکند و سپس، «چهرهی سراسر منکر یزید»، «حیات ابدی شخصیت و رسانهی حسین(ع)»، «نابودی همیشگی راه و مرام یزید»، و بحث «ثمره قیام حسین(ع)» مطرح شده است<ref>همان، ص227- 244</ref>. | ||
یکی از محورهای اصلی بخش سوم، پرداختن به احیاگری بهعنوان یکی از اهداف نهضت عاشوراست. سرفصلهای این قسمت عبارتاند از: مفهوم احیاگری چیست؟ و ضرورت آن در کتاب خدا و سنت معصومان(ع)، بررسی ویژگیها و خصلتهای لازم برای احیاگران دینی و جایگاه امام حسین(ع) در فلسفه احیاگری، لـزوم تناسب عمل احیاگری با عصر و زمانه<ref>همان، ص245- 271</ref>. | یکی از محورهای اصلی بخش سوم، پرداختن به احیاگری بهعنوان یکی از اهداف نهضت عاشوراست. سرفصلهای این قسمت عبارتاند از: مفهوم احیاگری چیست؟ و ضرورت آن در کتاب خدا و سنت معصومان(ع)، بررسی ویژگیها و خصلتهای لازم برای احیاگران دینی و جایگاه امام حسین(ع) در فلسفه احیاگری، لـزوم تناسب عمل احیاگری با عصر و زمانه<ref>همان، ص245- 271</ref>. | ||
| خط ۷۹: | خط ۷۹: | ||
[[رده:ائمه اثنی عشر (دوازده امام)]] | [[رده:ائمه اثنی عشر (دوازده امام)]] | ||
[[رده:سرگذشتنامههای فردی]] | [[رده:سرگذشتنامههای فردی]] | ||
[[رده:حسین بن علی (ع)]] | [[رده:حسین بن علی(ع)]] | ||
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]] | [[رده:مقالات بازبینی نشده2]] | ||
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ دی 1404 توسط عباس مکرمی]] | [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ دی 1404 توسط عباس مکرمی]] | ||
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ دی 1404 توسط فریدون سبحانی]] | [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ دی 1404 توسط فریدون سبحانی]] | ||
نسخهٔ ۲۶ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۲
| بازشناسی نهضت عاشورا | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | اصغری، محمود (نويسنده) جمعی از نویسندگان (نویسنده) |
| ناشر | دانشگاه علوم اسلامی رضوی |
| مکان نشر | ایران - مشهد مقدس |
| سال نشر | 1390ش |
| چاپ | 1 |
| شابک | 978-964-7673-87-7 |
| موضوع | حسین بن علی(ع)، امام سوم، 4 - 61ق. - عاشورا - عاشورا - فلسفه - عاشورا - نتایج و تاثیرات - واقعه کربلا، 61ق. |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | /الف6ب2 41/5 BP |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
بازشناسی نهضت عاشورا، اثر مسعود اصغری (متولد ۱۳۳۴ش) و جمعی از نویسندگان. این کتاب به تحلیل و بررسی جامع ابعاد مختلف نهضت عاشورا میپردازد و شرایط تاریخی، ماهیت، رویکردها، و پیامدهای این حرکت عظیم را از دیدگاههای مختلف (کلامی، عرفانی، فقهی، و جامعهشناختی) تبیین میکند.
ساختار
کتاب شامل یک پیش گفتار، پنج بخش اصلی و ضمائم شامل فهرست آیات، اعلام و اشخاص، کتابها، مکانها، واژگان و منابع و مآخذ است.
گزارش محتوا
در پیشگفتار، به تبیین موضوع کتاب پرداخته شده است[۱].
مقالات بخش نخست با عنوان «ماهیت و رویکردها» به بررسی و نقد دیدگاههای مختلفی میپردازند که درباره ماهیت نهضت عاشورا مطرح شده است. این دیدگاهها شامل تحلیل قیام به عنوان تلاشی برای شفاعت و قربانی شدن (قیام برای شفاعت)[۲]، یک نزاع سیاسی بر سر قدرت[۳]، حرکتی با هدف براندازی نظام حاکم و تشکیل حکومت اسلامی[۴] و یا قیامی دموکراتیک در پاسخ به خواست مردم است[۵]. همچنین، دیدگاه قضاء الهی یا مشیت الهی نیز مورد توجه قرار میگیرد[۶]. علاوه بر این، در این بخش شاخصههایی چون جهانبینی توحیدی[۷]، جامعیت و کمال دین، امامت[۸]، و امر به معروف و نهی از منکر به عنوان اجزای تشکیلدهنده ماهیت این نهضت شرح داده میشوند[۹].
ذیل مبحث ماهیتشناسی، به شاخصههایی چون جهانبینی توحیدی، جامعیت و کمال دین، امامت، و امربهمعروف و نهیازمنکر بهعنوان اهداف قیام اشاره شده است[۱۰].
علاوه بر این، جستارهایی انسانشناختی در نهضت عاشورا[۱۱] و مبانی عرفان حسینی[۱۲] و مبانی روانشناختی حماسه کربلا در پدیداری نگرشهای متعالی دینی نیز مورد بررسی قرار گرفتهاند[۱۳].
بخش دوم: شرایط تاریخی: در نخستین مقاله این بخش به تحلیل جامع جامعهشناختی و فلسفی قدرت در نهضت عاشورا پرداخته و شرایط تاریخی و شیوههای مبارزاتی امام حسین(ع) را بررسی میکند. ابتدا انحرافات دینی و اجتماعی در جامعه اسلامی مورد تحلیل قرار میگیرد که شامل «انحراف در مفهوم اطاعت»، «انحراف در برداشت از کلمه بیعت» و «فقدان ارتباط با رهبری دینی» است. سپس وضعیت غبارآلود جامعه کوفه و مردمی که فاقد قدرت تحلیل بودند، شرح داده میشود. در ادامه، شیوههای مبارزاتی امام حسین(ع) مورد بررسی قرار میگیرند؛ از جمله «تلاش فرهنگی آمیخته با تقیه»، «خروج از عراق و رفتن به مکانی دیگر»، «راه اصلی و شیوه مبارزاتی عمده (پاسخ مساعد به مردم کوفه)»، «دعوت به حق در متن مبارزه» و «استقبال از شهادت»[۱۴].
همچنین در این بخش، مطالب جامع و مفیدی پیرامون تحلیل جامعهشناختی درباره شناخت نهضت عاشورا و نگاه به فلسفهی قدرت، شامل درهم ریختن مرز میان عزت و ذلت و جابهجایی الگوها[۱۵]، عقلانیت نهضت اباعبدالله(ع)[۱۶] و بنیادهای شکلگیری عاشورای حسینی[۱۷]ارائه شده است.
بخش سوم که با عنوان «اهداف و آثار» معرفی شده است، به بررسی جامع اهداف قیام امام حسین(ع) و نتایج و دستاوردهای این نهضت میپردازد. در نخستین مقاله این بخش، نهضت عاشورا بهعنوان ماندگارترین الگوی مبارزه حق علیه باطل معرفی شده است[۱۸].
در مقاله «دفاع از کرامت انسانی»، به تبیین جایگاه انسان در اندیشه حسینی(ع) و چگونگی دفاع از کرامت انسانی میپردازد. بررسی نوع نگاه به انسان و نگاه قرآن به انسان، مسئولیتپذیری انسان و جایگاه انسان در اندیشه حسینی، بهرهگیری از سیره پیامبر اکرم(ص) و امام علی(ع) و بررسی جایگاه امام حسین(ع) در کلام نبوی از موضوعات این مقاله است. همچنین، این بخش به مباحثی چون «فتنهی سردستهی حزب اموی» و «تلاش معاویه برای نابودی اسلام» اشاره میکند و سپس، «چهرهی سراسر منکر یزید»، «حیات ابدی شخصیت و رسانهی حسین(ع)»، «نابودی همیشگی راه و مرام یزید»، و بحث «ثمره قیام حسین(ع)» مطرح شده است[۱۹].
یکی از محورهای اصلی بخش سوم، پرداختن به احیاگری بهعنوان یکی از اهداف نهضت عاشوراست. سرفصلهای این قسمت عبارتاند از: مفهوم احیاگری چیست؟ و ضرورت آن در کتاب خدا و سنت معصومان(ع)، بررسی ویژگیها و خصلتهای لازم برای احیاگران دینی و جایگاه امام حسین(ع) در فلسفه احیاگری، لـزوم تناسب عمل احیاگری با عصر و زمانه[۲۰].
دستیابی به عزت اجتماعی[۲۱]، آثار و برکات نهضت عاشورا و وظیفه تاریخی ما[۲۲] و جلوهای از نتایج و دستاوردهای نهضت عاشوا[۲۳]، عنوان دیگر مقالات این بخش است.
به طور خلاصه میتوان گفت که بخش سوم کتاب بهصورت بنیادین به اهداف عمیق و جهانی قیام عاشورا، از جمله دفاع از کرامت انسانی و ماهیت احیاگری آن، پرداخته و سپس نتایج و دستاوردهای این نهضت عظیم را در طول تاریخ و عصر حاضر تبیین میکند.
بخش چهارم با عنوان «درسها و عبرتها»، به تحلیل نتایج و تأثیرات نهضت عاشورا در طول تاریخ، بهویژه در عصر حاضر و از منظر رهبران انقلاب اسلامی، میپردازد. محتوای این بخش شامل سرفصلهای اصلی زیر است:
- درسهای برگرفته از نهضت عاشورا در نگاه امام خمینی(ره) این قسمت به تبیین درسهایی میپردازد که از قیام عاشورا استخراج شده و در اندیشه امام خمینی(ره) مورد تأکید قرار گرفتهاند که از جمله آنها عبارتاند از: لزوم برخورداری از بینش سیاسی و تبیین رابطه دین و سیاست، ضرورت فداکاری در راه احیای شریعت و درس جاودانگی در پرتو شهادت[۲۴].
- نهضت عاشورا: پیامها و پیامدها: این بخش به ارائه فهرستی از پیامها مانند شهادت، ایثار، صبر، اصلاح، تقوا، اخلاص، ارزشها و رسالت و پیامدهای تاریخی قیام عاشورا مانند احیای اسلام و انقراض سلسله اموی و شکلگیری اصلاحات و قیامهای خونین پس از عاشورا میپردازد[۲۵].
- نقش عاشورا در بین ملتهای جهان: در این مقاله، به بیان این موضوع پرداخته شده است که عاشورا، فراتر از مرزهای جغرافیایی و عقیدتی، طی مسیر نموده و همواره بر قلهای بلند ایستاده همه آزادیخواهان جهان، آن را اسوه و سمبلی حقیقی و عینی تلقی مینمایند[۲۶].
- عبرتهای عاشورا در دیدگاه بلند رهبری(حفظهالله): بخش پایانی، به صورت خاص، عبرتها و درسهای عاشورا را از منظر رهبری انقلاب اسلامی(حفظهالله) مطرح میکند. مسائل کلیدی این قسمت در واقع ریشهیابی علل وقوع حادثه عاشورا در جامعه اسلامی مانند چرایی پیدایش حادثه عاشورا[۲۷] و تغییرات در خواص جامعه[۲۸] و دگردیسی فکری در عوام است[۲۹].
آخرین بخش، با دو مقاله، به مبحث عاشوراپژوهی اختصاص دارد. مقاله نخست تحت عنوان «رویکردی جامعهشناسانه و نوپدید در عاشوراپژوهی» مروری است بر هشت کتاب عاشورایی از جمله «حسین وارد آدم» از دکتر شریعتی و «حماسه حسینی» از شهید مطهری[۳۰].
در مقاله دوم تحت عنوان «توصیف آثار عاشورایی» به کتابشناسی توصیفی در زمینه قیام عاشورا و معرفی آثار به زبان فارسی و عربی درباره قیام عاشورا که در این ایران به چاپ رسیده، پرداخته شده است[۳۱].
پانویس
- ↑ پیشگفتار، ص17- 18
- ↑ متن کتاب، ص22
- ↑ همان، ص23
- ↑ همان، ص24
- ↑ همان، ص26
- ↑ همان، ص28
- ↑ همان، ص29
- ↑ همان
- ↑ همان، ص30
- ↑ همان، ص35- 68
- ↑ همان، ص69- 81
- ↑ همان، ص83- 103
- ↑ همان، ص105- 114
- ↑ همان، ص117- 138
- ↑ همان، ص139- 151
- ↑ همان، ص153- 176
- ↑ همان، ص177- 195
- ↑ همان، ص199- 225
- ↑ همان، ص227- 244
- ↑ همان، ص245- 271
- ↑ همان، ص273
- ↑ همان، ص287
- ↑ همان، ص305
- ↑ همان، ص329- 356
- ↑ همان، ص357- 374
- ↑ ر.ک: همان، ص376
- ↑ همان، ص401
- ↑ همان، ص408
- ↑ همان، ص410
- ↑ همان، ص425-460
- ↑ همان، ص461- 482
منابع مقاله
مقدمه و متن کتاب.