حکيم خيام نيشابوری: آثار و اندیشه‌ها

حکیم خیام نیشابوری: آثار و اندیشه‌ها
پدیدآوران	ذکاوتی قراگوزلو، علیرضا (نویسنده)
ناشر	معین
مکان نشر	تهران
سال نشر	1392
چاپ	اول
شابک	‎978-964-165-073-7
موضوع	خیام، عمر بن ابراهیم، 432-517ق. - نقد و تفسیر -- شعر فارسی - قرن 5ق.
زبان	فارسی
تعداد جلد	1
کد کنگره	PIR 8ح8ذ/4635

حکیم خیام نیشابوری: آثار و اندیشه‌ها تألیف علیرضا ذکاوتی قراگوزلو؛ این کتاب به بررسی جامع زندگی، آثار و افکار حکیم عمر خیام نیشابوری (432-517ق) می‌پردازد. نویسنده با نگاهی تحلیلی به بررسی هماهنگی میان رباعیات فلسفی خیام و دیدگاه‌های علمی و فلسفی او در رسالاتش پرداخته است.

ساختار

کتاب در ده فصل تنظیم شده است: 1. زندگی خیام 2. خیام میان حقیقت و افسانه 3. رابطه خیام با فیلسوفان و متکلمان 4. بررسی رسالات خیام 5. فلسفه در قرن ششم 6. پیوند رسالات و رباعیات 7. تحلیل فلسفی رباعیات 8. نقد رباعیات منسوب 9. بررسی منابع 10. کتاب‌نامه و نمایه‌ها.

گزارش کتاب

کتاب «حکیم خیام نیشابوری: آثار و اندیشه‌ها» اثر علیرضا ذکاوتی قراگوزلو در 296 صفحه با تیراژ 1100 نسخه توسط انتشارات معین منتشر شده است. این اثر پژوهشی عمیق و مستند درباره یکی از پیچیده‌ترین چهره‌های فرهنگی ایران یعنی حکیم عمر خیام است.

نویسنده در این کتاب به بررسی هماهنگی میان جنبه‌های مختلف شخصیت خیام پرداخته و نشان می‌دهد که چگونه اندیشه‌های فلسفی مطرح شده در رسالات علمی خیام با مضامین عمیق رباعیات او سازگاری دارد. ذکاوتی با نگاهی انتقادی به مسئله انتساب رباعیات پرداخته و با ارائۀ معیارهای دقیق، رباعیات اصیل خیام را از نمونه‌های جعلی جدا کرده است.

یکی از نقاط قوت کتاب، تحلیل رابطۀ خیام با جریان‌های فکری در همان دوره تاریخی نظیر فلسفۀ مشایی، کلام اسلامی و تصوف است. نویسنده همچنین به بررسی تأثیر محیط فرهنگی نیشابور در شکل‌گیری شخصیت چندبعدی خیام پرداخته است.

این اثر با کتاب‌نامه‌ای غنی (ص 261-267) و تحلیل‌های نوآورانه، منبعی ارزشمند برای پژوهشگران ادبیات فارسی و فلسفه اسلامی محسوب می‌شود.

منابع مقاله

پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات