ابن‌ عمرو تهامى‌، ابوعبدالله‌ محمد: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - ' ' به ''
جز (جایگزینی متن - '↵↵|' به ' |')
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
جز (جایگزینی متن - ' ' به '')
 
(۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱۴: خط ۱۴:
| کشور تولد = مراکش؛
| کشور تولد = مراکش؛
| محل زندگی = سَلا، فاس،‌رباط، مراکش، مصر، حجاز، تونس؛
| محل زندگی = سَلا، فاس،‌رباط، مراکش، مصر، حجاز، تونس؛
| رحلت = د 1244ق‌؛
| رحلت =د 1244ق‌؛
| شهادت =  
| شهادت =  
| مدفن = مکه‌، در جوار آرامگاه‌ حضرت‌ خديجه‌ (س‌)؛
| مدفن = مکه‌، در جوار آرامگاه‌ حضرت‌ خديجه‌(س‌)؛
| طول عمر =  
| طول عمر =  
| نام همسر =  
| نام همسر =  
خط ۳۷: خط ۳۷:
| علایق پژوهشی =  
| علایق پژوهشی =  
| سبک نوشتاری =  
| سبک نوشتاری =  
| آثار = 1. الرحله الحجازیه،  2. ديوان، 3. فهرسه يا فهرست‌؛  
| آثار = 1. الرحله الحجازیه،2. ديوان، 3. فهرسه يا فهرست‌؛  
| وبگاه =  
| وبگاه =  
| امضا =  
| امضا =  
| کد مؤلف = AUTHORCODE00000AUTHORCODE
| کد مؤلف =AUTHORCODE00000AUTHORCODE
}}
}}


''' ابن‌ عمرو تهامى‌، ابوعبدالله‌ محمد '''
'''اِبْن‌ِ عَمْرِو تِهامى‌، ابوعبدالله‌ محمد''' (د 1244ق‌/1828م‌)، فقيه‌ مالکى‌، اديب‌، لغت‌ شناس‌، خطيب‌ و شاعر مغربى‌.
 
==معرفی اجمالی==
 
اِبْن‌ِ عَمْرِو تِهامى‌، ابوعبدالله‌ محمد (د 1244ق‌/1828م‌)، فقيه‌ مالکى‌، اديب‌، لغت‌ شناس‌، خطيب‌ و شاعر مغربى‌.


نيای بزرگش‌ عمرو ابن‌ قاسم‌ اوسى‌، فقيهى‌ صالح‌ و از اندلسيانى‌ بود که‌ پس‌ از سقوط اندلس‌، در دوران‌ حکومت‌ سعديان‌ (876-1056ق‌/1471-1646م‌) به‌ رباط مهاجرت‌ کردند و چون‌ از نسل‌ اوس‌ و منسوب‌ به‌ سعد بن‌ معاذ انصاری بودند، «تِهامى‌»، «اوسى‌» و احياناً «انصاری» نيز خوانده‌ مى‌شدند.
نيای بزرگش‌ عمرو ابن‌ قاسم‌ اوسى‌، فقيهى‌ صالح‌ و از اندلسيانى‌ بود که‌ پس‌ از سقوط اندلس‌، در دوران‌ حکومت‌ سعديان‌ (876-1056ق‌/1471-1646م‌) به‌ رباط مهاجرت‌ کردند و چون‌ از نسل‌ اوس‌ و منسوب‌ به‌ سعد بن‌ معاذ انصاری بودند، «تِهامى‌»، «اوسى‌» و احياناً «انصاری» نيز خوانده‌ مى‌شدند.
خط ۶۲: خط ۵۸:
ابن‌ عمرو پس‌ از آنکه‌ مدتى‌ (بالغ‌ بر 10 سال‌) در مراکش‌ ماند، عازم‌ مصر و حجاز شد و 4 سال‌ نيز در آن‌ ديار به‌ سر برد، در اين‌ سفر محمد بن‌ عيسى‌ سَلَوی فقيه‌ که‌ در اجازات‌ ابن‌ عمرو همه‌جا نامش‌ آمده‌ است‌، وی را همراهى‌ مى‌کرد.
ابن‌ عمرو پس‌ از آنکه‌ مدتى‌ (بالغ‌ بر 10 سال‌) در مراکش‌ ماند، عازم‌ مصر و حجاز شد و 4 سال‌ نيز در آن‌ ديار به‌ سر برد، در اين‌ سفر محمد بن‌ عيسى‌ سَلَوی فقيه‌ که‌ در اجازات‌ ابن‌ عمرو همه‌جا نامش‌ آمده‌ است‌، وی را همراهى‌ مى‌کرد.


ابن‌ عمرو در مراجعت‌ از سفر مشرق‌ بارديگر از مراکش‌ گذشت‌ و به‌ رباط  بازگشت‌.
ابن‌ عمرو در مراجعت‌ از سفر مشرق‌ بارديگر از مراکش‌ گذشت‌ و به‌ رباطبازگشت‌.


از آنجا که‌ در 1238ق‌ در شهر فاس‌ بوده‌ است‌، به‌ نظر مى‌رسد که‌ وی نزديک‌ به‌ دو دهه‌ از پرثمرترين‌ سال‌های خود را در خارج‌ از زادگاه‌ خويش‌ سپری کرده‌ باشد.
از آنجا که‌ در 1238ق‌ در شهر فاس‌ بوده‌ است‌، به‌ نظر مى‌رسد که‌ وی نزديک‌ به‌ دو دهه‌ از پرثمرترين‌ سال‌های خود را در خارج‌ از زادگاه‌ خويش‌ سپری کرده‌ باشد.


ابن‌ عمرو فقيهى‌ زاهد و اديبى‌ وارسته‌، در زندگى‌ سخت‌ کوش‌ و در معاشرت‌ با مردم‌ نيک‌ محضر بود. رويى‌ خوش‌ داشت‌ و با تهيدستان‌ مهربانى‌ مى‌کرد.
ابن‌ عمرو فقيهى‌ زاهد و اديبى‌ وارسته‌، در زندگى‌ سخت‌ کوش‌ و در معاشرت‌ با مردم‌ نيک‌ محضر بود. رويى‌ خوش‌ داشت‌ و با تهيدستان‌ مهربانى‌ مى‌کرد.
خط ۷۲: خط ۶۷:


عبور وی از فاس‌، به‌ هنگام‌ مراجعت‌ از سفر مشرق‌، با درگذشت‌ سليمان‌ بن‌ محمد مقارن‌ بود، و در مراسمى‌ که‌ با حضور جمع‌ کثيری از علما و اعيان‌ و رجال‌ مغرب‌ برگزار شد، بيعت‌ نامه سلطان‌ عبدالرحمان‌ بن‌ هشام به‌ دستخط ابن‌ عمرو تحرير شد.
عبور وی از فاس‌، به‌ هنگام‌ مراجعت‌ از سفر مشرق‌، با درگذشت‌ سليمان‌ بن‌ محمد مقارن‌ بود، و در مراسمى‌ که‌ با حضور جمع‌ کثيری از علما و اعيان‌ و رجال‌ مغرب‌ برگزار شد، بيعت‌ نامه سلطان‌ عبدالرحمان‌ بن‌ هشام به‌ دستخط ابن‌ عمرو تحرير شد.
==مناصب==
==مناصب==


خط ۸۱: خط ۷۴:


وی بيشتر به‌ مطالعه‌ و بحث‌ و تدريس‌ مى‌پرداخت‌. به‌ همين‌ دليل‌، چيزی جز يک‌ ديوان‌ شعر و چند مجموعه يادداشت‌ از خود به‌ يادگار نگذاشته‌ است‌.
وی بيشتر به‌ مطالعه‌ و بحث‌ و تدريس‌ مى‌پرداخت‌. به‌ همين‌ دليل‌، چيزی جز يک‌ ديوان‌ شعر و چند مجموعه يادداشت‌ از خود به‌ يادگار نگذاشته‌ است‌.
==روایت حدیث، فقه، لغت==
==روایت حدیث، فقه، لغت==


خط ۹۵: خط ۸۶:
در اصول‌ فقه‌ نيز تبحر داشت‌، با تصوف‌ و عرفان‌، آشنا بود، چنانکه‌ در ملاقات‌ با محمد بن‌ عمر شاذلى‌، پير طريقت‌ شاذليه‌، از او اجازه‌ گرفت‌ و به‌ او اجازه‌ داد.
در اصول‌ فقه‌ نيز تبحر داشت‌، با تصوف‌ و عرفان‌، آشنا بود، چنانکه‌ در ملاقات‌ با محمد بن‌ عمر شاذلى‌، پير طريقت‌ شاذليه‌، از او اجازه‌ گرفت‌ و به‌ او اجازه‌ داد.


در لغت‌، راوی قاموس‌ بود و از زبيدی (د 1205ق‌/1791م‌) شارح‌ آن‌، با يک‌ واسطه‌ روايت‌ مى‌کرد.
در لغت‌، راوی قاموس‌ بود و از [[مرتضی زبیدی، محمد|زبيدی]] (د 1205ق‌/1791م‌) شارح‌ آن‌، با يک‌ واسطه‌ روايت‌ مى‌کرد.




خط ۱۰۹: خط ۱۰۰:


مراکشى‌ قصيده رائيّه 37 بيتى‌ او را نيز آورده‌ است‌. اين‌ قصيده‌ را ابن‌ عمرو در تقريظ حواشى‌ استادش‌ ابوعبدالله‌ محمد رهونى‌ بر کتاب‌ الرحله العيّاشيّه که‌ خود راوی آن‌ بوده‌، سروده‌ است‌. اشعار وی از ذوق‌ شاعرانه‌ چندان‌ بهره‌ای ندارد.
مراکشى‌ قصيده رائيّه 37 بيتى‌ او را نيز آورده‌ است‌. اين‌ قصيده‌ را ابن‌ عمرو در تقريظ حواشى‌ استادش‌ ابوعبدالله‌ محمد رهونى‌ بر کتاب‌ الرحله العيّاشيّه که‌ خود راوی آن‌ بوده‌، سروده‌ است‌. اشعار وی از ذوق‌ شاعرانه‌ چندان‌ بهره‌ای ندارد.
==سفر حج==
==سفر حج==


خط ۱۲۲: خط ۱۱۱:
==وفات==
==وفات==


مدتى‌ پس‌ از انجام‌ مناسک‌ حج‌ در مکه‌ درگذشت‌ و در جوار آرامگاه‌ حضرت‌ خديجه‌ (س‌) به‌ خاک‌ سپرده‌ شد به‌ اشتباه‌، تاريخ‌ عزيمت‌ ابن‌ عمرو را برای سفر حج‌ تاريخ‌ وفات‌ وی در حجاز دانسته‌اند.
مدتى‌ پس‌ از انجام‌ مناسک‌ حج‌ در مکه‌ درگذشت‌ و در جوار آرامگاه‌ حضرت‌ خديجه‌(س‌) به‌ خاک‌ سپرده‌ شد به‌ اشتباه‌، تاريخ‌ عزيمت‌ ابن‌ عمرو را برای سفر حج‌ تاريخ‌ وفات‌ وی در حجاز دانسته‌اند.




==آثار==
==آثار==


1. ديوان،
1.ديوان،


که‌ بيشتر مشتمل‌ بر مدح‌ پيامبر اکرم‌(ص‌) و پند و حکمت‌ است.
که‌ بيشتر مشتمل‌ بر مدح‌ پيامبر اکرم‌(ص‌) و پند و حکمت‌ است.


2. الرحله الحجازيّه،
2.الرحله الحجازيّه،


اين‌ اثر سفرنامه‌ای است‌ شامل‌ شرح‌ حال‌ مشايخ‌ و اساتيد وی که‌ در حدود 10 دفتر بوده‌ است‌.
اين‌ اثر سفرنامه‌ای است‌ شامل‌ شرح‌ حال‌ مشايخ‌ و اساتيد وی که‌ در حدود 10 دفتر بوده‌ است‌.


3. فهرسه يا فهرست‌،
3.فهرسه يا فهرست‌،


در چند دفتر، پراکنده‌ و ناتمام.
در چند دفتر، پراکنده‌ و ناتمام.


4. کنّاشه،
4.کنّاشه،


که‌ بنا به‌ اصطلاح‌ اهل‌ مغرب‌، عبارت‌ از نوعى‌ دفتر خاطرات‌، يا مجموعه يادداشت‌های مربوط به‌ احوال‌ شخصى‌ بوده‌ و با توجه‌ به‌ مقام‌ علمى‌ و ادبى‌ او بايد از اهميت‌ فراوانى‌ برخوردار بوده‌ باشد.
که‌ بنا به‌ اصطلاح‌ اهل‌ مغرب‌، عبارت‌ از نوعى‌ دفتر خاطرات‌، يا مجموعه يادداشت‌های مربوط به‌ احوال‌ شخصى‌ بوده‌ و با توجه‌ به‌ مقام‌ علمى‌ و ادبى‌ او بايد از اهميت‌ فراوانى‌ برخوردار بوده‌ باشد.
خط ۱۵۳: خط ۱۴۲:
==منابع مقاله==
==منابع مقاله==


لسانى‌فشارکى‌،‌ محمدعلى‌، دائر‌ه‌المعارف بزرگ اسلامی زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائر‌ه‌المعارف بزرگ اسلامی، چاپ دوم، 1377.
لسانى‌فشارکى‌،‌ محمدعلى‌، دائر‌ةالمعارف بزرگ اسلامی زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائر‌ةالمعارف بزرگ اسلامی، چاپ دوم، 1377.




خط ۱۶۲: خط ۱۵۱:


[[رده:زندگی‌نامه]]  
[[رده:زندگی‌نامه]]  
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1402]]
[[رده:فاقد کد پدیدآور]]
[[رده:فاقد کد پدیدآور]]