أخبار بغداد و ما جاورها من البلاد: تفاوت میان نسخه‌ها

| عنوان =‏أخبار بغداد و ما جاورها من البلاد

| عنوان‌های دیگر =أخبار بغداد و ما جاورها من البلاد

[[آلوسی، محمود بن عبدالله]] (نویسنده)

[[رووف، عماد عبدالسلام]] (محقق)

| پیش از =

}}  

'''أخبار بغداد و ما جاورها من البلاد'''، تألیف [[آلوسی، محمود بن عبدالله|سید محمود شکری آلوسی]]، از جمله منابع عربی تاریخ بلاد است که به‌طور خاص به تاریخ بغداد پرداخته است. کتاب با تحقیق و پاورقی [[رووف، عماد عبدالسلام|عماد عبدالسلام رئوف]] منتشر شده است.  

==ساختار==

==گزارش محتوا==

محقق اثر در ابتدای مقدمه به شهرت [[آلوسی، محمود بن عبدالله|آلوسی]] اشاره کرده و او را بی‌نیاز از معرفی دانسته است؛ چراکه بسیاری از معاصرینش درباره او سخن گفته‌اند؛ همچنان‌که ناشرین کتب و محققین تاریخ فرهنگ و ادب و حتی سیاسیون عراق شرح حال او را ذکر کرده‌اند. [[رووف، عماد عبدالسلام|عبدالسلام رئوف]]، سپس در پاورقی لیست مفصلی از این افراد را با ذکر منبع ارائه کرده است. همچنین در ادامه افزوده است که او از سادات حسینی اصیلی است که قرن‌ها پیش از آن برای طلب علم به بغداد هجرت کردند. پس وجود این خانواده با علم و درس و تدریس و تألیف پیوسته شد؛ به‌گونه‌ای که این خاندان نشانه محکمی از نشانه‌های فرهنگ در عراق شد<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/21976/1/5 ر.ک: مقدمه محقق، ص‎6-5]</ref>‎.

به گفته محقق اثر، [[آلوسی، محمود بن عبدالله|آلوسی]] گاه با استناد به برخی از منابع درباره برخی از محله‌های بغداد نظری داده که چندان درست نیست<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/21976/1/16 ر.ک: همان، ص16]</ref>‎.  

نویسنده، موقعیت محله باب ازج در عصر عباسی را مشخص کرده است؛ در این رابطه به قبر شیخ [[گیلانی، عبدالقادر|عبدالقادر گیلانی]] در آن اشاره کرده، می‌گوید: «و این محله تا امروز باقی است و محله شیخ نامیده می‌شود و در این مسجد محل شهادت شیخ [[گیلانی، عبدالقادر|عبدالقادر گیلانی]] وجود دارد و در آنجا مقبره‌ای متصل به مسجد هست که به مقبره باب الازج معروف است». وی به محله تستریین که در منطقه غربی بغداد و بین دجله و باب بصره است و در آن ایام باغ و بستان و مزرعه بوده اشاره کرده است.

نویسنده، در بحث از تاریخ اجتماعی عراق، از گروه‌های مختلف جامعه، از قبیل مسلمانان، مسیحیان و یهودیان سخن گفته و ویژگی‌های هر فرقه، از قبیل عادات و رسوم آنها را ذکر کرده است. همچنان‌که قبایل زمان خود و به‌ویژه در منطقه بصره را ذکر کرده و مکان‌های اسکان و خاستگاهشان را مطرح کرده است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/21976/1/19 ر.ک: همان، ص20-19]</ref>‎.  

او در این اثر تنها به شهر بغداد بسنده نکرده، بلکه تمام اقلیم معروف این شهر در عصر عباسی، اعم از شهرها، قریه‌ها، محلات و مراکز مختلف آن را معرفی کرده است. همچنین اهتمام خاصی به شبکه‎ رودهایی که در آن عصر در دو طرف بغداد به دو شاخه تقسیم می‌شده داشته است؛ بلکه محدوده مباحث را گسترش داده تا سرزمین‌های دیگر، مانند بصره و نجد و یمن را هم در بر بگیرد<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/21976/1/20 ر.ک: همان، ص20]</ref>‎.