۱۵۹٬۸۰۳
ویرایش
آفاق معرفت (تبصرة المبتدي و تذكرة المنتهي) (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۰۰
، ۱۳ ژانویهجایگزینی متن - 'مقدمهنویسنده' به 'مقدمه نویسنده'
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - '= ' به '=') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - 'مقدمهنویسنده' به 'مقدمه نویسنده') |
||
| (۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳۷: | خط ۳۷: | ||
==گزارش محتوا== | ==گزارش محتوا== | ||
مصحح، نکتهای تأملبرانگیز را درباره این اثر آشکارا بیان کرده است: در این رساله نیز، مثل دیگر آثار عرفا، جملاتى بهعنوان احادیث آمده است که خواننده نباید انتظار داشته باشد که برای همه آنها سندى بیابد؛ زیرا اینها یا احادیث موضوعه است و یا اصولا سخنان صوفیانه است که بهصورت مقبولات عام عرفا رنگ حدیث یافته، ولی حدیث نیست. کوشش بسیار به کار رفته است تا آنچه آورده مىشود با شرع مقدس سازگار باشد و یقینا در تمامى موارد چنین توفیقى حاصل نشده است. گاهگاه اشاراتى به حکمت استدلالى مىشود و مقایسهاى صورت میگیرد، امّا نه بهمنظور سازش دادن بین حکمت بحثى و حکمت ذوقى، بلکه برای نشان دادن ضعف حکمت استدلالى<ref>ر.ک: مقدمه چاپ اول (مقدمه مصحح)، ص9</ref>. | مصحح، نکتهای تأملبرانگیز را درباره این اثر آشکارا بیان کرده است: در این رساله نیز، مثل دیگر آثار عرفا، جملاتى بهعنوان احادیث آمده است که خواننده نباید انتظار داشته باشد که برای همه آنها سندى بیابد؛ زیرا اینها یا احادیث موضوعه است و یا اصولا سخنان صوفیانه است که بهصورت مقبولات عام عرفا رنگ حدیث یافته، ولی حدیث نیست. کوشش بسیار به کار رفته است تا آنچه آورده مىشود با شرع مقدس سازگار باشد و یقینا در تمامى موارد چنین توفیقى حاصل نشده است. گاهگاه اشاراتى به حکمت استدلالى مىشود و مقایسهاى صورت میگیرد، امّا نه بهمنظور سازش دادن بین حکمت بحثى و حکمت ذوقى، بلکه برای نشان دادن ضعف حکمت استدلالى<ref>ر.ک: مقدمه چاپ اول (مقدمه مصحح)، ص9</ref>. | ||
در | در مقدمه نویسنده، طرح کلى مباحث رساله ذکر شده است و چنین عنوان مىشود که مراد آفریدگار از ایجاد عالَم، اهل معرفت بوده است و بعد در مصباح اول، انواع معرفتها طرح مىشود که عبارت است از: معرفت ذات حق یا غیب هویت که اشرف و اغمض علوم مکاشفات است، معرفت اسماء و صفات، معرفت افعال اعم از خلق و امر که شامل ملک (اجسام) و ملکوت (ارواح) است، معرفت اهل ملکوت اعلى و اسفل، معرفت شیاطین و جن، معرفت عوالم تابع ارواح و اجسام، معرفت عوالم واسطه میان ارواح و اجسام، معرفت طور ولایت و نبوت، وحى و الهام و وسوسه، سرّ قدر، دنیا، آخرت، عالم برزخ، اسرار قیامت، حشر و نشر و صراط و میزان و بهشت و دوزخ، که این همه از علوم مکاشفه است و اطلاع بر آنها بر عارف ضرورى است و... با علم استدلالى نمىتوان به حقیقت این مطالب دست یافت و راه آگاهى، علم لدنی و تصفیه باطن است و آمادگى بهرهمندى از فیوضات ربّانى از طریق سرچشمههاى معرفت، یعنى انبیا و اولیا<ref>ر.ک: مقدمه چاپ اول (مقدمه مصحح)، ص9-10</ref>. | ||
در مصباح اول، نویسنده خداجویان را در دو گروه منحصر کرده است: یکى اصحاب بحث که میخواهند از طریق استدلال به حق برسند؛ به نظر مصنّف، این گروه چون از نور وحى بهره نمىگیرند، راه به جایى نخواهند برد و به حیرت خواهند رسید. گروه دوم، اصحاب کشف، مثل عرفا و حکماى اشراقى که اینان نه از راه بحث و استدلال عقلى، بلکه به عیان و مشاهده حضورى، به حق، آگاهى مییابند؛ به نظر مصنّف، این گروه نیز به حیرت میرسند، امّا حیرت دو گونه است: یکى حیرت ناپسند، مثل حیرت اهل بحث که بر اثر ناتوانى عقل، در تشخیص حق و تعارض ادله، سرگردان مىشوند و دیگرى حیرت پسندیده که بر اثر تجلّیات و بارقههاى پیاپى الهى و مشاهده حضرت کبریایى حاصل مىشود، مثل کسى که در میان روشنایى شدید قرار گرفته باشد که از شدت نور راه به جایى نمیبرد که این هم سرگردانى است، امّا نه چون سرگردانى در تاریکى<ref>ر.ک: متن کتاب، ص27-28، پاورقی 5</ref>. | در مصباح اول، نویسنده خداجویان را در دو گروه منحصر کرده است: یکى اصحاب بحث که میخواهند از طریق استدلال به حق برسند؛ به نظر مصنّف، این گروه چون از نور وحى بهره نمىگیرند، راه به جایى نخواهند برد و به حیرت خواهند رسید. گروه دوم، اصحاب کشف، مثل عرفا و حکماى اشراقى که اینان نه از راه بحث و استدلال عقلى، بلکه به عیان و مشاهده حضورى، به حق، آگاهى مییابند؛ به نظر مصنّف، این گروه نیز به حیرت میرسند، امّا حیرت دو گونه است: یکى حیرت ناپسند، مثل حیرت اهل بحث که بر اثر ناتوانى عقل، در تشخیص حق و تعارض ادله، سرگردان مىشوند و دیگرى حیرت پسندیده که بر اثر تجلّیات و بارقههاى پیاپى الهى و مشاهده حضرت کبریایى حاصل مىشود، مثل کسى که در میان روشنایى شدید قرار گرفته باشد که از شدت نور راه به جایى نمیبرد که این هم سرگردانى است، امّا نه چون سرگردانى در تاریکى<ref>ر.ک: متن کتاب، ص27-28، پاورقی 5</ref>. | ||
نویسنده سرانجام در همین مصباح به بحث وحدت وجود پرداخته و بر طبق مذاق عرفانی آن را بیان کرده و کوشیده است وحدت شخصی وجود را با مطالبی تأیید و تثبیت کند. او از جمله به ابیاتی از شاعران متوسل شده است که: | نویسنده سرانجام در همین مصباح به بحث وحدت وجود پرداخته و بر طبق مذاق عرفانی آن را بیان کرده و کوشیده است وحدت شخصی وجود را با مطالبی تأیید و تثبیت کند. او از جمله به ابیاتی از شاعران متوسل شده است که: | ||
| خط ۶۵: | خط ۶۵: | ||
{{وابستهها}} | {{وابستهها}} | ||
[[غيث المواهب العلية في شرح الحكم العطائية]] | [[غيث المواهب العلية في شرح الحكم العطائية]] | ||
[[شرح فصوص الحكم لابن عربي (بالیزاده حنفی)]] | [[شرح فصوص الحكم لابن عربي (بالیزاده حنفی)]] | ||
[[تبصرة المبتدي و تذكرة المنتهي]] | [[تبصرة المبتدي و تذكرة المنتهي]] | ||
[[مجموعة رسائل ابن عربی]] | [[مجموعة رسائل ابن عربی]] | ||
[[زبدة الحقایق]] | [[زبدة الحقایق]] | ||
[[المقدمات من كتاب نص النصوص في شرح فصوص الحكم]] | [[المقدمات من كتاب نص النصوص في شرح فصوص الحكم]] | ||
[[مجموعه رسائل و مصنفات]] | [[مجموعه رسائل و مصنفات]] | ||
[[انوار الحقيقة و اطوار الطريق و اسرار الشريعة]] | [[انوار الحقيقة و اطوار الطريق و اسرار الشريعة]] | ||
[[مرموزات اسدی در مزمورات داودی]] | [[مرموزات اسدی در مزمورات داودی]] | ||
[[المصباح في التصوف (جديد)]] | [[المصباح في التصوف (جديد)]] | ||
[[ترجمه و متن مرآة العارفين و مظهر الكاملين في ملتمس زبدة العابدين]] | [[ترجمه و متن مرآة العارفين و مظهر الكاملين في ملتمس زبدة العابدين]] | ||
[[رساله حق الیقین]] | [[رساله حق الیقین]] | ||
[[ساحت ربوبی]] | [[ساحت ربوبی]] | ||
[[زبدة الحقایق]] | [[زبدة الحقایق]] | ||
[[مصنفات فارسی علاءالدوله سمنانی]] | [[مصنفات فارسی علاءالدوله سمنانی]] | ||
[[مقالات شمس تبریزی]] | [[مقالات شمس تبریزی]] | ||
[[مجموعه رسائل عوارف المعارف]] | [[مجموعه رسائل عوارف المعارف]] | ||
[[لوائح الحق و لوامع العشق]] | [[لوائح الحق و لوامع العشق]] | ||
[[زبدة الحقایق]] | [[زبدة الحقایق]] | ||
[[عنقا مغرب في ختم الأولياء و شمس المغرب]] | [[عنقا مغرب في ختم الأولياء و شمس المغرب]] | ||
[[شرح فصوص الحكم (ابن تركه)]] | [[شرح فصوص الحكم (ابن تركه)]] | ||
[[ترجمه و شرح مصباح الانس(ناییجی)]] | [[ترجمه و شرح مصباح الانس(ناییجی)]] | ||
[[المقدمات من كتاب نص النصوص في شرح فصوص الحكم]] | [[المقدمات من كتاب نص النصوص في شرح فصوص الحكم]] | ||
[[رسائل دهدار]] | [[رسائل دهدار]] | ||
[[شرح فصوص الحكم (خوارزمی)]] | [[شرح فصوص الحكم (خوارزمی)]] | ||
[[منارات السائرين إلی حضرة الله جل جلاله و مقامات الطائرين]] | [[منارات السائرين إلی حضرة الله جل جلاله و مقامات الطائرين]] | ||
[[معارف؛ مجموعه مواعظ و سخنان سلطان العلما بهاءالدین محمد بن حسین خطیبی بلخی مشهور به بهاءولد]] | [[معارف؛ مجموعه مواعظ و سخنان سلطان العلما بهاءالدین محمد بن حسین خطیبی بلخی مشهور به بهاءولد]] | ||
[[المصباح في التصوف (جديد)]] | [[المصباح في التصوف (جديد)]] | ||
[[جامع الأسرار و منبع الأنوار]] | [[جامع الأسرار و منبع الأنوار]] | ||
[[مجموعه رسائل عوارف المعارف]] | [[مجموعه رسائل عوارف المعارف]] | ||
[[شرح فصوص الحكم ابن عربي (قاساني)]] | [[شرح فصوص الحكم ابن عربي (قاساني)]] | ||
[[لوامع و لوایح در شرح قصیده خمریه ابن فارض و در بیان معارف و معانی عرفانی (سه رساله در تصوف)]] | [[لوامع و لوایح در شرح قصیده خمریه ابن فارض و در بیان معارف و معانی عرفانی (سه رساله در تصوف)]] | ||
[[مرصاد العباد]] | [[مرصاد العباد]] | ||
[[شرح فصوص الحكم داود القيصري (حسنزاده آملی)]] | [[شرح فصوص الحكم داود القيصري (حسنزاده آملی)]] | ||
[[مصنفات فارسی علاءالدوله سمنانی]] | [[مصنفات فارسی علاءالدوله سمنانی]] | ||
[[شرح فصوص الحكم ابن عربی ( | |||
[[شرح فصوص الحكم ابن عربی (حل الفصوص)]] | |||
[[المصباح في التصوف (جديد)]] | [[المصباح في التصوف (جديد)]] | ||
[[شرح فصوص الحكم داود القيصري (حسنزاده آملی)]] | [[شرح فصوص الحكم داود القيصري (حسنزاده آملی)]] | ||
[[ممد الهمم در شرح فصوص الحكم]] | [[ممد الهمم در شرح فصوص الحكم]] | ||
[[فصوص الحكم (تعليقات ابوالعلاء عفيفي)]] | [[فصوص الحكم (تعليقات ابوالعلاء عفيفي)]] | ||