۱۵۱٬۳۴۵
ویرایش
مبانی نظری قانون اساسی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - 'آیت الله' به 'آیتالله') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
}} | }} | ||
'''مبانی نظری قانون اساسی'''، تألیف آیتالله شهید | '''مبانی نظری قانون اساسی'''، تألیف [[بهشتی، سید محمد|آیتالله شهید سید محمد حسینی بهشتی]] (1307 – 1360ش)، به تبیین و شرح اصول فکری و ایدئولوژیک حاکم بر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران میپردازد. محور اصلی مباحث، جایگاه نظام اسلامی و نقش مردم در ساختار حکومت است. | ||
==ساختار== | ==ساختار== | ||
این کتاب شامل یک پیشگفتار، مباحث اصلی در خصوص نظام سیاسی و اصول قانون اساسی، یک گفتگوی مطبوعاتی، و دو ضمیمه است که خطبه دویست و هفتم نهجالبلاغه و متن کامل قانون اساسی را در بر میگیرد. | این کتاب شامل یک پیشگفتار، مباحث اصلی در خصوص نظام سیاسی و اصول قانون اساسی، یک گفتگوی مطبوعاتی، و دو ضمیمه است که خطبه دویست و هفتم نهجالبلاغه و متن کامل قانون اساسی را در بر میگیرد. | ||
==گزارش محتوا== | ==گزارش محتوا== | ||
*نظام سیاسی در قانون اساسی: | *نظام سیاسی در قانون اساسی: | ||
| خط ۳۶: | خط ۳۲: | ||
رابطه امت و امامت این است که امت باید از امام شناختی آگاهانه داشته باشد و از صمیم قلب او را بپذیرد، چون تعیین و تحمیل در کار نیست و پس از پذیرفتن قلب او را بپذیرد، چون تعیین و تحمیل در کار نیست و پس از پذیرفتن، میان این دو، مسئولیت متقابل شدید و جامعی برقرار میشود<ref>ر.ک: همان، ص18</ref>. | رابطه امت و امامت این است که امت باید از امام شناختی آگاهانه داشته باشد و از صمیم قلب او را بپذیرد، چون تعیین و تحمیل در کار نیست و پس از پذیرفتن قلب او را بپذیرد، چون تعیین و تحمیل در کار نیست و پس از پذیرفتن، میان این دو، مسئولیت متقابل شدید و جامعی برقرار میشود<ref>ر.ک: همان، ص18</ref>. | ||
*مدیریت جامعه و جمهوری اسلامی: | *مدیریت جامعه و جمهوری اسلامی: | ||
شهید بهشتی معتقد است که بر پایه امت و امامت چیزی به وجود میآید به نام مدیریت جامعه که بخش اول از طرح اسلام درباره نظام سیاسی است. | شهید بهشتی معتقد است که بر پایه امت و امامت چیزی به وجود میآید به نام مدیریت جامعه که بخش اول از طرح اسلام درباره نظام سیاسی است. | ||
| خط ۴۹: | خط ۴۳: | ||
انتخاب رهبر بر عهده خبرگان منتخب مردم است که باید شرایطی چون صلاحیت علمی، تقوایی، بینش سیاسی و اجتماعی، و شجاعت و قدرت کافی برای مدیریت را داشته باشند<ref>ر.ک: همان، ص28-26</ref>. | انتخاب رهبر بر عهده خبرگان منتخب مردم است که باید شرایطی چون صلاحیت علمی، تقوایی، بینش سیاسی و اجتماعی، و شجاعت و قدرت کافی برای مدیریت را داشته باشند<ref>ر.ک: همان، ص28-26</ref>. | ||
*در بخش دیگری از کتاب آیتالله بهشتی به برخی از پرسشها در رابطه با قانون اساسی پاسخ داده است. به عنوان مثال سؤال میشود که آیا زنان میتوانند رئیس جمهور شوند و در پاسخ چنین آمده است: «در اینکه خانمها میتوانند رئیسجمهور باشند یا خیر، در میان فقها، چه در میان مراجع و چه در میان فقیهان مجلس خبرگان، نظر یکسانی وجود نداشت. عدهای آن را منطبق با موازین اسلام میدانستند و عدهای نمیدانستند». پس از آن شهید بهشتی به تفصیل به بررسی این موضوع پرداخته است و در نهایت چنین جمعبندی میکند که قدر مسلم از دیدگاه قانون اساسی رجال مذهبی میتوانند زمامدار باشند و راجع به زنان مسأله را مسکوت گذاشته تا وقتی که زمینه فقاهتی گسترده آن به صورت روشن آماده شود. در آن موقع میتوان این را مطرح کرد و به تصویب رساند. <ref>ر. : همان، ص33-35</ref>. | *در بخش دیگری از کتاب آیتالله بهشتی به برخی از پرسشها در رابطه با قانون اساسی پاسخ داده است. به عنوان مثال سؤال میشود که آیا زنان میتوانند رئیس جمهور شوند و در پاسخ چنین آمده است: «در اینکه خانمها میتوانند رئیسجمهور باشند یا خیر، در میان فقها، چه در میان مراجع و چه در میان فقیهان مجلس خبرگان، نظر یکسانی وجود نداشت. عدهای آن را منطبق با موازین اسلام میدانستند و عدهای نمیدانستند». پس از آن شهید بهشتی به تفصیل به بررسی این موضوع پرداخته است و در نهایت چنین جمعبندی میکند که قدر مسلم از دیدگاه قانون اساسی رجال مذهبی میتوانند زمامدار باشند و راجع به زنان مسأله را مسکوت گذاشته تا وقتی که زمینه فقاهتی گسترده آن به صورت روشن آماده شود. در آن موقع میتوان این را مطرح کرد و به تصویب رساند. <ref>ر.: همان، ص33-35</ref>. | ||
*پیرامون قانون اساسی، بحثی است که به بررسی زیربناها و اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی پرداخته است. در فرازی از این بحث چنین آمده است: برادران و خواهران عزیز! آرمان جمهوری اسلامی آرمان انسان شدن و متعالی شدن و حرکت الی الله است. در تمام اصول قانون اساسی آینده باید همواره تکیه روی این اصل به چشم بخورد: نقش بنیادی تقوا در رشد انسان <ref>ر.ک:همان، ص54</ref>. | *پیرامون قانون اساسی، بحثی است که به بررسی زیربناها و اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی پرداخته است. در فرازی از این بحث چنین آمده است: برادران و خواهران عزیز! آرمان جمهوری اسلامی آرمان انسان شدن و متعالی شدن و حرکت الی الله است. در تمام اصول قانون اساسی آینده باید همواره تکیه روی این اصل به چشم بخورد: نقش بنیادی تقوا در رشد انسان <ref>ر.ک:همان، ص54</ref>. | ||
| خط ۵۶: | خط ۵۰: | ||
*خطبه دویست و هفتم و متن قانون اساسی: | *خطبه دویست و هفتم و متن قانون اساسی: | ||
در خطبه دویست و هفتم نهجالبلاغه که در ضمیمه کتاب آمده است، بهوضوح بر حقوق متقابل میان مردم و زمامداران اشاره شده و تأکید شده که این حقوق فریضههای الهی هستند. این خطبه زمامداران را به رعایت انصاف و عدالت فرامیخواند و هرگونه خودکامگی و زیر پا گذاشتن حقوق مردم را باطل میداند <ref>ر.ک: همان، ص77-71</ref> | در خطبه دویست و هفتم [[نهجالبلاغة (صبحی صالح)|نهجالبلاغه]] که در ضمیمه کتاب آمده است، بهوضوح بر حقوق متقابل میان مردم و زمامداران اشاره شده و تأکید شده که این حقوق فریضههای الهی هستند. این خطبه زمامداران را به رعایت انصاف و عدالت فرامیخواند و هرگونه خودکامگی و زیر پا گذاشتن حقوق مردم را باطل میداند <ref>ر.ک: همان، ص77-71</ref> | ||
ضمیمه دوم شامل متن کامل قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران است که ۱۷۵ اصل و دوازده فصل دارد <ref>ر.ک: همان، 79-150</ref>. | ضمیمه دوم شامل متن کامل قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران است که ۱۷۵ اصل و دوازده فصل دارد <ref>ر.ک: همان، 79-150</ref>. | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
| خط ۷۰: | خط ۶۴: | ||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||
[[رده:حقوق]] | |||
[[رده:مقالات بازبینی | [[رده:حقوق آسیا (عمومی. خاورمیانه. آسیای جنوب غربی)]] | ||
[[رده:حقوق تطبیقی و یکسان منطقهای ایران]] | |||
[[رده:مقالات بازبینی شده2 دی 1404]] | |||
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مهر 1404 توسط سید محمد رضا موسوی]] | [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مهر 1404 توسط سید محمد رضا موسوی]] | ||
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مهر 1404 توسط فریدون سبحانی]] | [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مهر 1404 توسط فریدون سبحانی]] | ||