ترجمه دعای ابوحمزه ثمالی یا راز دلباختگان2: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    (صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR17534J1.jpg | عنوان = ترجمه دعای ابوحمزه ثمالی (واعظ موسوی) | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = واعظ موسوی، علی‌اکبر (نويسنده) علی بن حسین (ع)، امام چهارم (نویسنده) |زبان | زبان = عربی - فارسی | کد کنگره =...» ایجاد کرد)
     
    بدون خلاصۀ ویرایش
    خط ۲: خط ۲:
    | تصویر =NUR17534J1.jpg
    | تصویر =NUR17534J1.jpg
    | عنوان = ترجمه دعای ابوحمزه ثمالی (واعظ موسوی)
    | عنوان = ترجمه دعای ابوحمزه ثمالی (واعظ موسوی)
    | عنوان‌های دیگر =  
    | عنوان‌های دیگر = راز دلباختگان2
    | پدیدآورندگان
    | پدیدآورندگان
    | پدیدآوران =  
    | پدیدآوران =  
    خط ۲۵: خط ۲۵:
    | پیش از =  
    | پیش از =  
    }}
    }}
    '''در خلوت عابدین'''، اثر [[علی توکلی گنابادی]] (متولد 1295ش) ترجمه‌ای منظوم از ۵۴ دعا و نیایش صحیفه سجادیه امام سجاد (ع) به زبان فارسی است که با بیانی شاعرانه مفاهیم عرفانی و اخلاقی این اثر را عرضه می‌کند.
    '''راز دلباختگان ۲'''، اثر [[سید علی‌اکبر موسوی محب الاسلام]] (متولد 1311ش)، از وعاظ و نویسندگان معاصر که به ترجمه و توضیح دعای شریف ابوحمزه ثمالی از حضرت امام سجاد(ع)، می‌پردازد و ایشان در ماه رمضان آن را می‌خواندند. موضوع اصلی کتاب، تبیین معارف الهی و توحیدی از طریق این دعای شریف است.


    ==انگیزه نگارش==
    ==انگیزه نگارش==
    سراینده در مقدمه کتاب تصریح می‌کند که همسرش، خانم بتول شهیدی، به او پیشنهاد داد تا صحیفه سجادیه را به نظم درآورد تا این کار هم ذخیره آخرت او باشد و هم مایه افتخار خانواده؛ وی نیز پس از استمداد از روح بلند امام سجاد (ع)، این ترجمه و نظم را در مدت دو سال به پایان رساند<ref>مقدمه، ص6</ref>.
    انگیزه اصلی مترجم از شرح و ترجمه این اثر، کمک به جوانان برای شناخت عظمت و قدرت آفریدگار و اینکه بدانند معرفی خداوند از طریق خاندان پیامبر اکرم (ص) با خداوندی که تورات و انجیل فعلی می‌شناسد متفاوت است. نویسنده همچنین تأکید دارد که این کار به دلیل اصرار بر ترجمه از زبان اصل عربی صورت‌گرفته تا جوانان هنگام خواندن متن آن به معانی دعا آگاه باشند، به اصلاح خویش پرداخته و از انحرافات فکری و اخلاقی دور شوند<ref>مقدمه، ص23- 25</ref>.


    ==ساختار==
    ==ساختار=
    کتاب در یک جلد، ساختار خود را بر اساس ۵۴ دعای موجود در صحیفه سجادیه بنا نهاده و هر دعا را به صورت مجزا به نظم درآورده است.
    بخش اول «راز دلباختگان» شرح دعای کمیل است<ref>مقدمه، ص25</ref> و بخش دوم آن، شرح و ترجمه دعای ابوحمزه ثمالی است که شامل مقدمه‌ای در باب اهمیت دعا و عظمت پروردگار و سپس متن اصلی دعا به زبان عربی و شرح و ترجمه آن به زبان فارسی به‌صورت عبارت به عبارت است.


    ==سبک نگارش==
    ==سبک نگارش==
    # قالب مثنوی: مترجم برای حفظ پیوستگی معنایی و سهولت در بیان مفاهیم طولانی دعاها، از قالب شعری مثنوی استفاده کرده است<ref>ر.ک: متن کتاب، ص9- 10</ref>.
    شیوه تفسیری-انشایی: متن به شیوه ترکیب ترجمه و توضیح پیش می‌رود؛ به‌این‌ترتیب که ابتدا بخشی از عبارت عربی دعا آمده، سپس ترجمه با توضیح مختصر و گاه عاطفی آن ارائه می‌شود<ref>ر.ک: متن کتاب، ص27- 29</ref>.
    # حفظ لحن نیایشی: علی‌رغم تغییر قالب از نثر به نظم، لحن تضرع‌آمیز و حال‌وهوای عرفانی متن اصلی به‌خوبی در ابیات حفظ شده است<ref>همان</ref>.
    # زبان ساده و صمیمی: در سروده‌ها از پیچیدگی‌های زبانی پرهیز شده تا متن برای عموم فارسی‌زبانان مأنوس و قابل‌درک باشد<ref>همان</ref>.


    ==اهمیت شرح یا ترجمه==
    ==نوع شرح و ترجمه==
    # ترویج فرهنگ صحیفه در قالب شعر: ارائه مفاهیم "زبور آل محمد(ص)" در جامه شعر فارسی که باعث انس بیشتر مخاطب با معارف امام سجاد (ع) می‌شود <ref>مقدمه، ص3</ref>.
    نوع ترجمه، توضیحی است که در آن پس از ذکر هر قسمت از متن عربی دعا، توضیح مختصری برای وضوح بیشتر بیان می‌شود. این روش صرفاً ترجمه لغوی نیست، بلکه شامل توضیح و برداشت‌های عرفانی و اخلاقی از متن دعا است. ویژگی‌های اصلی شرح و ترجمه عبارت‌اند از:
    # تسهیل در خوانش و حفظ: آهنگین بودن متن به خواننده کمک می‌کند تا نیایش‌ها را راحت‌تر زمزمه کرده و مضامین اخلاقی آن را به‌خاطر بسپارد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص9- 13</ref>.
    # تأکید بر تضرع و مناجات: در طول شرح فارسی، مترجم لحن مناجات گونه و تضرع‌آمیز دعا را حفظ کرده و با استفاده از عناوینی چون «پروردگارا!» و «ای مولای من!»، حالت عاطفی و روحانی متن اصلی را تقویت می‌کند<ref>همان، ص27</ref>.
    # تضمین ادبی: در بخش‌هایی از شرح، از اشعار فارسی برای تبیین بیشتر مفاهیم استفاده شده است؛ به‌عنوان‌مثال، ابیاتی برای شرح و بسط مفاهیم مرتبط با عظمت خدا و فضل او آمده است<ref>همان، ص35، 67</ref>.


    ==سبک ترجمه==
    مثال: عبارت عربی "وَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَا أَرْجُو غَيْرَهُ..." در صفحه ۳۲، در صفحه ۳۳ این‌گونه شرح داده شده است: "نخوانم، و گر جز او را کسی را بخوانم، خواسته‌ی مرا اجابت نکند. ستایش و سپاس جهان‌داری را سزاست که به جز او به دیگری امیدی ندارم، و اگر به غیر او امیدوار باشم، خلاف خواست امیدم کند"<ref>همان، ص32- 33</ref>.
    نوع این اثر ترجمه منظوم است که در آن مترجم کوشیده است پیام‌های عمیق و مفاهیم نیایشی را بدون آنکه صرفاً به ترجمه کلمه‌به‌کلمه بسنده کند، در وزن و قافیه بریزد<ref>ر.ک: مقدمه، ص3</ref>.
    این امر نشان می‌دهد که شرح صرفاً ترجمه نیست، بلکه توضیحات اضافی نیز به همراه دارد.
     
    مهم‌ترین ویژگی این ترجمه، بازآفرینی فضای نیایش در قالب شعر است؛ برای نمونه در آغاز دعای اول می‌سراید: «بفرمود سجاد آل رسول / که گر طاعـتت خواهی افتد قبـول / به درگاه داننده بی‌نیاز / بنه بر زمین سر به عجز و نیاز / دعا این‌چنین کرده است آن امام / بود مندرج در صحیفه تمام...» که در آن مترجم مفهوم کلی دعا و لزوم عجز در برابر پروردگار را به زبان شعر بازگردانده است<ref>متن کتاب، ص9</ref>.


    ==پانویس==
    ==پانویس==

    نسخهٔ ‏۶ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۰

    ترجمه دعای ابوحمزه ثمالی (واعظ موسوی)
    ترجمه دعای ابوحمزه ثمالی یا راز دلباختگان2
    پدیدآورانواعظ موسوی، علی‌اکبر (نويسنده) علی بن حسین (ع)، امام چهارم (نویسنده)
    عنوان‌های دیگرراز دلباختگان2
    ناشر[بی نا]
    مکان نشرایران - مشهد مقدس
    سال نشر1332ش
    چاپ4
    شابک-
    موضوعدعاها - دعای ابو حمزه ثمالی
    زبانعربی - فارسی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    ‎‏/‎‏ش‎‏9‎‏ ‎‏م‎‏8041 268/04 BP
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    راز دلباختگان ۲، اثر سید علی‌اکبر موسوی محب الاسلام (متولد 1311ش)، از وعاظ و نویسندگان معاصر که به ترجمه و توضیح دعای شریف ابوحمزه ثمالی از حضرت امام سجاد(ع)، می‌پردازد و ایشان در ماه رمضان آن را می‌خواندند. موضوع اصلی کتاب، تبیین معارف الهی و توحیدی از طریق این دعای شریف است.

    انگیزه نگارش

    انگیزه اصلی مترجم از شرح و ترجمه این اثر، کمک به جوانان برای شناخت عظمت و قدرت آفریدگار و اینکه بدانند معرفی خداوند از طریق خاندان پیامبر اکرم (ص) با خداوندی که تورات و انجیل فعلی می‌شناسد متفاوت است. نویسنده همچنین تأکید دارد که این کار به دلیل اصرار بر ترجمه از زبان اصل عربی صورت‌گرفته تا جوانان هنگام خواندن متن آن به معانی دعا آگاه باشند، به اصلاح خویش پرداخته و از انحرافات فکری و اخلاقی دور شوند[۱].

    =ساختار

    بخش اول «راز دلباختگان» شرح دعای کمیل است[۲] و بخش دوم آن، شرح و ترجمه دعای ابوحمزه ثمالی است که شامل مقدمه‌ای در باب اهمیت دعا و عظمت پروردگار و سپس متن اصلی دعا به زبان عربی و شرح و ترجمه آن به زبان فارسی به‌صورت عبارت به عبارت است.
    

    سبک نگارش

    شیوه تفسیری-انشایی: متن به شیوه ترکیب ترجمه و توضیح پیش می‌رود؛ به‌این‌ترتیب که ابتدا بخشی از عبارت عربی دعا آمده، سپس ترجمه با توضیح مختصر و گاه عاطفی آن ارائه می‌شود[۳].

    نوع شرح و ترجمه

    نوع ترجمه، توضیحی است که در آن پس از ذکر هر قسمت از متن عربی دعا، توضیح مختصری برای وضوح بیشتر بیان می‌شود. این روش صرفاً ترجمه لغوی نیست، بلکه شامل توضیح و برداشت‌های عرفانی و اخلاقی از متن دعا است. ویژگی‌های اصلی شرح و ترجمه عبارت‌اند از:

    1. تأکید بر تضرع و مناجات: در طول شرح فارسی، مترجم لحن مناجات گونه و تضرع‌آمیز دعا را حفظ کرده و با استفاده از عناوینی چون «پروردگارا!» و «ای مولای من!»، حالت عاطفی و روحانی متن اصلی را تقویت می‌کند[۴].
    2. تضمین ادبی: در بخش‌هایی از شرح، از اشعار فارسی برای تبیین بیشتر مفاهیم استفاده شده است؛ به‌عنوان‌مثال، ابیاتی برای شرح و بسط مفاهیم مرتبط با عظمت خدا و فضل او آمده است[۵].

    مثال: عبارت عربی "وَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَا أَرْجُو غَيْرَهُ..." در صفحه ۳۲، در صفحه ۳۳ این‌گونه شرح داده شده است: "نخوانم، و گر جز او را کسی را بخوانم، خواسته‌ی مرا اجابت نکند. ستایش و سپاس جهان‌داری را سزاست که به جز او به دیگری امیدی ندارم، و اگر به غیر او امیدوار باشم، خلاف خواست امیدم کند"[۶].

    این امر نشان می‌دهد که شرح صرفاً ترجمه نیست، بلکه توضیحات اضافی نیز به همراه دارد.
    

    پانویس

    1. مقدمه، ص23- 25
    2. مقدمه، ص25
    3. ر.ک: متن کتاب، ص27- 29
    4. همان، ص27
    5. همان، ص35، 67
    6. همان، ص32- 33

    منابع مقاله

    مقدمه و متن کتاب.


    وابسته‌ها