مسأله شر و راز تفاوت‌ها: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

مسأله شر و راز تفاوت‌ها (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۳۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۲۹

۳۸۸ بایت اضافه‌شده ، دیروز در ‏۲۰:۲۹

بدون خلاصۀ ویرایش

Hbaghizadeh

دیوان‌سالاران، مدیران

۱۴۷٬۷۶۷

ویرایش

@@ خط ۵: / خط ۵: @@
 | پدیدآورندگان
 | پدیدآوران =
-[[جبرئیلی، محمد صفر]] (نويسنده)
+[[جبرئیلی، محمدصفر]] (نويسنده)
 |زبان
 | زبان = فارسی
@@ خط ۲۴: / خط ۲۴: @@
 | پیش از =
 }}
-'''مسأله شر و راز تفاوت‌ها'''، اثر [[محمدصفر جبرئیلی]] (معاصر) که به بررسی عمیق و پاسخگویی به چالش‌های قدیمی و جدید مطرح شده حول محور مساله شر که به بحث پیرامون علل پیدایش آن و رابطه آن با صفات و عدل خداوند، به‌ویژه با تأکید بر دیدگاه‌های اسلامی، می‌پردازد.
+'''مسأله شر و راز تفاوت‌ها'''، اثر [[جبرئیلی، محمدصفر|محمدصفر جبرئیلی]] (معاصر) که به بررسی عمیق و پاسخگویی به چالش‌های قدیمی و جدید مطرح شده حول محور مساله شر که به بحث پیرامون علل پیدایش آن و رابطه آن با صفات و عدل خداوند، به‌ویژه با تأکید بر دیدگاه‌های اسلامی، می‌پردازد.
 ==ساختار==
@@ خط ۳۰: / خط ۳۰: @@
 ==سبک نگارش==
-نویسنده برای تبیین موضوع از منابع غنی اسلامی از جمله قرآن کریم، احادیث و آثار اندیشمندان بزرگی چون علامه طباطبایی و شهید مرتضی مطهری، سبحانی و جوادی آملی، بهره برده است. وی علاوه بر طرح دیدگاه‌های اسلامی، به بررسی و پاسخگویی به دیدگاه‌ها و اشکالات فلاسفه و اندیشمندان غربی معاصر و قدیم (مانند جان هیک، الوین، پلانتینجا و مایکل پترسون) نیز می‌پردازد<ref>ر.ک: مقدمه، ص10</ref>.
+نویسنده برای تبیین موضوع از منابع غنی اسلامی از جمله قرآن کریم، احادیث و آثار اندیشمندان بزرگی چون [[طباطبایی، سید محمدحسین|علامه طباطبایی]] و [[مطهری، مرتضی|شهید مرتضی مطهری]]، [[سبحانی تبریزی، جعفر|سبحانی]] و [[جوادی آملی، عبدالله|جوادی آملی]]، بهره برده است. وی علاوه بر طرح دیدگاه‌های اسلامی، به بررسی و پاسخگویی به دیدگاه‌ها و اشکالات فلاسفه و اندیشمندان غربی معاصر و قدیم (مانند جان هیک، الوین، پلانتینجا و مایکل پترسون) نیز می‌پردازد<ref>ر.ک: مقدمه، ص10</ref>.
 ==گزارش محتوا==
-فصل اول: کلیات؛ این فصل با بحث در خصوص ضرورت پرداختن به مساله شرور آغاز می‌شود و بیان می‌کند که این بحث از نخستین روزهای حیات بشری مطرح بوده است. سپس به پیشینه بحث، از کتاب ریگ ودا- سامهتیا در آیین هندو و اوستا تا دوران یونان قدیم (سقراط، افلاطون، ارسطو) تا اندیشمندان جدیدتر غربی و اندیشمندان مسلمان می‌پردازد. در ادامه، تعریفی مشخص از خیر و شر ارائه شده و ماهیت شر بررسی می‌شود، به این معنا که شر از نظر وجودی و برخورداری از واقعیت دارای ماهیت هست یا خیر. این فصل با تقسیم‌بندی شر به اقسام مختلف از جمله شر اخلاقی، شر طبیعی، شر اجتماعی، شر عاطفی، شر مرکب، شر فلسفی و شر ادراکی، خاتمه می‌یابد<ref>متن کتاب، ص11- 33</ref>.
+فصل اول: کلیات؛ این فصل با بحث در خصوص ضرورت پرداختن به مساله شرور آغاز می‌شود و بیان می‌کند که این بحث از نخستین روزهای حیات بشری مطرح بوده است. سپس به پیشینه بحث، از کتاب ریگ ودا- سامهتیا در آیین هندو و اوستا تا دوران یونان قدیم (سقراط، [[افلاطون]]، [[ارسطو]]) تا اندیشمندان جدیدتر غربی و اندیشمندان مسلمان می‌پردازد. در ادامه، تعریفی مشخص از خیر و شر ارائه شده و ماهیت شر بررسی می‌شود، به این معنا که شر از نظر وجودی و برخورداری از واقعیت دارای ماهیت هست یا خیر. این فصل با تقسیم‌بندی شر به اقسام مختلف از جمله شر اخلاقی، شر طبیعی، شر اجتماعی، شر عاطفی، شر مرکب، شر فلسفی و شر ادراکی، خاتمه می‌یابد<ref>متن کتاب، ص11- 33</ref>.
 فصل دوم: کجایی شرور (علت فاعلی و اسباب پیدایش)؛ این بخش به ریشه‌یابی و بررسی علت فاعلی شرور اختصاص دارد و نقش علم خداوند در پیدایش شرور و نیز نقش عمل انسان در این میان را تبیین می‌کند. همچنین به عواملی که زمینه پیدایش شرور را فراهم می‌کنند، پرداخته می‌شود. این عوامل شامل هواخواهی (نفس انسان)، گناه، جهل و نادانی و واکنش‌هایی که در پایین‌ترین حد ممکن در عالم رخ می‌دهد، هستند. در نهایت، این فصل دیدگاه قرآن کریم مبنی بر اینکه شر از ناحیه انسان‌ها و اعمال اختیاری‌شان نشئت می‌گیرد، را شرح می‌دهد<ref>همان، ص35- 56</ref>.
@@ خط ۴۳: / خط ۴۳: @@
 فصل پنجم: شر و صفات الهی؛ این فصل به اشکالاتی می‌پردازد که وجود شرور ممکن است در ارتباط با صفات الهی مانند توحید، عدل، حکمت، علم و قدرت خداوند، ایجاد کند. سپس به ارائه راه‌حل‌ها و پاسخ‌ها می‌پردازد. راه‌حل‌های کلیدی مطرح شده شامل: نظریه نیست‌انگاری شر (که شر را امری عدمی می‌داند)، نظریه هست‌انگاری تقسیمی (که وجود خیر را بر شر غالب می‌داند)، نظریه ترکیبی (از هست‌ونیست یا وجود و عدم) که شامل نسبی‌انگاری شرور، تفکیک‌ناپذیری خیر و شر، و خصوصیات جهان مادی است. همچنین دیدگاه قرآن در ردّ شر مطلق و تأکید بر «ذاتی بودن نظام جهان» بررسی شده و دفاع مبتنی بر اختیار انسان در پاسخ به شرور مطرح می‌شود<ref>همان، ص83- 127</ref>.
-فصل ششم: عدل الهی، تفاوت‌ها و تبعیض‌ها؛ این فصل به طور خاص به مفهوم عدل الهی، تفاوت‌ها و تبعیض‌ها می‌پردازد. ابتدا معنای عدل از دیدگاه شهید مطهری (شامل موزون‌بودن، رعایت حقوق افراد و رعایت استحقاق) تبیین شده و سپس تفاوت بین تبعیض (تساوی ندادن به موارد متشابه) و تفاوت (اختلاف در خلقت و ظرفیت) شرح داده می‌شود. در ادامه، ضرورت وجود تفاوت‌ها در نظام هستی برای تکامل انسان‌ها و جوامع (ضرورت تفاوت‌ها) و همچنین نقش تفاوت ظرفیت‌ها در نظام آفرینش بررسی می‌شود. در پایان، دیدگاه قرآن مبنی بر اینکه خداوند به هر موجودی در حد توان و ظرفیتش داده است، ذکر می‌شود و تأکید می‌گردد که منشأ تفاوت‌ها، ظرفیت‌های ذاتی و اختلافات ذاتی موجودات است، نه نقص در فاعلیت یا بخشش خداوند<ref>همان، ص129- 143</ref>.
+فصل ششم: عدل الهی، تفاوت‌ها و تبعیض‌ها؛ این فصل به طور خاص به مفهوم عدل الهی، تفاوت‌ها و تبعیض‌ها می‌پردازد. ابتدا معنای عدل از دیدگاه [[مطهری، مرتضی|شهید مطهری]] (شامل موزون‌بودن، رعایت حقوق افراد و رعایت استحقاق) تبیین شده و سپس تفاوت بین تبعیض (تساوی ندادن به موارد متشابه) و تفاوت (اختلاف در خلقت و ظرفیت) شرح داده می‌شود. در ادامه، ضرورت وجود تفاوت‌ها در نظام هستی برای تکامل انسان‌ها و جوامع (ضرورت تفاوت‌ها) و همچنین نقش تفاوت ظرفیت‌ها در نظام آفرینش بررسی می‌شود. در پایان، دیدگاه قرآن مبنی بر اینکه خداوند به هر موجودی در حد توان و ظرفیتش داده است، ذکر می‌شود و تأکید می‌گردد که منشأ تفاوت‌ها، ظرفیت‌های ذاتی و اختلافات ذاتی موجودات است، نه نقص در فاعلیت یا بخشش خداوند<ref>همان، ص129- 143</ref>.
 ==پانویس==
@@ خط ۵۶: / خط ۵۶: @@
 [[رده:کتاب‌شناسی]]
+[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]
-[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
+[[رده:کلام و عقاید]]
+[[رده:مباحث خاص کلامی]]
+[[رده:الهیات (توحید)]]
+[[رده:مقالات بازبینی شده2 دی 1404]]
 [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آبان 1404 توسط عباس مکرمی]]
 [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آبان 1404 توسط فریدون سبحانی]]