۱۴۷٬۸۹۵
ویرایش
جز
جایگزینی متن - ' ،' به '،'
بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - ' ،' به '،') |
||
| خط ۴۲: | خط ۴۲: | ||
فصل دوم: علم نحو: علم نحو از علوم اساسی در اسلام است که هدف اصلی آن حفظ زبان عربی و جلوگیری از لَحن (خطا در تلفظ و اعراب) در قرائت قرآن و احادیث بود. این امر بهویژه پس از گسترش فتوحات اسلامی و اختلاط اعراب با غیرعرب اهمیت یافت. نحو شناسان بر آن بودند که با وضع اصول و قواعدی، زبان عربی را از انحراف حفظ کنند تا درک صحیح معانی کلام خدا تضمین شود. اولین تلاشها در زمینه تدوین نحو به دو مرکز عمده یعنی بصره و کوفه باز میگردد. یکی از مشهورترین متقدمان این علم، [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سیبویه]] (140-180ق) است که کتاب «الکتاب|(كتاب سيبويه)» او، نخستین اثر جامع نحوی محسوب میشود. در سدههای بعد، مکتب بغداد به وجود آمد که اغلب از آراء دو مکتب بصره و کوفه بهره میبرد<ref>همان: ص19- 64</ref>. | فصل دوم: علم نحو: علم نحو از علوم اساسی در اسلام است که هدف اصلی آن حفظ زبان عربی و جلوگیری از لَحن (خطا در تلفظ و اعراب) در قرائت قرآن و احادیث بود. این امر بهویژه پس از گسترش فتوحات اسلامی و اختلاط اعراب با غیرعرب اهمیت یافت. نحو شناسان بر آن بودند که با وضع اصول و قواعدی، زبان عربی را از انحراف حفظ کنند تا درک صحیح معانی کلام خدا تضمین شود. اولین تلاشها در زمینه تدوین نحو به دو مرکز عمده یعنی بصره و کوفه باز میگردد. یکی از مشهورترین متقدمان این علم، [[سیبویه، عمرو بن عثمان|سیبویه]] (140-180ق) است که کتاب «الکتاب|(كتاب سيبويه)» او، نخستین اثر جامع نحوی محسوب میشود. در سدههای بعد، مکتب بغداد به وجود آمد که اغلب از آراء دو مکتب بصره و کوفه بهره میبرد<ref>همان: ص19- 64</ref>. | ||
فصل سوم: علم لغت: علم لغت (لغتشناسی و واژهنگاری) نیز به منظور فهم بهتر کلمات و مفاهیم قرآن، حدیث و شعر عربی توسعه یافت. اولین کتاب لغت عربی، کتاب «العین» اثر [[خلیل بن احمد|خلیل بن احمد فراهیدی]] (100-175ق)، محسوب میشود که ترتیب الفبایی آن بر اساس مخارج حروف شکل گرفته است پس از وی «[[تهذيب اللغة|تهذیب اللغه]]» [[ازهری، محمد بن احمد|ازهری]] (282-370ق)، «[[جمهرة اللغة|جمهره اللغه]]» [[ابن درید، محمد بن حسن|ابن درید]] (223-321ق)، «[[البارع في اللغة|البارع فی اللغه]]» [[قالی، اسماعیل بن قاسم|ابوعلی قالی]] (288-356ق)، «[[المحيط في اللغة|المحیط]]» [[صاحب بن عباد، اسماعیل بن عباد|صاحب بن عباد]] (326-385ق)، «[[الصحاح، تاج اللغة و صحاح العربية|صحاح]]» [[جوهری]] (340 -386 یا 393ق) ، «مجمل اللغة» و «[[معجم مقاييس اللغة|مقاییس اللغه]]» [[ابن فارس، احمد بن فارس|ابن فارس]] (329-395ق)، که بیشتر از سرزمین ایران هستند قرار دارند پس از آن به معنای «معجم لغوی» و وجه تسمیه پرداخته و عوامل موثر در لغتنویس عربی را باز میشمرد. | فصل سوم: علم لغت: علم لغت (لغتشناسی و واژهنگاری) نیز به منظور فهم بهتر کلمات و مفاهیم قرآن، حدیث و شعر عربی توسعه یافت. اولین کتاب لغت عربی، کتاب «العین» اثر [[خلیل بن احمد|خلیل بن احمد فراهیدی]] (100-175ق)، محسوب میشود که ترتیب الفبایی آن بر اساس مخارج حروف شکل گرفته است پس از وی «[[تهذيب اللغة|تهذیب اللغه]]» [[ازهری، محمد بن احمد|ازهری]] (282-370ق)، «[[جمهرة اللغة|جمهره اللغه]]» [[ابن درید، محمد بن حسن|ابن درید]] (223-321ق)، «[[البارع في اللغة|البارع فی اللغه]]» [[قالی، اسماعیل بن قاسم|ابوعلی قالی]] (288-356ق)، «[[المحيط في اللغة|المحیط]]» [[صاحب بن عباد، اسماعیل بن عباد|صاحب بن عباد]] (326-385ق)، «[[الصحاح، تاج اللغة و صحاح العربية|صحاح]]» [[جوهری]] (340 -386 یا 393ق)، «مجمل اللغة» و «[[معجم مقاييس اللغة|مقاییس اللغه]]» [[ابن فارس، احمد بن فارس|ابن فارس]] (329-395ق)، که بیشتر از سرزمین ایران هستند قرار دارند پس از آن به معنای «معجم لغوی» و وجه تسمیه پرداخته و عوامل موثر در لغتنویس عربی را باز میشمرد. | ||
در پایان فصل به ارتباط زبان عربی با مطالعات و تحقیقات دینی و اتحاد منشا آن دو اشاره و پنج مکتب (مکتب [[خلیل بن احمد|خلیل بن احمد فراهیدی]] (100-175ق)، [[ابو عبید بن سلام]] (15-224ق)، [[جوهری]]، [[برمکی]] و [[ابن درید]]) و پیروان آنها را در شیوههای مکتبهای فرهنگ نویسی عربی معرفی میکند<ref>همان: ص65- 88</ref>. | در پایان فصل به ارتباط زبان عربی با مطالعات و تحقیقات دینی و اتحاد منشا آن دو اشاره و پنج مکتب (مکتب [[خلیل بن احمد|خلیل بن احمد فراهیدی]] (100-175ق)، [[ابو عبید بن سلام]] (15-224ق)، [[جوهری]]، [[برمکی]] و [[ابن درید]]) و پیروان آنها را در شیوههای مکتبهای فرهنگ نویسی عربی معرفی میکند<ref>همان: ص65- 88</ref>. | ||
| خط ۴۸: | خط ۴۸: | ||
فصل چهارم: علم بلاغت: علم بلاغت که شامل معانی، بیان و بدیع است، یکی از پدیدههای فرهنگ ادبی-اسلامی و یکی از والاترین رشتههای اندیشههای مسلمانان، در مباحث لفظی و معنوی است که در واقع برای شناخت اعجاز قرآن ضروری بود. توسعه این علم به دلیل نیاز مسلمانان به درک رموز اعجاز قرآن و تشخیص فصاحت کلام و همچنین جهت حفظ زبان عربی از انحطاط رخ داد. | فصل چهارم: علم بلاغت: علم بلاغت که شامل معانی، بیان و بدیع است، یکی از پدیدههای فرهنگ ادبی-اسلامی و یکی از والاترین رشتههای اندیشههای مسلمانان، در مباحث لفظی و معنوی است که در واقع برای شناخت اعجاز قرآن ضروری بود. توسعه این علم به دلیل نیاز مسلمانان به درک رموز اعجاز قرآن و تشخیص فصاحت کلام و همچنین جهت حفظ زبان عربی از انحطاط رخ داد. | ||
بلاغت در دوره جاهلی و بعد از اسلام مورد بررسی قرار گرفته و به بزرگان این علم و تالیفات آنها اشارهای میشود. از بزرگان این علم میتوان به [[جاحظ]] (۱۵۰ یا ۱۶۰-۲۵۵ یا ۲۵۶ق)، و «[[البيان و التبيين|البیان و التبیین]]» | بلاغت در دوره جاهلی و بعد از اسلام مورد بررسی قرار گرفته و به بزرگان این علم و تالیفات آنها اشارهای میشود. از بزرگان این علم میتوان به [[جاحظ]] (۱۵۰ یا ۱۶۰-۲۵۵ یا ۲۵۶ق)، و «[[البيان و التبيين|البیان و التبیین]]» او، [[ابن معتز، عبدالله بن محمد|ابن معتز]] (247 - 296ق) و «دیوان شعر» او، [[رمانی، علی بن عیسی|رمانی]] (۲۹۶-۳۸۴ق) و «النکت فی اعجاز القرآن» وی، [[جرجانی، عبدالقاهر بن عبدالرحمان|عبدالقاهر جرجانی]] (متوفی 471 یا 474) و «[[أسرار البلاغة في علم البيان|اسرار البلاغه]]» او، [[زمخشری، محمود بن عمر|زمخشری]] (476-538ق) و «[[الكشاف عن حقائق غوامض التنزيل و عيون الأقاويل في وجوه التأويل|الکشاف]]» وی، [[رازی، محمد بن زکریا|محمد بن زکریای رازی]] (251-313ق) و «[[نهاية الإيجاز في دراية الإعجاز]]» او و [[سکاکی، یوسف بن ابیبکر|سَکّاکی]](554 یا ۵۵۵–۶۲۶ق) و «[[مفتاح العلوم]]» وی اشاره کرد که آثار ارزشمندی در این حوزه تألیف کردند<ref>همان: ص89- 112</ref>. | ||
فصل پنجم: علم کلام: علم کلام یا الهیات اسلامی، به منظور دفاع از عقاید اسلامی در برابر شبهات و مذاهب مختلف و همچنین تبیین اصول اعتقادی برخاست. علم کلام در صدر اسلام، بعد از پیامبر(ص) و دوره اموی و عباسی مورد بررسی قرار میگیرد. | فصل پنجم: علم کلام: علم کلام یا الهیات اسلامی، به منظور دفاع از عقاید اسلامی در برابر شبهات و مذاهب مختلف و همچنین تبیین اصول اعتقادی برخاست. علم کلام در صدر اسلام، بعد از پیامبر(ص) و دوره اموی و عباسی مورد بررسی قرار میگیرد. | ||