۱۶۱٬۲۴۶
ویرایش
ابوالأسود دوئلی، ظالم بن عمرو (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۶
، ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵جایگزینی متن - ' '''' به '''''
بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - ' '''' به ''''') برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۱۰ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲۸: | خط ۲۸: | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
| اساتید = امام علی(ع) | | اساتید = امام علی(ع) | ||
| مشایخ | | مشایخ= | ||
| معاصرین = | | معاصرین = | ||
| شاگردان = | | شاگردان = | ||
| خط ۴۰: | خط ۴۰: | ||
| وبگاه = | | وبگاه = | ||
| امضا = | | امضا = | ||
| کد مؤلف = | | کد مؤلف = AUTHORCODE62649AUTHORCODE | ||
}} | }} | ||
'''ظالم بن عمرو بن جندل بن یوسف''' معروف به '''ابوالأسود دئلى بصرى''' (متوفای 69 ق) از قبیلهى «کنانه» مىباشد. او علم نحو را از محضر مبارک امام على(ع) در کوفه فراگرفت. | '''ظالم بن عمرو بن جندل بن یوسف''' معروف به'''ابوالأسود دئلى بصرى''' (متوفای 69 ق) از قبیلهى «کنانه» مىباشد. او علم نحو را از محضر مبارک [[امام علی علیهالسلام|امام على(ع)]] در کوفه فراگرفت. | ||
صاحب معجم | [[یاقوت حموی، یاقوت بن عبدالله|صاحب معجم الأدبا]]ء، نام او را ظالم بن عمرو، و کنیهاش را ابوالأسود ذکر کرده است. و او را بهعنوان یکى از بزرگان تابعین، محدّثین، فقهاء، شعراء و حاضر جوابها و اشراف توصیف مىکند و مىافزاید: «اکثر برآنند که او نخستین فردى است که علوم عربى را پایهگذارى و قرآن را نقطهگذارى نمود او از عمر، [[امام علی علیهالسلام|على(ع)]] و ابوذر و [[ابن عباس، عبدالله بن عباس|ابن عبّاس]] و دیگران روایت کرده است و امیه و یحیى بن یعمر از او روایت نمودهاند. او مصاحبت [[امام علی علیهالسلام|على(ع)]] را داشت و همراه او در صفّین حضور پیدا نمود. تدوین علم نحو و برخى از نصایح موزون او را نسبت به فرزندش نقل و بازگو مىنماید.» | ||
==ابوالأسود در کلام بزرگان== | ==ابوالأسود در کلام بزرگان== | ||
در طبقات سیوطى مىنویسد: «کان ابوالأسود» اوّل من نقّط المصحف و من شعّره یعنى ابوالأسود نخستین فردى است که نقطهگذارى قرآن و تشعیر آن را آغاز کرده است. (تشعیر علامتگذارى قرآنى مىباشد) | در [[طبقات المفسرين (سيوطي)|طبقات سیوطى]] مىنویسد: «کان ابوالأسود» اوّل من نقّط المصحف و من شعّره یعنى ابوالأسود نخستین فردى است که نقطهگذارى قرآن و تشعیر آن را آغاز کرده است. (تشعیر علامتگذارى قرآنى مىباشد) | ||
زمخشرى گوید: «زیاد بن ابیه از او در مورد دوستى على(ع) پرسید او در پاسخ گفت: محبّت او در دل من روزافزون است آنگونه که محبّت معاویه در دل تو مىافزاید تنها فرقش اینست که من براى خدا و روز آخرت او را دوست دارم تو براى دنیا و زینت آن، به او ارادت مىورزى.» | [[زمخشری، محمود بن عمر|زمخشرى]] گوید: «زیاد بن ابیه از او در مورد دوستى [[امام علی علیهالسلام|على(ع)]] پرسید او در پاسخ گفت: محبّت او در دل من روزافزون است آنگونه که محبّت معاویه در دل تو مىافزاید تنها فرقش اینست که من براى خدا و روز آخرت او را دوست دارم تو براى دنیا و زینت آن، به او ارادت مىورزى.» | ||
==اعرابگذاری قرآن توسط او== | ==اعرابگذاری قرآن توسط او== | ||
| خط ۶۲: | خط ۶۲: | ||
==اخلاق او== | ==اخلاق او== | ||
قاضى نوراللّه شوشترى در | [[شوشتری، سید نورالله بن شریفالدین|قاضى نوراللّه شوشترى]] در [[مجالس المؤمنين|مجالس المؤمنین]] آورده است: «که معاویه هدایائى به ابوالأسود فرستاد که جزء آنها حلوائى نیز وجود داشت دخترش به حلوا نگریست و از پدر پرسید این هدیه از کیست؟ | ||
گفت از سوى معاویه است و مىخواهد ما را از این اعتقاد و دینمان برگرداند دخترش بالبداهه این شعر را آورد: | گفت از سوى معاویه است و مىخواهد ما را از این اعتقاد و دینمان برگرداند دخترش بالبداهه این شعر را آورد: | ||
أ بالشّهد المزعفر یا بن هند | {{شعر}} | ||
{{ب|''أ بالشّهد المزعفر یا بن هند ''|2='' نبیع علیک أحسابا و دینا''}} | |||
معاذ اللّه کیف یکون هذا؟ | {{ب|''معاذ اللّه کیف یکون هذا؟''|2=''و مولانا، أمیر المؤمنینا''}} | ||
{{ب|''صبغت أمیه بالدّماء اکفّنا''|2=''و طوت أمیه، دوننا دنیانا''}} | |||
صبغت أمیه بالدّماء اکفّنا | {{پایان شعر}} | ||
==وجه تسمیه علم نحو== | ==وجه تسمیه علم نحو== | ||
ذهبى گفته است: | [[ذهبی، محمد بن احمد|ذهبى]] گفته است: | ||
و | [[امام علی علیهالسلام|على(ع)]] او را مأمور وضع علم نحو نمود و گفت چه زیبا است جهتگیرى که نمودهاى بدان جهت «نحو» را نحو گفتند یعنى ما احسن هذا النحو الّذى نحوت.» | ||
{{شعر}} | |||
{{ب|''یا جامع العلم نعم الذّخر تجمعه''|2=''لا تعدلنّ به درّا و لا ذهبا''}} | |||
{{ب|''و جامع العلم، مغبوط به أبدا''|2=''فلا یحاذر فیه الفوت و السّلبا ''}} | |||
{{پایان شعر}} | |||
== وفات او== | == وفات او== | ||
او در سن 85 سالگى در سال 67 یا 69 ق در اثر طاعون درگذشت<ref>عقیقی بخشایشی، عبدالرحیم، ج1 ص217-219</ref>. | او در سن 85 سالگى در سال 67 یا 69 ق در اثر طاعون درگذشت<ref>عقیقی بخشایشی، عبدالرحیم، ج1 ص217-219</ref>. | ||
| خط ۹۰: | خط ۹۰: | ||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | {{وابستهها}} | ||
[[ديوان أبيالأسود الدؤلي]] | |||
[[نفائس المخطوطات]] | |||
[[الرسائل السبعة فی العقائد]] | |||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:مقالات بازبینی | [[رده:مقالات بازبینی شده2 اردیبهشت 1402]] | ||
[[رده:مقالات کاملشده فروردین 1402، عزتالله مرتضایی]] | [[رده:مقالات کاملشده فروردین 1402، عزتالله مرتضایی]] | ||