|
برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
| (۱۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{جعبه اطلاعات کتاب | | {{جعبه اطلاعات کتاب |
| | تصویر =NUR18260J1.jpg | | | تصویر =NUR18260J1.jpg |
| | عنوان = تاریخ قیام و مقتل جامع سید الشهداء علیه السلام | | | عنوان = تاریخ قیام و مقتل جامع سید الشهداء علیهالسلام |
| | عنوانهای دیگر = | | | عنوانهای دیگر = |
| | پدیدآورندگان | | | پدیدآورندگان |
| | پدیدآوران = | | | پدیدآوران = |
| [[گروهی از تاریخ پژوهان]] (نويسنده) | | [[گروهی از تاریخ پژوهان]] (نویسنده) |
| [[پیشوایی، مهدی]] (نویسنده) | | [[پیشوایی، مهدی]] (نویسنده) |
| |زبان | | |زبان |
| | زبان = فارسی | | | زبان = فارسی |
| | کد کنگره = /ت22 41/4 BP | | | کد کنگره = /ت22 41/4 BP |
| | موضوع =حسین بن علی (ع)، امام سوم، 4 - 61ق. - واقعه کربلا، 61ق. | | | موضوع =حسین بن علی(ع)، امام سوم، 4 - 61ق. - واقعه کربلا، 61ق. |
| |ناشر | | |ناشر |
| | ناشر = مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی (ره). انتشارات | | | ناشر = مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره). انتشارات |
| | مکان نشر = ایران - قم | | | مکان نشر = ایران - قم |
| | سال نشر = 1395ش | | | سال نشر = 1395ش |
| خط ۲۵: |
خط ۲۵: |
| | پیش از = | | | پیش از = |
| }} | | }} |
| ''' تاریخ قیام و مقتل جامع سیدالشهداء(ع)'''، پژوهشی است در قلمرو تاریخ قیام عاشورا که در دو جلد با تلاش گروهی از تاریخ پژوهان زیر نظر مهدی پیشوایی، و سید محمد هادی یوسفی غروی در مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، در دو جلد، تاألیف و تدوین شده است.. | | '''تاریخ قیام و مقتل جامع سیدالشهدا(ع)'''، پژوهشی است در قلمرو تاریخ قیام عاشورا که با تلاش گروهی از تاریخپژوهان زیر نظر [[پیشوایی، مهدی|مهدی پیشوایی]]، در دو جلد، تألیف و تدوین شده است. |
|
| |
|
| ==انگیزه نگارش== | | ==انگیزه نگارش== |
| این اثر با هدف تدوین جامع و مستند تاریخ عاشورا، بررسی دیدگاههای مختلف درباره قیام امام حسین(ع)، و پاسخ به شبهات و تحریفات مرتبط با این واقعه نگاشته شده است. فصلهای این کتاب شامل مباحثی چون مروری بر مقتلنویسی و تاریخنگاری عاشورا، زندگی و شخصیت امام حسین(ع)، پیشگوییهای شهادت ایشان، فلسفه قیام امام حسین(ع)، و وقایع مرتبط با قیام عاشورا هستند. | | این اثر با هدف ارائه گزارش جامع و مستند از تاریخ قیام عاشورا برای جامععه علمی کشور، بهویژه خطبا و طلاب جوان است<ref>ر.ک: مقدمه معاونت پژوهش، ج1، ص27</ref>. |
| | |
| ==هدف از تألیف==
| |
| هدف اصلی تدوین این کتاب، ارائه یک گزارش جامع، کامل و مستند از واقعهتاریخ قیام عاشورا برای جامععه علمی کشور، بهویژه خطبا و طلاب جوان است<ref>ر.ک: مقدمه معاونت پژوهش، ج1، ص27</ref>.
| |
| | |
| و ارائه تحلیلی عمیق و همهجانبه از واقعه، ریشههای تاریخی و زمینههای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی آن، فلسفه قیام، و پیامدهای اجتماعی و سیاسی آن میباشد.
| |
|
| |
|
| ==ویژگیهای کتاب== | | ==ویژگیهای کتاب== |
| # جامعیت، کمال و مستند بودن گزارشها: این جامعیت شامل تبیین فلسفه، ریشههای تاریخی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی قیام امام حسین(ع) است و از مقدمات تا پیامدهای آن را پوشش میدهد. در تدوین آن، همه مقاتل کهن و متأخر و مهمترین مقاتل جدید، اعم از عربی و فارسی، از نظر گذشته است<ref>ر.ک: پیشگفتار، همان، ص30-31</ref>. | | # جامعیت، کمال و مستند بودن گزارشها: این جامعیت شامل تبیین فلسفه، ریشههای تاریخی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی قیام [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]] است و از مقدمات تا پیامدهای آن را پوشش میدهد. در تدوین آن، همه مقاتل کهن و متأخر و مهمترین مقاتل جدید، اعم از عربی و فارسی، از نظر گذشته است<ref>ر.ک: پیشگفتار، همان، ص30-31</ref>. |
| # توجه به نیازها و پرسشها: پژوهشگران تلاش کردهاند تا با بررسی دیدگاههای مختلف درباره قیام امام حسین (ع)، به شبهات و تحریفات پاسخ دهند و فلسفه، ریشههای تاریخی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی این قیام را به طور جامع تبیین کنند. این کتاب، به گونهای طراحی شده که پاسخگوی نیازها و پرسشهای برای عموم اقشارها مختلف جامعهو گروههای اهل مطالعه، قابل فهم و استفاده باشد، ولی مخاطبان اصلی آن مبلغان و سخنوران جوان حوزوی هستند و هدف، ارتقای میزان آگاهی تاریخی آنان، بهطور دقیق و انتقال اطلاعات مرتبط با تاریخ عاشورا به آنان بهطور مطمئن و با رعایت امانت استاعم از پژوهشگران و عموم مردم باشد.<ref>ر.ک: همان، ص31-32</ref>. | | # توجه به نیازها و پرسشها: این کتاب، بهگونهای طراحی شده که برای عموم قشرها و گروههای اهل مطالعه، قابل فهم و استفاده باشد، ولی مخاطبان اصلی آن مبلغان و سخنوران جوان حوزوی هستند و هدف، ارتقای میزان آگاهی تاریخی آنان، بهطور دقیق و انتقال اطلاعات مرتبط با تاریخ عاشورا به آنان بهطور مطمئن و با رعایت امانت است<ref>ر.ک: همان، ص31-32</ref>. |
| # رعایت معیارهای تاریخنگاری علمی: در سراسر کتاب، ملاکها و معیارهای شناختهشده و معمول در تاریخنگاری علمی، در نظر بوده است<ref> ر.ک: همان، ص32-33</ref>. | | # رعایت معیارهای تاریخنگاری علمی: در سراسر کتاب، ملاکها و معیارهای شناختهشده و معمول در تاریخنگاری علمی، در نظر بوده است<ref> ر.ک: همان، ص32-33</ref>. |
| # گردش علمی مباحث و کار گروهی: تدوین کتاب، شامل یک طرح رسمی بوده که در آن اهداف، دامنه، روش تحقیق، منابع و حجم تقریبی مشخص شده است؛ هر فصل توسط پژوهشگری متخصص و صاحبنظر نگاشته شده و سپس نسخههای اولیه فصول در مراحل مختلف تحت بررسی و پالایش توسط سایر پژوهشگران و شورای علمی گروه تاریخ قرار گرفته است و نسخه نهایی هر فصل پس از تأیید شورای علمی به چاپ رسیده است<ref>ر.ک: همان، ص33-34</ref>. | | # گردش علمی مباحث و کار گروهی: تدوین کتاب، شامل یک طرح رسمی بوده که در آن اهداف، دامنه، روش تحقیق، منابع و حجم تقریبی مشخص شده است؛ هر فصل توسط پژوهشگری متخصص و صاحبنظر نگاشته شده و سپس نسخههای اولیه فصول در مراحل مختلف تحت بررسی و پالایش توسط سایر پژوهشگران و شورای علمی گروه تاریخ قرار گرفته است و نسخه نهایی هر فصل پس از تأیید شورای علمی به چاپ رسیده است<ref>ر.ک: همان، ص33-34</ref>. |
|
| |
|
| نویسندگان تلاش کردهاند تا این اثر عاری از تحریف و نقصهای رایج در مقتلهای پیشین باشد و بر پایه منابع صحیح و معتبر تدوین گردد این کتاب در پاسخ به نیازهای روز و بیان جدید، به دلیل وابستگی عمیق به خاندان حسینی و تجربه طولانی با مقتلها نوشته شده است همچنین این اثر به رعایت معیارهای علمی و تاریخی تأکید دارد، از جمله پرهیز از نقل گزارشهای ضعیف و مشکوک
| | ==ساختار و محتوا == |
| | | کتاب، به چندین بخش اصلی و فصول متعدد در ذیل هر بخش تقسیم شده است که هرکدام به جنبهای خاص از واقعه عاشورا و شخصیت [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]] میپردازند، به شرح زیر: |
| ==ویژگی های کتاب==
| | * بخش اول (فصول مقدماتی): |
| ویژگیهای خاص کتاب تاریخ قیام و مقتل جامع سیدالشهداء که آن را از بسیاری از مقتلهای پیشین متمایز میکند، در بخشهای مقدماتی کتاب به تفصیل توضیح داده شدهاند این ویژگیها که حاصل یک رویکرد جامع، مشارکتی و آکادمیک در پژوهش هستند، عبارتند از:
| | فصل اول، سیری در مقتلنویسی و تاریخنگاری عاشورا از آغاز تا عصر حاضر<ref>ر.ک: متن کتاب، همان، ص41</ref>: |
|
| |
|
| جامعیت، کمال و مستند بودن گزارشها: این کتاب با هدف ارائه گزارشی جامع، کامل و مستند از واقعه عاشورا تدوین شده است<ref> ر.ک: ج 1 ص ۳۰</ref> این جامعیت شامل تبیین فلسفه، ریشههای تاریخی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی قیام امام حسین (ع) است و از مقدمات تا پیامدهای آن را پوشش میدهد<ref> ر.ک: ج 1 ص ۳۰</ref> این اثر تلاش دارد تا پاسخگوی نیازها و پرسشهای اقشار مختلف جامعه، از جمله پژوهشگران و عموم مردم باشد<ref> ر.ک: ج 1 ص ۳۰</ref>
| | این فصل، به بررسی تاریخچه نگارش مقتل و کتابهای مربوط به عاشورا از قرن دوم تا قرن چهاردهم<ref>ر.ک: همان، ص44-105</ref> و نیز به بررسی و نقد مهمترین مقتلهای قرن چهاردهم و مقتلنگاری در قرن حاضر (پانزدهم) و مقایسه و نقد مهمترین مقتلها و نگاشتههای تاریخ عاشورا (در دو مقطع قرن دوم تا هفتم و قرن هشتم تا چهاردهم، با یکدیگر، پرداخته است<ref>ر.ک: همان، ص138-150</ref>. |
|
| |
|
| رعایت معیارهای تاریخنگاری علمی: پژوهشگران بر رعایت دقیق معیارهای علمی و آکادمیک تاریخنگاری تأکید داشتهاند<ref> ر.ک: ج 1 ص ۳۲</ref> این کتاب بر پایه منابع گسترده و متنوع تاریخی، فقهی، حدیثی، ادبی، جغرافیایی و رجالی، از متون کهن تا آثار معاصر نگاشته شده است<ref> ر.ک: ج 1 ص ۳۲</ref> در نقل مطالب، تطابق دقیق با متون اصلی رعایت شده و ارجاعات مستند به منابع اصلی داده شده است<ref> ر.ک: ج 1 ص ۳۲</ref> همچنین، به املاء صحیح اسامی و اعلام جغرافیایی دقت ویژهای شده تا از هرگونه غلط یا اشتباه پرهیز شود<ref> ر.ک: ج 1 ص ۳۱</ref> این دقت به منظور تضمین اعتبار و اصالت گزارشها انجام شده است<ref> ر.ک: ج 1 ص32، ص ۳۲</ref>
| | فصل دوم، سیری در ادوار زندگی و شخصیت [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]]<ref>ر.ک: همان، ص153</ref>: |
|
| |
|
| بررسی و نقد مقتلها و نگاشتههای پیشین: یک بخش کامل از کتاب (فصل اول) به بررسی سیر مقتلنویسی و تاریخنگاری عاشورا از آغاز تا عصر حاضر اختصاص دارد<ref> ر.ک: ج 1 ص7، ص ۳۹</ref> در این بخش، کتاب به نقد و تحلیل مقتلهای موجود، از جمله مقتلهای کهن و متأخر، و بررسی ویژگیهای مثبت و منفی آنها پرداخته است<ref> ر.ک: ج 1 ص ۴۲ ، ص ۱۵۰</ref> این کار به نویسندگان کمک کرده است تا اثری جامعتر و مستندتر ارائه دهند که عاری از اغراق و تحریف باشد و از نقاط ضعف نگاشتههای پیشین پرهیز کند<ref> ر.ک: ج 1 ص31، 42، ص ۴۲</ref>
| | این فصل، به زندگینامه و جایگاه [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]] در دوران مختلف، از زمان پیامبر اکرم، تا عصر پیشوایی [[امام حسن علیهالسلام|امام حسن(ع)]] پرداخته است<ref>ر.ک: همان، ص155-162</ref>. |
|
| |
|
| فرآیند مرحلهای تدوین و بازنگری دقیق: تدوین کتاب شامل یک طرح رسمی بوده که در آن اهداف، دامنه، روش تحقیق، منابع و حجم تقریبی مشخص شده است<ref> ر.ک: ج 1 ص30، ص ۳۳</ref> هر فصل توسط پژوهشگران متخص نگاشته شده و سپس نسخههای اولیه فصول در مراحل مختلف تحت بررسی و پالایش توسط سایر پژوهشگران و شورای علمی گروه تاریخ قرار گرفتهاند<ref> ر.ک: ج 1 ص33، ص ۳۴</ref> نسخه نهایی هر فصل پس از تأیید شورای علمی به چاپ رسیده است<ref> ر.ک: ج 1 ص ۳۳</ref> این فرآیند چندباره بازنگری، دقت و اعتبار علمی اثر را تضمین کرده و به حل مشکلات احتمالی کمک کرده است<ref> ر.ک: ج 1 ص ۳۴</ref>
| | همچنین به جایگاه و منزلت ایشان نزد پیامبر(ص) و معاصران خویش، توجه نموده است<ref>ر.ک: همان، ص163-170</ref>. |
|
| |
|
| ==گزارشی جامع از ساختار و محتوای و موضوع کتاب ==
| | فصل سوم، شهادت [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین]] در گفتار پیامبران و امامان<ref>ر.ک: همان، ص173</ref>: |
| کتاب، به چندین بخش اصلی و فصول متعدد در ذیل هر بخش تقسیم شده است که هر کدام به جنبهای خاص از واقعه عاشورا و شخصیت امام حسین (ع) میپردازند، به شرح زیر:
| |
| ابتدا در ضمن مقدمه و پیشگفتار،به اهداف و رویکرد کلی پژوهش اشاره شده و توضیح داده می شود که چرا این مقتل جامع تألیف شده است تأکید بر رفع کمبودهای منابع پیشین و مقابله با تحریفات در گزارشهای عاشورا از جمله ویژگیهای اصلی این اثر است.
| |
|
| |
|
| بخش اول: شامل (فصول مقدماتی) است:
| | این فصل، به پیشگوییها و اخبار غیبی، درباره شهادت [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]] از زبان پیامبران پیشین، جبرئیل، پیامبر اکرم، [[امام علی علیهالسلام|امیرالمؤمنین]]، [[امام حسن علیهالسلام|امام حسن]] و خود [[امام حسین علیهالسلام|سیدالشهدا(ع)]] میپردازد<ref>ر.ک: همان، ص176-185</ref>. |
|
| |
|
| فصل اول،: سیری در مقتلنویسی و تاریخنگاری عاشورا از آغاز تا عصر حاضر: <ref> ر.ک: ج 1متن کتاب، همان، ص41ص41</ref>: | | فصل چهارم، فضیلت گریستن و عزاداری برای امام حسین و تحلیلی درباره آن<ref>ر.ک: همان، ص193</ref>: |
| این فصل، به بررسی تاریخچه نگارش مقتل و کتابهای مربوط به عاشورا از قرن دوم تا قرن چهاردهم <ref> ر.ک: ج 1همان، ص44-105</ref> و نیز به بررسی و نقد مهمترین مقتلهای قرن چهاردهم و سپس مقتلنگاری در قرن حاضر (پانزدهم) <ref> ر.ک: ج 1 ص148</ref> میپردازد همچنین به و مقایسه و نقد مهمترین مقتلها و نگاشتههای تاریخ عاشورا (در دو مقطع قرن دوم تا هفتم و قرن هشتم تا چهاردهم، با یکدیگر، پرداخته و تفاوتها و شباهتهای آنها را بررسی میکند. تعریف مقتل در لغت و اصطلاح نیز ارائه شده است.<ref>ر.ک: همان، ص138-150</ref>.
| |
|
| |
|
| | این فصل، بر اهمیت و فضیلت گریه و عزاداری برای [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]] تأکید دارد و به تحلیل پاداش آن میپردازد. همچنین فضیلت سرودن شعر در رثای امام را مورد بحث قرار میدهد<ref>ر.ک: همان، ص198</ref>. |
|
| |
|
| فصل دوم،: سیری در ادوار زندگی و شخصیت امام حسین(ع): <ref> ر.ک: ج 1همان، ص153</ref>: | | فصل پنجم، ریشههای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی قیام [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]]<ref>ر.ک: همان، ص209</ref>: این فصل، به بررسی ریشههای عمیق و چندجانبه قیام عاشورا، از جمله ریشههای سیاسی (مانند سقیفه، خلافت عمر و عثمان و حکومت بنیامیه)، ریشههای اجتماعی (لغزش خواص) و ریشههای فرهنگی (مانند اجتهاد در برابر نص و منع کتابت حدیث) میپردازد<ref>ر.ک: همان، ص210-242</ref>. |
|
| |
|
| این فصل، به زندگینامه و جایگاه امام حسین(ع) در دورانهای مختلف، از زمان پیامبر اکرم <ref> ر.ک: ج 1 ص156</ref>، تا عصر پیشوایی امام حسن(ع) پرداخته استامامت خویش <ref> ر.ک: ج 1همان، ص161ص155-162</ref> و روابط ایشان با معاویه میپردازد.
| | فصل ششم، فلسفه قیام امام حسین(ع)<ref>ر.ک: همان، ص247</ref>: این فصل، به مهمترین دیدگاهها و برداشتها درباره فلسفه قیام کربلا، از جمله دیدگاه دینگرایانه، عارفانه و صوفیانه، مسیحانه، قیام برای شهادت و نظریه تشکیل حکومت<ref>ر.ک: همان، ص249-275</ref> پرداخته و آنها را بررسی و نقد میکند. همچنین به نقش دعوت کوفیان و مسئله علم امام به شهادت<ref>ر.ک: همان، ص303 و 309</ref> نیز پرداخته است. |
|
| |
|
| همچنین به جایگاه و منزلت ایشان نزد پیامبر (ص) و مسلمانان <ref> ر.ک: ج 1 ص163</ref> و معاصران خویش <ref> ر.ک: ج 1 ص167</ref>، توجه شنموده است.<ref>ر.ک: همان، ص163-170</ref>.
| | فصل هفتم، پیشگوییها و هشدارهای معصومان درباره تسلط بنیامیه: این فصل، به پیشگوییهای پیامبر اکرم(ص)، امیرالمؤمنین(ع) و امام حسن(ع) درباره تسلط بنیامیه و حوادث آینده میپردازد<ref>ر.ک: همان، ص325-333</ref>. |
|
| |
|
| فصل سوم،: شهادت امام حسین در گفتار پیامبران و امامان: <ref> ر.ک: ج 1همان، ص173</ref>: | | * بخش دوم (امام حسین و معاویه)<ref>ر.ک: همان، ص337</ref>: |
| | فصل اول، موانع قیام [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]] برضد معاویه: این فصل، به بررسی شخصیت و شیوه حکومتداری معاویه و اقدامات او برای مخدوش کردن چهره اهلبیت، ترویج تفکر انحرافی، فشار اقتصادی و تحمیل صلح بر امام حسن(ع) میپردازد<ref>ر.ک: همان، ص342-373</ref>، میپردازد. |
|
| |
|
| این فصل، به پیشگوییها و اخبار غیبی <ref> ر.ک: ج 1 ص176</ref> ، درباره شهادت امام حسین (ع) از زبان پیامبران پیشین، جبرئیل <ref> ر.ک: ج 1 ص177</ref>، پیامبر اکرم <ref> ر.ک: ج 1 ص179</ref>، امیرالموؤمنین <ref> ر.ک: ج 1 ص181</ref>، امام حسن <ref> ر.ک: ج 1 ص184</ref>، و خود سیدالشهدا(ع) ء <ref> ر.ک: ج 1 ص185</ref> میپردازد<ref>ر.ک: همان، ص176-185</ref>. | | فصل دوم، مواضع امام حسین در برابر حکومت معاویه و مبارزات سیاسی آن حضرت: این فصل، به مخالفت [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین]] با ولایتعهدی یزید، نامهنگاریها، تبیین جایگاه اهلبیت و سخنرانی تاریخی ایشان در اجتماع حج و... میپردازد<ref>ر.ک: همان، ص380-401</ref>. |
|
| |
|
| فصل چهارم،: فضیلت گریستن و عزاداری برای امام حسین و تحلیلی درباره آن <ref> ر.ک: ج 1همان، ص193</ref>: | | فصل سوم، قضیه ولیعهدی یزید: این فصل، به آغاز ماجرا و رایزنیهای معاویه برای ولیعهدی یزید، سفرهای معاویه به مدینه و اقدامات او برای حمایت نمایشی از ولیعهدی یزید و سرکوب مخالفان و... اشاره دارد<ref> ر.ک: همان، ص409-441</ref>. |
|
| |
|
| این فصل، بر اهمیت و فضیلت گریه و عزاداری برای امام حسین (ع) تأکید دارد و به تحلیل پاداش آن میپردازد. همچنین فضیلت سرودن شعر در رثای امام را مورد بحث قرار میدهد <ref> ر.ک: همان، ج 1 ص198</ref> نیز مورد بحث قرار گرفته است. | | * بخش سوم (نهضت عاشورا، از آغاز تا ورود [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین]] به کربلا): |
| | فصل اول (امام حسین در مدینه): این فصل، به وضعیت امام حسین در مدینه پس از مرگ معاویه و نامه یزید به حاکم مدینه، ملاقاتهای امام با شخصیتهای مختلف (مانند عمر بن علی بن ابیطالب، محمد بن حنفیه و امسلمه)، حرکت کاروان امام به سمت مکه و... میپردازد<ref>ر.ک: همان، ص451-474</ref>، میپردازد. |
|
| |
|
| فصل پنجم،: ریشههای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی قیام امام حسین(ع) : <ref> ر.ک: ج 1همان، ص209</ref>: این فصل به بررسی ریشههای عمیق و چندجانبه قیام عاشورا، از جمله ریشههای سیاسی (مانند سقیفه، خلافت عمر و عثمان، و حکومت بنیامیه) <ref> ر.ک: ج 1 ص210</ref> ، ریشههای اجتماعی (لغزش خواص) <ref> ر.ک: ج 1 ص227</ref> و ریشههای فرهنگی (مانند اجتهاد در برابر نص و منع کتابت حدیث) میپردازد <ref> ر.ک: همان،ج 1 ص228ص210-242</ref>. میپردازد | | فصل دوم، امام حسین در مکه: این فصل، به فعالیتهای [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین]] در ایام اقامت در مکه، نامهنگاریها، دیدارهای ایشان با شخصیتهای مختلف (مانند عبدالله بن زبیر و عبدالله بن عباس) و... میپردازد<ref>ر.ک: همان، ص479-498</ref>. |
|
| |
|
| فصل ششم،: فلسفه قیام امام حسین(ع) : <ref> ر.ک: ج 1همان، ص237ص247</ref>:
| | همچنین از انتخاب مسلم برای اعزام به کوفه، ماجرای مسلم در کوفه، موضعگیری نعمان بن بشیر، ورود عبیدالله بن زیاد به کوفه و سختگیریهای او، قیام مسلم، شهادت او و سایر حوادث مربوط به کوفه سخن میگوید<ref>ر.ک: همان، ص502-568</ref> |
|
| |
|
| این فصل، به مهمترین دیدگاهها و برداشتها <ref> ر.ک: ج 1 ص239</ref> درباره فلسفه قیام کربلا، از جمله دیدگاه دینگرایانه <ref> ر.ک: ج 1 ص239</ref>، عارفانه و صوفیانه <ref> ر.ک: ج 1 ص255</ref>، مسیحانه <ref> ر.ک: ج 1 ص262</ref>، قیام برای شهادت <ref> ر.ک: ج 1 ص268</ref>، و نظریه تشکیل حکومت <ref> ر.ک: همان،ج 1 ص275ص249-275</ref> پرداخته و آنها را بررسی و نقد میکند. همچنین به نقش دعوت کوفیان و مسئله علم امام به شهادت <ref> ر.ک: همان،ج 1 ص303, و 309</ref> نیز پرداخته است. | | فصل سوم، ساختار سیاسی - مذهبی کوفه (پس از شهادت امیرالمؤمنین تا خلافت یزید): این فصل، به تحلیل ساختار جامعه کوفه، علل نامهنگاری کوفیان، دلایل کوتاهی آنها در دفاع از نهضت (شامل ویژگیهای روحی و روانی، دنیاطلبی و نظامناپذیری) و تحلیل شکست حضرت مسلم از منظر جامعهشناسی تاریخی میپردازد<ref>ر.ک: همان، ص574-613</ref>، |
|
| |
|
| فصل هفتم،: پیشگوییها و هشدارهای معصومان درباره تسلط بنیامیه <ref> ر.ک: ج 1 ص325</ref>: | | فصل چهارم، امام حسین(ع) در راه کوفه: این فصل، به خروج امام حسین از مکه، ماجرای حج ناتمام، خطبه امام، تلاشهای عبدالله بن جعفر، منازل میان راه مکه تا کربلا (از جمله ذات عرق، حاجر، زرود، ثعلبیه، زباله و...) میپردازد. همچنین از خبر شهادت مسلم و هانی و رویدادهای مربوطه در طول مسیر، گفتگو میکند<ref>ر.ک: همان، ص617-678</ref>. |
|
| |
|
| این فصل، به پیشگوییهای پیامبر اکرم (ص)، امیرالموؤمنین (ع)، و امام حسن (ع) درباره تسلط بنیامیه و حوادث آینده میپردازد<ref>ر.ک: همان، ص325-333</ref>. | | * بخش چهارم ([[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]] در کربلا): |
| | فصل اول، از ورود امام به کربلا تا روز عاشورا: این فصل، به ورود امام به نینوا و کربلا، نامه ابن زیاد به امام و پاسخ آن، ورود عمر بن سعد به کربلا، گسیل کردن کوفیان برای جنگ با حسین(ع)، جلوگیری از رسیدن آب به اردوی حسینی، دیدار عمر سعد با امام حسین، رویدادهای شب عاشورا (شامل سخنان امام با یاران، بیتابی زینب و عبادتهاو...)، میپردازد<ref>ر.ک: همان، ص683-733</ref>. |
|
| |
|
| بخش دوم: (امام حسین و معاویه) <ref> ر.ک: ج 1همان، ص371ص337</ref>: فصل اول،: مواضنع قیام امام حسین(ع) دبر برابرضد ضد معاویه <ref> ر.ک: ج 1 ص372</ref>: این فصل، به بررسی شخصیت و شیوه حکومتداری معاویه <ref> ر.ک: ج 1 ص372</ref> و اقدامات او برای مخدوش کردن چهره اهل بیت <ref> ر.ک: ج 1 ص377</ref>، ترویج تفکر انحرافی <ref> ر.ک: ج 1 ص382</ref>، فشار اقتصادی <ref> ر.ک: ج 1 ص389</ref>، و تحمیل صلح بر امام حسن(ع) میپردازد <ref> ر.ک: همان، ج 1 ص399ص342-373</ref>، میپردازد.
| | فصل دوم، رویدادهای روز عاشورا تا شهادت بنیهاشم: این فصل، از آرایش دو لشکر، آغاز نبرد، مبارزات یاران امام حسین، نماز ظهر عاشورا، شهادت یاران امام (از جمله حبیب بن مظاهر، حر بن یزید ریاحی، زهیر بن قین)، حمله نافرجام به خیمهگاه و سایر ماجراهای مربوطه بحث میکند<ref>ر.ک: همان، ص739-813</ref>. |
|
| |
|
| فصل دوم،: مواضع امام حسین در برابر حکومت معاویه و مبارزات سیاسی آن حضرت: <ref> ر.ک: ج 1 ص380</ref> | | فصل سوم، مبارزه و شهادت بنیهاشم: این فصل، به مبارزات و شهادت افراد خاندان بنیهاشم میپردازد؛ از جمله حضرت علی اکبر، عبدالله بن مسلم بن عقیل، پسران امالبنین و حضرت عباس. جزئیات مربوط به هریک از این شهادتها و نقش آنها در نبرد عاشورا ارائه میگردد<ref>ر.ک: همان، ص817-844</ref>. |
|
| |
|
| این فصل، به مخالفت امام حسین با ولایتعهدی یزید <ref> ر.ک: ج 1 ص380</ref>، ، نامهنگاریها <ref> ر.ک: ج 1 ص382</ref>، تبیین جایگاه اهل بیت <ref> ر.ک: ج 1 ص388</ref>، و سخنرانی تاریخی ایشان در اجتماع حج و... میپردازد <ref> ر.ک: همان،ج 1 ص391ص380-401</ref> میپردازد. | | فصل چهارم، کیفیت نبرد و شهادت [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]]: این فصل، به وداع امام با اهل حرم، حضور امام در میدان نبرد، شهادت طفل شیرخوار امام، شجاعت و حماسه حسینی، واکنش دشمن، کوشش امام برای دستیابی به آب و لحظات پایانی شهادت [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]]، روایات ائمه درباره شهادت ایشان و مناجات امام در واپسین لحظات زندگی میپردازد<ref>ر.ک: همان، ص849-878</ref>. |
| | فصل پنجم، حوادث پس از شهادت امام(ع): در این فصل، موضوعاتی همچون: غارت لباس و سلاح امام، حمله به خیمهها و آتش زدن آنها، وضعیت اهلبیت در شب یازدهم، فرستادن سرهای شهدا به کوفه و... مطرح شده است<ref>ر.ک: همان، ص883-900</ref>. |
|
| |
|
| فصل سوم،: قضیه ولیعهدی یزید <ref> ر.ک: ج 1 ص409</ref>:
| | در پایان جلد اول، جدول تطبیقی ترتیب شهادت شهدای بنیهاشم بر اساس ترتیب تاریخی منابع، ذکر شده است<ref>ر.ک: همان، ص904</ref>. |
| این فصل، به آغاز ماجرا و رایزنیهای معاویه برای ولیعهدی یزید <ref> ر.ک: ج 1 ص409-411</ref>، سفرهای معاویه به مدینه <ref> ر.ک: ج 1 ص412</ref>، و اقدامات او برای حمایت نمایشی از ولیعهدی یزید <ref> ر.ک: ج 1 ص417</ref> و سرکوب مخالفان و... اشاره دارد <ref> ر.ک: همان،ج 1 ص421ص409-441</ref> اشاره دارد.
| |
|
| |
|
| بخش سوم: (نهضت عاشورا، از آغاز تا ورود امام حسین به کربلا )<ref> ر.ک: ج 1 ص427</ref>:
| | جلد دوم نیز شامل بخشها و فصول متعددی است، به شرح زیر: |
| فصل اول: (امام حسین در مدینه) <ref> ر.ک: ج 1 ص427</ref>: این فصل به وضعیت امام حسین در مدینه پس از مرگ معاویه و دریافت نامه یزید به حاکم مدینه <ref> ر.ک: ج 1 ص451</ref>، ملاقاتهای ایشانمام با شخصیتهای مختلف (مانند عمرو بن علی بن ابیطالب، محمد بن حنفیه، و ام سلمه) <ref> ر.ک: ج 1 ص462-466</ref>، و، حرکت کاروان امام به سمت مکه و... میپردازد <ref> ر.ک: همان،ج 1 ص468ص451-474</ref>، میپردازد.
| | * در بخش اول که شامل حوادث بعد از عاشورا میشود، در ضمن پنج فصل، حالات اهلبیت در کوفه و شام و مسیر بین آن دو و همچنین در مدینه بررسی شده است. همچنین سیره [[امام سجاد علیهالسلام|امام سجاد(ع)]] در تداوم نهضت عاشورا مورد ارزیابی قرار گرفته است<ref>ر.ک: همان،ج2، ص33-178</ref>. |
|
| |
|
| فصل دوم،: امام حسین در مکه <ref> ر.ک: ج 1 ص474</ref>:
| | * در بخش دوم (پیامدهای قیام عاشورا)، در ضمن دو فصل، به پیامدهای تکوینی و سیاسی و اجتماعی قیام عاشورا، اشاره شده است<ref>ر.ک: همان، ص188-272</ref>. |
| این فصل، به فعالیتهای امام حسین در ایام اقامت در مکه <ref> ر.ک: ج 1 ص476</ref>، ، نامهنگاریها <ref> ر.ک: ج 1 ص485</ref> و، دیدارهای ایشان با شخصیتهای مختلف (مانند عبدالله بن زبیر و عبدالله بن عباس) و... میپردازد <ref> ر.ک: همان،ج 1 ص490-492479-498</ref> میپردازد.
| |
|
| |
|
| فصل سوم: مسلم در کوفه <ref> ر.ک: ج 1 ص495</ref>
| | * در بخش سوم (مباحث پیرامونی نهضت عاشورا)، در ضمن پنج فصل، مباحثی مانند اربعین، فلسفه عزاداری برای [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]]، سیر تاریخی عزاداری برای امام حسین(ع)، برخی آمار و ارقام مربوط به قیام عاشورا و پرسشها و پاسخهای عاشورایی مطرح شده است<ref>ر.ک: همان، ص279-601</ref>. |
| به ماجرای مسلم بن عقیل در کوفه، نامهنگاری کوفیان به امام <ref> ر.ک: ج 1 ص498</ref>، اعزام مسلم <ref> ر.ک: ج 1 ص502</ref>، فعالیتهای او در کوفه <ref> ر.ک: ج 1 ص507</ref>، موضعگیری نعمان بن بشیر <ref> ر.ک: ج 1 ص511</ref>، ورود عبیدالله بن زیاد به کوفه <ref> ر.ک: ج 1 ص516</ref> و سختگیریهای او <ref> ر.ک: ج 1 ص518</ref>، قیام مسلم <ref> ر.ک: ج 1 ص530</ref>، شهادت او <ref> ر.ک: ج 1 ص537</ref> و سایر حوادث مربوط به کوفه میپردازدسخن میگوید<ref>ر.ک: همان، ص502-568</ref>
| |
| | |
| فصل سوم،چهارم: ساختار سیاسی - مذهبی کوفه (پس از شهادت امیرالموؤمنین تا خلافت یزید) <ref> ر.ک: ج 1 ص573</ref>:
| |
| این فصل، به تحلیل ساختار جامعه کوفه، علل نامهنگاری کوفیان <ref> ر.ک: ج 1 ص584</ref>، دلایل کوتاهی آنها در دفاع از نهضت <ref> ر.ک: ج 1 ص592</ref> (شامل ویژگیهای روحی و روانی، دنیاطلبی و نظامناپذیری) <ref> ر.ک: ج 1 ص592-598</ref>، و تحلیل شکست حضرت مسلم از منظر جامعهشناختسی تاریخیشکست نهضت مسلم <ref> ر.ک: ج 1 ص607</ref> میپردازد.<ref>ر.ک: همان، ص574-613</ref>،
| |
| | |
| فصل چهارم،پنجم: امام حسین(ع) در راه کوفه <ref> ر.ک: ج 1 ص617</ref>: این فصل،
| |
| به خروج امام حسین از مکه <ref> ر.ک: ج 1 ص617</ref>، ماجرای حج ناتمام <ref> ر.ک: ج 1 ص619</ref>، خطبه امام <ref> ر.ک: ج 1 ص623</ref>، تلاشهای عبدالله بن جعفر، <ref> ر.ک: ج 1 ص626</ref>، و مسیر و منازل میان راه مکه تا کربلا <ref> ر.ک: ج 1 ص629</ref> (از جمله ذات عرق، حاجر، زرود، تثعلبیه، زباله و...) میپردازد. همچنین بهاز اخبار شهادت مسلم و هانی <ref> ر.ک: ج 1 ص651</ref> و رویدادهای مربوطه در طول مسیر، اشاره داردگفتگو میکند<ref>ر.ک: همان، ص617-678</ref>.
| |
| | |
| * بخش چهارم: (امام حسین(ع) در کربلا) <ref> ر.ک: ج 1 ص687</ref>:
| |
| فصل اول،: از ورود امام به کربلا تا روز عاشورا <ref> ر.ک: ج 1 ص687</ref>: این فصل،
| |
| به ورود امام به نینوا و کربلا <ref> ر.ک: ج 1 ص687, 689</ref>، ، دستوراتنامه ابن زیاد به امام و پاسخ آن <ref> ر.ک: ج 1 ص690</ref>، ورود عمرو بن سعد به کربلا <ref> ر.ک: ج 1 ص695</ref>، گسیل کردن کوفیان برای جنگ با حسین(ع) <ref> ر.ک: ج 1 ص699</ref>، تلاش برای جلوگیری از دسترسیرسیدن به آب به اردوی حسینی <ref> ر.ک: ج 1 ص703</ref>، دیدار عمر سعد با امام حسین <ref> ر.ک: ج 1 ص709</ref> و، رویدادهای شب عاشورا <ref> ر.ک: ج 1 ص721</ref> (شامل سخنان امام با یاران، بیتابی زینب و عبادتهاو...)، میپردازد.<ref>ر.ک: همان، ص683-733</ref>.
| |
| | |
| دیگر فصول این جلد از کتاب شامل رویدادهای روز عاشورا تا شهادت بنیهاشم، مبارزه و شهادت بنیهاشم، کیفیت نبرد و شهادت امام حسین(ع)، حوادث پس از شهادت امام(ع) و خاتمه میشود.
| |
| | |
| اما جلد دوم نیز شامل بخش ها و فصول متعددی است، به شرح زیر.:
| |
| * در بخش اول که شامل حوادث بعد از عاشورا می میشود، در ضمن پنج فصل، احوالات اهل بیت در کوفه و شام و مسیر بین آن، دو و همچنین در مدینه بررسی شده است. همچنین سیره امام سجاد (ع) در تداوم نهضت عاشورا مورد ارزیابی قرار گرفته است.<ref> ر.ک: همان،ج 2 ص ، ص33-178</ref>.
| |
| | |
| * در بخش دوم (پیامدهای قیام عاشورا)، در ضمن دو فصل، به پیامدهای تکوینی و سیاسی و اجتماعی قیام عاشورا، اشاره شده است.<ref> ر.ک: همان،ج 2 ص188- 272</ref>.
| |
| | |
| * در بخش سوم (مباحث پیرامونی قیامنهضت عاشورا)، در ضمن پنج فصل، مانند مباحثی مانند اربعین، و فلسفه عزاداری برای امام حسین (ع)، سیر تاریخی عزاداری برای امام حسین(ع)، برخی آمار و ارقام مربوط به قیام عاشورا، و پرسش ها و پاسخهای عاشورایی مطرح شده است <ref> ر.ک: همان،ج 2 ص ص279-601</ref>. | |
| | |
| * در بخش چهارم (شرح حال و زندگینامه اصحاب امام حسین(ع))، در ضمن دو فصل، شرح حال اصحاب امام حسین (ع) از بنی هاشم و غیر بنی هاشم، آورده شده است.<ref> ر.ک: همان،ج 2 ص ص609- 719</ref>.
| |
|
| |
|
| | * در بخش چهارم (شرح حال و زندگینامه اصحاب [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]])، در ضمن دو فصل، شرح حال اصحاب [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]] از بنیهاشم و غیر بنیهاشم، آورده شده است<ref>ر.ک: همان، ص609-719</ref>. |
|
| |
|
| ==پانویس == | | ==پانویس == |
| خط ۱۳۴: |
خط ۱۰۸: |
| مقدمه، پیشگفتار و متن کتاب. | | مقدمه، پیشگفتار و متن کتاب. |
|
| |
|
| | | {{سرور شهیدان}} |
| ==وابستهها== | | ==وابستهها== |
| {{وابستهها}} | | {{وابستهها}} |
| خط ۱۴۳: |
خط ۱۱۷: |
| [[رده:ائمه اثنی عشر (دوازده امام)]] | | [[رده:ائمه اثنی عشر (دوازده امام)]] |
| [[رده:سرگذشتنامههای فردی]] | | [[رده:سرگذشتنامههای فردی]] |
| [[رده:حسین بن علی (ع)]] | | [[رده:امام حسین(ع)]] |
| | | [[رده:مقالات بازبینی شده2 آذر 1404]] |
| [[رده:مقالات بازبینی نشده2]] | |
| [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آبان 1404 توسط غلامرضا بدرخانی]] | | [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آبان 1404 توسط غلامرضا بدرخانی]] |
| [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آبان 1404 توسط محسن عزیزی]] | | [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آبان 1404 توسط محسن عزیزی]] |
