۱۵۲٬۷۳۹
ویرایش
جز
جایگزینی متن - ' ' به ''
جز (جایگزینی متن - '↵↵| ' به ' | ') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - ' ' به '') برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۷ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
| مشایخ = ابو اسحاق ابراهیم بن محمد بن حمزه، ابوالقاسم سلیمان بن احمد طبرانی، شیخ مشور حنبلی عبدالله بن محمد بنِ جعفر بن حیان معروف به ابوالشیخ، ابن مقری، ابوالحسن ابن مثنی، علی بن عمر بن عبدالعزیز، ابوعبدالله محمد ابن منده، ابوعبدالله محمد بن یوسف بنا، ابوالحسن علی بن سهل، احمد بن جعفر بن هانی، كوفانی، خواجه عبدالله انصاری؛ | | مشایخ = ابو اسحاق ابراهیم بن محمد بن حمزه، ابوالقاسم سلیمان بن احمد طبرانی، شیخ مشور حنبلی عبدالله بن محمد بنِ جعفر بن حیان معروف به ابوالشیخ، ابن مقری، ابوالحسن ابن مثنی، علی بن عمر بن عبدالعزیز، ابوعبدالله محمد ابن منده، ابوعبدالله محمد بن یوسف بنا، ابوالحسن علی بن سهل، احمد بن جعفر بن هانی، كوفانی، خواجه عبدالله انصاری؛ | ||
| معاصرین = ابو نعیم اصفهانی؛ | | معاصرین = ابو نعیم اصفهانی؛ | ||
| | شاگردان = | ||
| اجازه اجتهاد از = | | اجازه اجتهاد از = | ||
| درجه علمی = صوفی، محدث؛ | | درجه علمی = صوفی، محدث؛ | ||
| خط ۴۲: | خط ۴۲: | ||
| کد مؤلف = AUTHORCODE82817AUTHORCODE | | کد مؤلف = AUTHORCODE82817AUTHORCODE | ||
}} | }} | ||
''' ابومَنْصورِ اِصْفَهانی، مَعْمَر بن احمد بن محمد بن زیاد ''' (د رمضان 418ق/1027م)، صوفی و محدث حنبلی اصفهانی در سده 4 و اوایل سده 5ق. | ''' ابومَنْصورِ اِصْفَهانی، مَعْمَر بن احمد بن محمد بن زیاد''' (د رمضان 418ق/1027م)، صوفی و محدث حنبلی اصفهانی در سده 4 و اوایل سده 5ق. | ||
| خط ۱۸۳: | خط ۱۸۳: | ||
با آنكه در هیچ یك از آثار موجود ابومنصور مبحث خانقاه و متعلقان آن مورد بحث قرار نگرفته است و آنگاه نیز كه او از «اوطان و مساكن صوفیه» سخن میگوید، براساس سنت اهل صفه «مسجد» را مقام و مسكن صوفیه تلقی میكند، با اینهمه، موضوع سماع صوفیه-كه بیگمان رشد و گسترش آن در خانقاهها و مراكز تجمع صوفیان بوده-افكار او را به خود مشغول داشته است. توجه او به این رسم صوفیانه به حدی است كه نه تنها كتابی مستقل در این زمینه پرداخته بوده، بلكه در چند تألیف دیگرش نیز باب، فصل یا بحثی را به آن مخصوص داشته و انواع و احوال و شرایط آن را بازگفته است. | با آنكه در هیچ یك از آثار موجود ابومنصور مبحث خانقاه و متعلقان آن مورد بحث قرار نگرفته است و آنگاه نیز كه او از «اوطان و مساكن صوفیه» سخن میگوید، براساس سنت اهل صفه «مسجد» را مقام و مسكن صوفیه تلقی میكند، با اینهمه، موضوع سماع صوفیه-كه بیگمان رشد و گسترش آن در خانقاهها و مراكز تجمع صوفیان بوده-افكار او را به خود مشغول داشته است. توجه او به این رسم صوفیانه به حدی است كه نه تنها كتابی مستقل در این زمینه پرداخته بوده، بلكه در چند تألیف دیگرش نیز باب، فصل یا بحثی را به آن مخصوص داشته و انواع و احوال و شرایط آن را بازگفته است. | ||
وی سماع را به عنوان اصلی از اصول تصوف | وی سماع را به عنوان اصلی از اصول تصوف مینگرد، تا جایی كه آن را با «نوافل» در خور قیاس میبیند و فایده آن را اخذ اشارات و معانی غیبی میداند، زیرا صوفیه «اهل قلوب» اند، و قلوب منزه از شوائب و مملو از اسرار، البته از هرگونه نطق و كلام و صوت و هرگونه ذكری یا انگیزشی به وجد و تواجد درمیآیند. | ||
| خط ۱۹۴: | خط ۱۹۴: | ||
==محبت== | ==محبت== | ||
در بینش صوفیانه ابومنصور، «محبت» یكی از اركان تصوف به شمار میآید، اما او هرگز محبت را-چه در میان خالق و خلق باشد و چه در میان خواص خلق كه صوفیهاند- | در بینش صوفیانه ابومنصور، «محبت» یكی از اركان تصوف به شمار میآید، اما او هرگز محبت را-چه در میان خالق و خلق باشد و چه در میان خواص خلق كه صوفیهاند-با«عشق»تعبیر و تفسیر نمیكند. او محبت را صفت قدیم حق و اساس آفرینش او میداند، حب الهی از عهدالست در قلوب خاصان حق تعالی مركوز شده و اخوت صوفیه مربوط به «تعارف» ارواح آنان در همان عالم است و این عنایتی است از جانب حق تعالی كه آنان را چنان جمع كرده است كه اگر یكی در مغرب باشد و دیگری در مشرق، به احوال همدیگر آنگونه وقوف دارند كه گویی دارای روحی واحدند. | ||
| خط ۲۱۴: | خط ۲۱۴: | ||
یكی آثاری كه مؤلف در آنها صرفاً به مباحث عرفانی و آداب خانقاهی پرداخته است، مانند ادبالملوك و نهج الخاص، دیگر نگارشهایی كه در آنها صبغه كلام حنبلی نمایانتر و مشهودتر است و آراء مذهب حنبلی به عنوان ظاهر تصوف مورد نظر قرار گرفته است، مانند المناهج و المنهاج. | یكی آثاری كه مؤلف در آنها صرفاً به مباحث عرفانی و آداب خانقاهی پرداخته است، مانند ادبالملوك و نهج الخاص، دیگر نگارشهایی كه در آنها صبغه كلام حنبلی نمایانتر و مشهودتر است و آراء مذهب حنبلی به عنوان ظاهر تصوف مورد نظر قرار گرفته است، مانند المناهج و المنهاج. | ||
نسخههای آثار موجود او نیز دو گونه است: یكی آثاری كه دارای ترتیب و ابواب منظم است و مؤلف مباحث كلامی و عرفانی را با نظمی علمی و مدرسی فراهم ساخته و در ارائه تعریفات مفاهیم و بیان آداب خانقاهی به صورتی روشن و محققانه عمل كرده است، مانند | نسخههای آثار موجود او نیز دو گونه است: یكی آثاری كه دارای ترتیب و ابواب منظم است و مؤلف مباحث كلامی و عرفانی را با نظمی علمی و مدرسی فراهم ساخته و در ارائه تعریفات مفاهیم و بیان آداب خانقاهی به صورتی روشن و محققانه عمل كرده است، مانند ادبالملوك،شرح الاذكار و نهج الخاص. | ||
گونه دیگر رسالههایی است كه از تدوین و تبویبی منظم و مدرسی برخوردار نیست و به وصایا و خطابهها و امالی و یادداشتگونهها مانندگی دارد، مانند المسائل المحدثه الواقعه فی عصرنا و شرح ابیات. | گونه دیگر رسالههایی است كه از تدوین و تبویبی منظم و مدرسی برخوردار نیست و به وصایا و خطابهها و امالی و یادداشتگونهها مانندگی دارد، مانند المسائل المحدثه الواقعه فی عصرنا و شرح ابیات. | ||
نسخههای آثار او نیز بسیار نادر و كمیاب است و از برخی تألیفات وی تاكنون نسخهای شناسایی نشده است، از این جمله است كتاب السماع كه خود در باب سماع كتاب «ادبالملوك» به آن ارجاع داده است، یا كتاب غربت او كه خواجه عبدالله انصاری از آن یاد كرده، یا قصیده و كتاب او در باب «مرقعه» كه ذهبی و هجویری به آنها اشاره كردهاند. به هر حال بیشتر آثار وی در یك مجموعه خطی-كه به خط نسخ كهن در سدههای 7و8ق كتابت شده و به شماره 78 در كتابخانه خانقاه احمدی شیراز محفوظ است-شناخته شده است. | نسخههای آثار او نیز بسیار نادر و كمیاب است و از برخی تألیفات وی تاكنون نسخهای شناسایی نشده است، از این جمله است كتاب السماع كه خود در باب سماع كتاب «ادبالملوك» به آن ارجاع داده است، یا كتاب غربت او كه خواجه عبدالله انصاری از آن یاد كرده، یا قصیده و كتاب او در باب «مرقعه» كه ذهبی و هجویری به آنها اشاره كردهاند. به هر حال بیشتر آثار وی در یك مجموعه خطی-كه به خط نسخ كهن در سدههای 7و8ق كتابت شده و به شماره 78 در كتابخانه خانقاه احمدی شیراز محفوظ است-شناخته شده است. | ||
| خط ۲۳۵: | خط ۲۳۵: | ||
ساختار زبانی و اسلوب نگارش آن با دیگر آثار ابومنصور همسان است و برخی از عبارات، مضامین و مثالها نیز در«ادبالملوك» و دیگر آثار او مشترك است. به كار بردن اصطلاح «ملوكیه» به معنای «صوفیه» كه در«ادبالملوك» توضیح و توجیح شده است، در برخی از آثار ابومنصور نیز دیده میشود. | ساختار زبانی و اسلوب نگارش آن با دیگر آثار ابومنصور همسان است و برخی از عبارات، مضامین و مثالها نیز در«ادبالملوك» و دیگر آثار او مشترك است. به كار بردن اصطلاح «ملوكیه» به معنای «صوفیه» كه در«ادبالملوك» توضیح و توجیح شده است، در برخی از آثار ابومنصور نیز دیده میشود. | ||
اسامی و سخنان مشایخی كه در دیگر آثار او آمده است،در«ادب الملوك»نیز مشاهده میشود،جز اینكه مؤلف در این كتاب به اقوال علی(ع) و جعفرصادق(ع) توجه داده، در حالی كه نقل اقوال ائمه | اسامی و سخنان مشایخی كه در دیگر آثار او آمده است،در«ادب الملوك»نیز مشاهده میشود،جز اینكه مؤلف در این كتاب به اقوال علی(ع) و جعفرصادق(ع) توجه داده، در حالی كه نقل اقوال ائمه اهلبیت(ع) در دیگر نگارشهای موجود او دیده نمیشود. | ||
با اینهمه، كاتب نسخه كه در كتابت آثار دیگر ابومنصور غالباً به نام و نشان وی اشاره دارد، در ادبالملوك-نه در صدر و نه در ترقیمه آن-نام او را نیاورده است و از اینجا چنین برمیآید كه كاتب نیز نام و نشان مؤلف ادبالملوك را نمیشناخته است. | با اینهمه، كاتب نسخه كه در كتابت آثار دیگر ابومنصور غالباً به نام و نشان وی اشاره دارد، در ادبالملوك-نه در صدر و نه در ترقیمه آن-نام او را نیاورده است و از اینجا چنین برمیآید كه كاتب نیز نام و نشان مؤلف ادبالملوك را نمیشناخته است. | ||
| خط ۲۸۹: | خط ۲۸۹: | ||
2.شرح الاذكار، | 2.شرح الاذكار، | ||
رسالهای است كه دارای ابواب منظم است و براساس حدیث «الاسلام بنی علی خمس:شهاده ان لااله الا الله و انّ محمد | رسالهای است كه دارای ابواب منظم است و براساس حدیث «الاسلام بنی علی خمس:شهاده ان لااله الا الله و انّ محمد رسولالله و اقام الصلاه و ایتاءالزكاه و صوم رمضان و حج البیت من استطاع الیه سبیلا»، ذكر را در جمیع اعمال عبادی مؤمنان تعلیل و تبیین میكند و در پی آن به توجیه ذكر از لحاظ عرفانی و ضرورت آن برای محلان میپردازد. | ||
از این رساله یك نسخه در مجموعه مذكور موجود است. | از این رساله یك نسخه در مجموعه مذكور موجود است. | ||
| خط ۳۰۶: | خط ۳۰۶: | ||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | {{وابستهها}} | ||
[[عقاید مذهبی ابومنصور اصفهانی]] | |||
[[دو اثر کوتاه از ابومنصور اصفهانی]] | |||
[[گزیدهای از سخنان ابومنصور اصفهانی]] | |||
[[نهج الخاص]] | [[نهج الخاص]] | ||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:مقالات بازبینی شده2 آذر 1402]] | [[رده:مقالات بازبینی شده2 آذر 1402]] | ||