پرش به محتوا

محمودمیرزا قاجار: تفاوت میان نسخه‌ها

جز (جایگزینی متن - 'ی‎ه' به 'ی‌ه')
 
(۱۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۴۲: خط ۴۲:


===برادران و خواهران تنی===
===برادران و خواهران تنی===
حاصل پیوند فتحعلی شاه با این بانو، یازده فرزند بود که پنج تن از آنان در زمان حیات فتحعلی شاه درگذشتند و چهار پسر و دو دختر باقی ماندند؛ محمودمیرزا، همایون‎میرزا متخلص به حشمت، احمدعلی‌میرزا متخلص به احمد، جهان‎شاه‌میرزا متخلص به جهان، شاه‌بیگم ملقب به ضیاءالسلطنه و سلطان‎بیگم<ref>ر.ک: همان، صفحه بیست‌ویک</ref>.
حاصل پیوند فتحعلی شاه با این بانو، یازده فرزند بود که پنج تن از آنان در زمان حیات فتحعلی شاه درگذشتند و چهار پسر و دو دختر باقی ماندند؛ محمودمیرزا، همایون‌میرزا متخلص به حشمت، احمدعلی‌میرزا متخلص به احمد، جهان‌شاه‌میرزا متخلص به جهان، شاه‌بیگم ملقب به ضیاءالسلطنه و سلطان‌بیگم<ref>ر.ک: همان، صفحه بیست‌ویک</ref>.


==تولد، کودکی==
==تولد، کودکی==
خط ۴۹: خط ۴۹:
==مناصب سیاسی==
==مناصب سیاسی==
===حکومت نهاوند===
===حکومت نهاوند===
«او در 1229ق، به حکومت نهاوند رسید و به امید آنکه کم‌کم ولایات دیگر به قلمروش افزوده شود، روزگار را سپری کرد، اما مرگ صدراعظم در قزوین امیدهای وی را به یأس تبدیل کرد و او به‎ناچار به همان حکومت نهاوند قناعت ورزید. محمودمیرزا به‌تفصیل در کتاب «گلشن محمود» و «تذكرة السلاطين» راجع به این مسئله سخن گفته است»<ref>همان، صفحه بیست‌ودو</ref>.
«او در 1229ق، به حکومت نهاوند رسید و به امید آنکه کم‌کم ولایات دیگر به قلمروش افزوده شود، روزگار را سپری کرد، اما مرگ صدراعظم در قزوین امیدهای وی را به یأس تبدیل کرد و او به‌ناچار به همان حکومت نهاوند قناعت ورزید. محمودمیرزا به‌تفصیل در کتاب «گلشن محمود» و «تذكرة السلاطين» راجع به این مسئله سخن گفته است»<ref>همان، صفحه بیست‌ودو</ref>.
وی تا سال 1241ق، حاکم نهاوند بود و در آن سال حکومت این شهر را به برادرش جهان، یا حشمت، سپرد<ref>ر.ک: همان، صفحه سی‎ویک و سی‎ودو</ref>.
وی تا سال 1241ق، حاکم نهاوند بود و در آن سال حکومت این شهر را به برادرش جهان، یا حشمت، سپرد<ref>ر.ک: همان، صفحه سی‌ویک و سی‌ودو</ref>.


===حکومت لرستان===
===حکومت لرستان===
او پس از واگذاری حکومت نهاوند، صدهزار تومان به شاه داد و به حکومت لرستان فیلی منصوب شد. قبل از صدور فرمان شاه، عده‌ای از اهالی آنجا برای شاه از حکومت محمودمیرزا در آنجا ابراز نگرانی کرده بودند<ref>ر.ک: همان، صفحه سی‎وسه</ref>. وی در 1242ق، با برادر بزرگ‎ترش محمدتقی‌میرزا حسام‌السلطنه، حاکم بروجرد و بختیاری، بر سر لرستان درگیر جنگ شد. فتحعلی شاه که محمودمیرزا را در این جنگ مقصر می‌دانست، او را از حکومت لرستان عزل و حسام‌السلطنه را به حکومت آن ناحیه نصب کرد<ref>ر.ک: همان، صفحه سی‎وسه - سی‎وپنج</ref>.
او پس از واگذاری حکومت نهاوند، صدهزار تومان به شاه داد و به حکومت لرستان فیلی منصوب شد. قبل از صدور فرمان شاه، عده‌ای از اهالی آنجا برای شاه از حکومت محمودمیرزا در آنجا ابراز نگرانی کرده بودند<ref>ر.ک: همان، صفحه سی‌وسه</ref>. وی در 1242ق، با برادر بزرگ‎ترش محمدتقی‌میرزا حسام‌السلطنه، حاکم بروجرد و بختیاری، بر سر لرستان درگیر جنگ شد. فتحعلی شاه که محمودمیرزا را در این جنگ مقصر می‌دانست، او را از حکومت لرستان عزل و حسام‌السلطنه را به حکومت آن ناحیه نصب کرد<ref>ر.ک: همان، صفحه سی‌وسه - سی‌وپنج</ref>.


او مجددا در 1244ق، توسط پدرش به حکومت نهاوند رسید<ref>ر.ک: همان، صفحه سی‎وشش</ref>. وی سپس مجدد به حکومت لرستان رسید و تا مرگ فتحعلی شاه در 1250ق، در حکومت آنجا باقی ماند<ref>ر.ک: همان، صفحه سی‎وشش - سی‎وهشت</ref>.
او مجددا در 1244ق، توسط پدرش به حکومت نهاوند رسید<ref>ر.ک: همان، صفحه سی‌وشش</ref>. وی سپس مجدد به حکومت لرستان رسید و تا مرگ فتحعلی شاه در 1250ق، در حکومت آنجا باقی ماند<ref>ر.ک: همان، صفحه سی‌وشش - سی‌وهشت</ref>.


==فعالیت‎های عمرانی==
==فعالیت‎های عمرانی==
خط ۶۶: خط ۶۶:


===در لرستان===
===در لرستان===
تعمیر مقبره محمد بن احمد بن رضی‌الدین، معروف به «حياة الغيب»<ref>ر.ک: همان، صفحه سی‎وپنج</ref>.
تعمیر مقبره محمد بن احمد بن رضی‌الدین، معروف به «حياة الغيب»<ref>ر.ک: همان، صفحه سی‌وپنج</ref>.


==اساتید==
==اساتید==
خط ۸۱: خط ۸۱:


==زندان==
==زندان==
وی در ذی قعده 1250 به دستور محمد شاه قاجار دستگیر و روانه تهران شد و در 1251ق، به دستور همان شاه، همراه دیگر شاهزادگانی که ادعای حکومت داشتند به زندان اردبیل منتقل شد<ref>ر.ک: همان، صفحه سی‎وهشت</ref>.
وی در ذی قعده 1250 به دستور محمد شاه قاجار دستگیر و روانه تهران شد و در 1251ق، به دستور همان شاه، همراه دیگر شاهزادگانی که ادعای حکومت داشتند به زندان اردبیل منتقل شد<ref>ر.ک: همان، صفحه سی‌وهشت</ref>.


==وفات==
==وفات==
«در باب تاریخ مرگ او اطلاع دقیقی در دست نیست. تاریخ وفات او را بعد از 1271ق، ذکر کرده‌اند»<ref>همان</ref>.
«در باب تاریخ مرگ او اطلاع دقیقی در دست نیست. تاریخ وفات او را بعد از 1271ق، ذکر کرده‌اند»<ref>همان</ref>.


«محمود میرزا چندی بعد به علت شیوع وبا به تبریز منتقل گردید، ولی دوباره پس از رفع بیماری به زندان اردبیل بازگردانده شد و تا پایان عمر در زندان ماند»<ref>همان، صفحه سی‎ونه</ref>
«محمود میرزا چندی بعد به علت شیوع وبا به تبریز منتقل گردید، ولی دوباره پس از رفع بیماری به زندان اردبیل بازگردانده شد و تا پایان عمر در زندان ماند»<ref>همان، صفحه سی‌ونه</ref>


==آثار==
==آثار==
{{ستون-شروع|3}}
# سفينة ‎المحمود؛
# سفينة ‎المحمود؛
# باده بی‌خمار؛
# باده بی‌خمار؛
خط ۱۱۰: خط ۱۱۲:
# نصيحة المسعود؛
# نصيحة المسعود؛
# رؤیای صادقه؛
# رؤیای صادقه؛
# صاحب‎نامه؛
# صاحب‌نامه؛
# محمود المرائي؛
# محمود المرائي؛
# مهر خاوری؛
# مهر خاوری؛
خط ۱۱۹: خط ۱۲۱:
# مجمع محمود؛
# مجمع محمود؛
# سفرنامه خوزستان/ عهد حسام؛
# سفرنامه خوزستان/ عهد حسام؛
# تاریخ صاحب‎قرانی<ref>ر.ک: همان، صفحه چهل‎ویک - چهل‎ونه</ref>.
# تاریخ صاحب‌‌قرانی<ref>ر.ک: همان، صفحه چهل‌ویک - چهل‌ونه</ref>.
{{پایان}}


==پانویس==
==پانویس==
<references />
<references/>


==منابع مقاله==
==منابع مقاله==
جلالی، نادره، مقدمه کتاب «تاریخ صاحب‎قرانی: حوادث تاریخی سلسله قاجار (1190-1248ق)، اثر محمودمیرزا قاجار، تصحیح نادره جلالی، کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، تهران 1389ش.
جلالی، نادره، مقدمه کتاب «تاریخ صاحب‌‌قرانی: حوادث تاریخی سلسله قاجار (1190-1248ق)، اثر محمودمیرزا قاجار، تصحیح نادره جلالی، کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، تهران 1389ش.


==وابسته‌ها==
==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}
[[تاریخ صاحبقرانی: حوادث تاریخی سلسله قاجار (1190-1248ق)]]
[[تاریخ صاحبقرانی: حوادث تاریخی سلسله قاجار (1190-1248ق)]]


[[عهد حسام (سفرنامه لرستان و خوزستان) سال 1245 قمری]]
[[عهد حسام (سفرنامه لرستان و خوزستان) سال 1245 قمری]]
[[سفرنامه مقصود جهان]]
[[گلشن محمود: در شرح احوال تعدادی از پسران و نوادگان فتحعلی‌شاه]]
[[بیان المحمود؛ تذکره‌ای در فن مشاعره]]


[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده: 25 شهریور الی 24 مهر]]
[[رده:شاعران]]
[[رده:سال97-25شهریور الی24 مهر]]