۱۶۱٬۰۳۱
ویرایش
جز
جایگزینی متن - ' ' به ''
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - ' ' به '') |
||
| (۷ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
| پدیدآوران = | | پدیدآوران = | ||
[[سلمان ساوجی، سلمان بن محمد]] (نويسنده) | [[سلمان ساوجی، سلمان بن محمد]] (نويسنده) | ||
[[حالت، ابو القاسم ]] (مصحح) | [[حالت، ابو القاسم]] (مصحح) | ||
[[حالت، ابو القاسم ]] ( | [[حالت، ابو القاسم]] (مقدمهنويس) | ||
[[کرمی، احمد]] ( مصحح) | [[کرمی، احمد]] (مصحح) | ||
|زبان | |زبان | ||
| زبان = فارسی | | زبان = فارسی | ||
| کد کنگره = | | کد کنگره = | ||
| موضوع =شعر فارسی - قرن 8ق. | | موضوع =شعر فارسی - قرن 8ق. | ||
|ناشر | |ناشر | ||
| خط ۳۱: | خط ۳۱: | ||
[[حالت، ابوالقاسم|ابوالقاسم حالت]] مقدمه مبسوطی را درباره تاریخ ایران در زمان حیات سلمان و شعر او ویژه نموده است؛ او در آغاز، به بهانه گرایش مذهبی سلمان به تشیع، شرحی از احوال ایلخانان مغول و اسلام آوردن آنان و گرایشهایی که به مذاهب اهل سنت و یا تشیع مییافتند، داده است و از سلاطینی همچون غازان خان، اولجایتو (سلطان محمد خدابنده) و ابوسعید بهادر خان آغاز میکند و در ادامه، به پادشاهی جلایریان (شیخ حسن بزرگ و سلطان اویس) و آل مظفر (شاه شجاع و شاه محمود) میپردازد. سپس، انواع قالبهای شعری سلمان را ارزیابی میکند و نمونههایی از آنها را گواه میآورد و در آخر، دو مثنوی «فراقنامه» و «جمشید و خورشید» و مشرب مذهبی او را بررسی میکند<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص120-5</ref>. | [[حالت، ابوالقاسم|ابوالقاسم حالت]] مقدمه مبسوطی را درباره تاریخ ایران در زمان حیات سلمان و شعر او ویژه نموده است؛ او در آغاز، به بهانه گرایش مذهبی سلمان به تشیع، شرحی از احوال ایلخانان مغول و اسلام آوردن آنان و گرایشهایی که به مذاهب اهل سنت و یا تشیع مییافتند، داده است و از سلاطینی همچون غازان خان، اولجایتو (سلطان محمد خدابنده) و ابوسعید بهادر خان آغاز میکند و در ادامه، به پادشاهی جلایریان (شیخ حسن بزرگ و سلطان اویس) و آل مظفر (شاه شجاع و شاه محمود) میپردازد. سپس، انواع قالبهای شعری سلمان را ارزیابی میکند و نمونههایی از آنها را گواه میآورد و در آخر، دو مثنوی «فراقنامه» و «جمشید و خورشید» و مشرب مذهبی او را بررسی میکند<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص120-5</ref>. | ||
[[حالت، ابوالقاسم|حالت]]، [[سلمان ساوجی، سلمان بن محمد|سلمان ساوجی]] را بعد از [[حافظ، شمسالدین محمد|خواجه حافظ شیرازی]] بزرگترین سخنسرای سده هشتم هجری میداند که مخصوصا در قصیده و غزل بر همه شاعران همزمان خود برتری دارد و این برتری | [[حالت، ابوالقاسم|حالت]]، [[سلمان ساوجی، سلمان بن محمد|سلمان ساوجی]] را بعد از [[حافظ، شمسالدین محمد|خواجه حافظ شیرازی]] بزرگترین سخنسرای سده هشتم هجری میداند که مخصوصا در قصیده و غزل بر همه شاعران همزمان خود برتری دارد و این برتری بهاندازهای است که برخی او را از قصیدهسرایان طراز اول دانستهاند<ref>ر.ک: همان، ص5</ref>. | ||
وی درباره زندگی و معیشت [[سلمان ساوجی، سلمان بن محمد|سلمان ساوجی]] میگوید: «گذران زندگی او بیشتر از راه ستایش خاندان جلایر، بهویژه «امیر شیخ حسن بزرگ» و همسرش «دلشادخاتون» و فرزندشان «سلطان اویس» بوده است<ref>ر.ک: همان، ص63</ref>. | وی درباره زندگی و معیشت [[سلمان ساوجی، سلمان بن محمد|سلمان ساوجی]] میگوید: «گذران زندگی او بیشتر از راه ستایش خاندان جلایر، بهویژه «امیر شیخ حسن بزرگ» و همسرش «دلشادخاتون» و فرزندشان «سلطان اویس» بوده است<ref>ر.ک: همان، ص63</ref>. | ||
| خط ۴۰: | خط ۴۰: | ||
پس از قصاید، قطعات در دیوان سلمان جلوه مینماید. او نزدیک به پنجاه قطعه دارد که صرف نظر از چند قطعه اخلاقی و عرفانی، در بیشتر آنها یا از وضع خود شکایت میکند؛ یا به عذر تقصیر میپردازد؛ یا چیزی میخواهد؛ یا از اینکه چیزی خواسته است و به او ندادهاند و یا چیزی دادهاند که مطلوب او نبوده است، گله میکند. این دو بیت، نمونهای از شکایت از احوال خود است: | پس از قصاید، قطعات در دیوان سلمان جلوه مینماید. او نزدیک به پنجاه قطعه دارد که صرف نظر از چند قطعه اخلاقی و عرفانی، در بیشتر آنها یا از وضع خود شکایت میکند؛ یا به عذر تقصیر میپردازد؛ یا چیزی میخواهد؛ یا از اینکه چیزی خواسته است و به او ندادهاند و یا چیزی دادهاند که مطلوب او نبوده است، گله میکند. این دو بیت، نمونهای از شکایت از احوال خود است: | ||
{{شعر}} | |||
آدمی را بدترین وضعی ز مادر زادن است'' | {{ب|''تا ز مادر زادهام، روزی نبودم شادمان''|2=''آدمی را بدترین وضعی ز مادر زادن است''}} | ||
{{ب|''خود چه برخورداری از عمرم توانم یافتن''|2=''کاوّلش خون خوردن است و آخرش جان دادن است''<ref>ر.ک: همان، ص94-93</ref>}} | |||
کاوّلش خون خوردن است و آخرش جان دادن است | {{پایان شعر}} | ||
سلمان شعر طنزآمیز نیز سروده است: | سلمان شعر طنزآمیز نیز سروده است: | ||
{{شعر}} | |||
نظاره کن تمام که نظارهکردنی است'' | {{ب|''زن را ز حد چارده تا بیستسالگی''|2=''نظاره کن تمام که نظارهکردنی است''}} | ||
{{ب|''زآنجا چو درگذشت و به سیسالگی رسید''|2=''تدبیر کن که حادثه را چارهکردنی است''}} | |||
تدبیر کن که حادثه را چارهکردنی است'' | {{ب|''وز سی چو درگذشت و به چلسالگی رسید''|2=''زودش بده طلاق که آوارهکردنی است''}} | ||
{{ب|''پنجاهساله را بنگویم چه کن ولی''|2=''چون شصتساله گشت به صدپارهکردنی است''<ref>ر.ک: همان، ص94</ref>}} | |||
زودش بده طلاق که آوارهکردنی است'' | {{پایان شعر}} | ||
چون شصتساله گشت به صدپارهکردنی است | |||
[[سلمان ساوجی، سلمان بن محمد|ساوجی]] در بخش رباعیات دیوان خویش، اوج ادبی و مهارت هنری خود را نمایان میسازد. مشهورترین رباعی او این است: | [[سلمان ساوجی، سلمان بن محمد|ساوجی]] در بخش رباعیات دیوان خویش، اوج ادبی و مهارت هنری خود را نمایان میسازد. مشهورترین رباعی او این است: | ||
{{شعر}} | |||
فریاد | {{ب|''از بس که شکسته باز بستم توبه''|2=''فریاد همیکند ز دستم توبه''}} | ||
{{ب|''دیروز به توبهای شکستم ساغر''|2=''امروز به ساغری شکستم توبه''<ref>ر.ک: همان، ص95</ref>}} | |||
امروز به ساغری شکستم توبه | {{پایان شعر}} | ||
این دیوان دو منظومه داستانی «فراقنامه» و «جمشید و خورشید» را نیز در بر دارد؛ «فراقنامه» منظومهای در قالب مثنوی است که به درخواست سلطان اویس سروده شده است. سلمان در آغاز این منظومه وعده میدهد که ده نامه دیگر نیز مانند آن بسراید، اما تاکنون بهجز این دو منظومه، داستان دیگری از او یافت نشده است<ref>ر.ک: همان، ص96</ref>. | این دیوان دو منظومه داستانی «فراقنامه» و «جمشید و خورشید» را نیز در بر دارد؛ «فراقنامه» منظومهای در قالب مثنوی است که به درخواست سلطان اویس سروده شده است. سلمان در آغاز این منظومه وعده میدهد که ده نامه دیگر نیز مانند آن بسراید، اما تاکنون بهجز این دو منظومه، داستان دیگری از او یافت نشده است<ref>ر.ک: همان، ص96</ref>. | ||
| خط ۷۵: | خط ۷۰: | ||
[[دیوان سلمان ساوجی]] | [[دیوان سلمان ساوجی]] | ||
[[نسیم صبح: شرح پنجاه غزل از سلمان ساوجی به همراه مقدمهای از زندگینامه و شرححال شاعر]] | |||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||
[[رده:زبانشناسی، علم زبان]] | |||
[[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]] | |||
[[رده:زبان و ادبیات فارسی]] | |||
[[رده:زبانها و ادبیات ایرانی]] | |||
[[رده:مقالات بازبینی | [[رده:مقالات بازبینی شده2 دی 1402]] | ||
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1402 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]] | [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1402 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]] | ||
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1402 توسط محسن عزیزی]] | [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1402 توسط محسن عزیزی]] | ||