الفوائد في أصول علم البحر و القواعد: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - ' ' به ''
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR102414J1.jpg | عنوان = الفوائد في أصول علم البحر و القواعد | عنوان‌های دیگر = آئین‌ها‌ی دریا‌نوردی کهن‌ در اقیا‌نوس‌ هند و خلیج‌ فا‌رس‌ ** الفوائد في أصول علم البحر و القواعد. فا‌رسی‌ | پدیدآورندگان | پدیدآوران = ...» ایجاد کرد)
 
جز (جایگزینی متن - ' ' به '')
 
(۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۶: خط ۶:
| پدیدآوران =  
| پدیدآوران =  
[[اب‍ن‌ م‍اج‍د، اح‍م‍د ب‍ن‌ م‍اج‍د]] (نويسنده)
[[اب‍ن‌ م‍اج‍د، اح‍م‍د ب‍ن‌ م‍اج‍د]] (نويسنده)
[[اقتداری، احمد ]] (مترجم)
[[اقتداری، احمد]] (مترجم)
[[اقتداری، امید]] ( مترجم)
[[اقتداری، امید]] (مترجم)
|زبان
|زبان
| زبان = فارسی
| زبان = فارسی
| کد کنگره =    
| کد کنگره =VK 17/الف۲ف۹ 
| موضوع =دریا‌نوردی -- اقیا‌نوس‌ هند - خلیج‌ فا‌رس‌ -- کشتیرانی‌ - دریانوردی - تاریخ - اکتشافهای جغرافیایی - اقیانوس شناسی
| موضوع =دریا‌نوردی -- اقیا‌نوس‌ هند - خلیج‌ فا‌رس‌ -- کشتیرانی‌ - دریانوردی - تاریخ - اکتشافهای جغرافیایی - اقیانوس شناسی
|ناشر  
|ناشر  
خط ۲۶: خط ۲۶:
| پیش از =  
| پیش از =  
}}
}}
'''الفوائد فى‌ اصول‌ علم‌ البحر و القواعد'''، اثر احمد بن ماجد دریارنورد مشهور عرب در قرن نهم هجری، مهمترین و معتبرترین اثر نویسنده است که در سال 895ق‌/ 1490م‌ به نگارش درآمده است.
'''الفوائد فى‌ اصول‌ علم‌ البحر و القواعد'''، اثر [[ابن ماجد، احمد بن ماجد|احمد بن ماجد]] دریارنورد مشهور عرب در قرن نهم هجری، مهمترین و معتبرترین اثر نویسنده است که در سال 895ق‌/ 1490م‌ به نگارش درآمده است.


منطقه مورد بحث‌ او شامل‌ دريای سرخ‌، خليج‌ فارس‌، اقيانوس‌ هند و جزاير هندوچين‌ است‌.  
منطقه مورد بحث‌ او شامل‌ دريای سرخ‌، خليج‌ فارس‌، اقيانوس‌ هند و جزاير هندوچين‌ است‌.  


کراچکوفسکى‌ تاريخ‌ تدوين‌ آن‌ را متغير دانسته‌ و بر آن‌ است‌ که‌ مؤلف‌ چند بار متن‌ کتاب‌ را اصلاح‌ کرده‌ و مطالبى‌ بر آن‌ افزوده‌ است‌. از اين‌ رو وی با اتکا به‌ نظر فران‌ و نيز با اتکا به‌ نظر تشنر2 از 3 متن‌ مختلف‌ کتاب‌ ياد کرده‌ که‌ در 880ق‌/1475م‌، 882ق‌/1478 و 895ق‌/ 1489م‌ نوشته‌ شده‌ است‌.
[[کراچکوفسکى‌]] تاريخ‌ تدوين‌ آن‌ را متغير دانسته‌ و بر آن‌ است‌ که‌ مؤلف‌ چند بار متن‌ کتاب‌ را اصلاح‌ کرده‌ و مطالبى‌ بر آن‌ افزوده‌ است‌. از اين‌ رو وی با اتکا به‌ نظر فران‌ و نيز با اتکا به‌ نظر تشنر2 از 3 متن‌ مختلف‌ کتاب‌ ياد کرده‌ که‌ در 880ق‌/1475م‌، 882ق‌/1478 و 895ق‌/ 1489م‌ نوشته‌ شده‌ است‌.


ابن‌ ماجد در اين‌ کتاب‌ از مسائل‌ نظری و عملى‌ دريانوردی برپايه نوشته‌های گذشتگان‌ و تجارب‌ شخصى‌ مطالبى‌ آورده‌ است‌.
[[ابن ماجد، احمد بن ماجد|ابن‌ ماجد]] در اين‌ کتاب‌ از مسائل‌ نظری و عملى‌ دريانوردی برپايه نوشته‌های گذشتگان‌ و تجارب‌ شخصى‌ مطالبى‌ آورده‌ است‌.


==ساختار==
==ساختار==
خط ۴۴: خط ۴۴:
جا دارد گفته‌ شود که‌ هنوز اين‌ طريقه‌ در بعضى‌ نواحى‌ متداول‌ است‌ و دريانوردان‌ محلى‌ دريای سرخ‌ تقسيمات‌ رايج‌ در قطب‌نماهای اروپايى‌ را به‌ کار نمى‌بندند، بلکه‌ آن‌ را به‌ 32 خانه‌ بخش‌ مى‌کنند که‌ با طلوع‌ و غروب‌ ستاره‌های معين‌ ارتباط دارد و از روی اخنان‌ معلوم‌ مى‌شود.
جا دارد گفته‌ شود که‌ هنوز اين‌ طريقه‌ در بعضى‌ نواحى‌ متداول‌ است‌ و دريانوردان‌ محلى‌ دريای سرخ‌ تقسيمات‌ رايج‌ در قطب‌نماهای اروپايى‌ را به‌ کار نمى‌بندند، بلکه‌ آن‌ را به‌ 32 خانه‌ بخش‌ مى‌کنند که‌ با طلوع‌ و غروب‌ ستاره‌های معين‌ ارتباط دارد و از روی اخنان‌ معلوم‌ مى‌شود.


فصل‌ پنجم‌ از جغرافى‌ نگاران‌ و منجمان‌ پيشين‌ بحث‌ مى‌کند. فصل‌ ششم‌ مربوط به‌ راههای دريايى‌ است‌. فصل‌ هفتم‌ حاوی ملاحظاتى‌ درباره رصدهای نجومى‌ است‌ که‌ غالباً از قياس‌ فاصله ميان‌ ستاره قطبى‌ (جدی يا «الجاه‌» معرب‌ گاه‌) (فران‌، «عناصر ايرانى‌»، با دو ستاره دب‌ اصغر (الفرقدان‌) و يک‌ ستاره دب‌ اکبر (النعش‌) است.
فصل‌ پنجم‌ از جغرافى‌ نگاران‌ و منجمان‌ پيشين‌ بحث‌ مى‌کند. فصل‌ ششم‌ مربوط به‌ راه‌های دريايى‌ است‌. فصل‌ هفتم‌ حاوی ملاحظاتى‌ درباره رصدهای نجومى‌ است‌ که‌ غالباً از قياس‌ فاصله ميان‌ ستاره قطبى‌ (جدی يا «الجاه‌» معرب‌ گاه‌) (فران‌، «عناصر ايرانى‌»، با دو ستاره دب‌ اصغر (الفرقدان‌) و يک‌ ستاره دب‌ اکبر (النعش‌) است.


اين‌ ستارگان‌ هم‌ اکنون‌ نيز از ديدگاه‌ دريانوردان‌ واجد اهميت‌ بسيارند.
اين‌ ستارگان‌ هم‌ اکنون‌ نيز از ديدگاه‌ دريانوردان‌ واجد اهميت‌ بسيارند.
خط ۵۷: خط ۵۷:


زنگبار (درنقشه‌ زنجبار)، بحرين‌، سقطره‌ (سقطری) و ابن‌ گاوان‌. شوموفسکى‌ جزيره ابن‌ گاوان‌ را «ابن‌ جوان‌» نوشته‌ است‌ («سه‌ راهنامه‌»، همانجا). فصل‌ يازدهم‌ مربوط است‌ به‌ بادهای موسمى‌ و دريانوردی. فصل‌ دوازدهم‌ شرحى‌ است‌ درباره دريای سرخ‌ (بحر قلزم‌ العرب‌) و جزاير آن‌ و نيز صخره‌های زير آب‌ <ref>عنايت‌الله‌‌، رضا، ج4، ص556-548</ref>.
زنگبار (درنقشه‌ زنجبار)، بحرين‌، سقطره‌ (سقطری) و ابن‌ گاوان‌. شوموفسکى‌ جزيره ابن‌ گاوان‌ را «ابن‌ جوان‌» نوشته‌ است‌ («سه‌ راهنامه‌»، همانجا). فصل‌ يازدهم‌ مربوط است‌ به‌ بادهای موسمى‌ و دريانوردی. فصل‌ دوازدهم‌ شرحى‌ است‌ درباره دريای سرخ‌ (بحر قلزم‌ العرب‌) و جزاير آن‌ و نيز صخره‌های زير آب‌ <ref>عنايت‌الله‌‌، رضا، ج4، ص556-548</ref>.
== پانویس==
== پانویس==
خط ۶۴: خط ۶۳:


==منابع مقاله==
==منابع مقاله==
عنايت‌الله‌‌، رضا، دائر‌ه‌المعارف بزرگ اسلامی زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائر‌ه‌المعارف بزرگ اسلامی، چاپ دوم، 1377.
عنايت‌الله‌‌، رضا، دائر‌ةالمعارف بزرگ اسلامی زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائر‌ةالمعارف بزرگ اسلامی، چاپ دوم، 1377.




خط ۷۲: خط ۷۱:
[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:کتاب‌شناسی]]


[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:علوم دریایی]]
 
[[رده:ناوبری. بازرگانی دریایی]]
 
[[رده:مقالات بازبینی شده2 مهر 1402]]