دلکش و پریوش: تفاوت میان نسخه‌ها

۷۸۱ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۵
جز
جایگزینی متن - 'ه های' به 'ه‌های'
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURدلکش و پریوشJ1.jpg | عنوان =دلکش و پریوش | عنوان‌های دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = ایرانپور‌، میرزا عبدالوهاب (نویسنده) محمودی، مریم (مقدمه‌نویس و مصحح) یلمه‌ها، احمدرضا (مقدمه‌نویس و مصحح) |زبان | زبان = |...» ایجاد کرد)
 
جز (جایگزینی متن - 'ه های' به 'ه‌های')
 
(۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱۰: خط ۱۰:
|زبان  
|زبان  
| زبان =
| زبان =
| کد کنگره =
| کد کنگره =PIR ۷۸۲۲/د۸ ۱۳۹۷‏
| موضوع =
| موضوع =شعر فارسی,Persian poetry,شعر فارسی,Persian poetry,منظومه‌های عاشقانه فارسی,Romances, Persian,منظومه‌های عاشقانه فارسی,Romances, Persian, -- تاریخ و نقد, -- History and criticism, -- تاریخ و نقد, -- History and criticism, -- قرن ۱۳ق., -- 19th century, -- قرن ۱۳ق., -- 19th century, -- قرن ۱۳ق., -- 19th century, -- قرن ۱۳ ق., -- 19th century,a01,a02,a03,a04
|ناشر  
|ناشر  
| ناشر =چشمه  
| ناشر =چشمه  
خط ۲۷: خط ۲۷:
| پیش از =
| پیش از =
}}
}}
'''دلکش و پریوش''' تألیف میرزا عبدالوهاب ایرانپور‌ (متخلص به گلشن)، با مقدمه و تصحیح دکتر مریم محمودی، دکتر احمدرضا یلمه‌ها، یکی از منظومه‌های غنایی ناشناخته، منظومۀ «دلکش و پریوش» است. این منظومه سرودۀ میرزا عبدالوهاب ایرانپور متخلص به گلشن از شاعران قرن سیزدهم هجری است.
'''دلکش و پریوش''' تألیف [[یلمه‌ها، احمدرضا|میرزا عبدالوهاب ایرانپور‌]] (متخلص به گلشن) از شاعران قرن سیزدهم هجری است.، با مقدمه و تصحیح دکتر [[محمودی، مریم|مریم محمودی]]، دکتر [[یلمه‌ها، احمدرضا|احمدرضا یلمه‌ها]]، یکی از منظومه‌های غنایی ناشناخته، منظومۀ «دلکش و پریوش» است.  


==گزارش کتاب==
==گزارش کتاب==
یکی از منظومه‌های غنایی ناشناخته، منظومۀ «دلکش و پریوش» است. این منظومه سرودۀ میرزا عبدالوهاب ایرانپور متخلص به گلشن از شاعران قرن سیزدهم هجری است.
یکی از منظومه‌های غنایی ناشناخته، منظومۀ «دلکش و پریوش» است. این منظومه سرودۀ [[ایرانپور‌، میرزا عبدالوهاب|میرزا عبدالوهاب ایرانپور]] متخلص به گلشن از شاعران قرن سیزدهم هجری است.


میرزا عبدالوهاب ایرانپور فرزند حاج محمدحسین بن حاج محمدعلی اردکانی شاعر و روزنامه‌نگار معاصر ایران با تخلص گلشن است. او سال 1296ق/1258ش در اردکان یزد به دنیا آمد و در همان جا نشو و نما یافت. سپس در سن هفت‌سالگی به همراه پدرش به اصفهان رفت و در این شهر، تحصیلات ابتدایی و مقدمات عربی و خلاصه‌الحساب و مطوّل و فنون ادبی را فراگرفت و خط را نزد میرزا عبدالرحیم افسر مشق نمود. گلشن در خدمت دهقان سامانی، به کارهای اداری وارد شد. او مدتی در دستگاه ظل‌السلطان خدمت کرد و سپس به عنوان معاون ادارۀ اوقاف انتخاب و مشغول به کار شد. مدت هشت سال عهده‌دار این مسئولیت بود و سپس استعفا نمود. در سال 1338 هجری قمری، روزنامۀ/ اختر مسعود را در اصفهان تأسیس و منتشر نمود. این روزنامه در تاریخ سه‌شنبه دوازدهم جمادی‌الاول، مطابق با سیزدهم دی‌ماه 1298 هجری شمسی، در چهار صفحه با قطع وزیری و چاپ سربی منتشر شد. گلشن به واسطۀ داشتن امتیاز این روزنامه به «مدیر اختر مسعود» شهرت یافت.  او در سال 1345 قمری از طرف ادارۀ راه مأمور یزد و کرمان شد و در همان سال مجدداً به اصفهان بازگشت و تا آخر عمر به انتشار روزنامه پرداخت. او در اواخر عمر به بیماری تنگی نفس (آسم) دچار بود و از این درد بسیار رنج می‌برد. در سال 1349 ق/1309 ش دچار سکتۀ ناقص شد و سرانجام در بیست و هفتم رجب سال 1356/11 مهر 1316 در اصفهان زندگی را بدرود گفت و در تکیۀ آقا محمدباقر چهار سوقی در قبرستان تخت فولاد به خاک سپرده شد.
[[ایرانپور‌، میرزا عبدالوهاب|میرزا عبدالوهاب ایرانپور]] فرزند حاج محمدحسین بن حاج محمدعلی اردکانی شاعر و روزنامه‌نگار معاصر ایران با تخلص گلشن است. او سال 1296ق/1258ش در اردکان یزد به دنیا آمد و در همان جا نشو و نما یافت. سپس در سن هفت‌سالگی به همراه پدرش به اصفهان رفت و در این شهر، تحصیلات ابتدایی و مقدمات عربی و خلاصه‌الحساب و مطوّل و فنون ادبی را فراگرفت و خط را نزد میرزا عبدالرحیم افسر مشق نمود. گلشن در خدمت دهقان سامانی، به کارهای اداری وارد شد. او مدتی در دستگاه ظل‌السلطان خدمت کرد و سپس به عنوان معاون ادارۀ اوقاف انتخاب و مشغول به کار شد. مدت هشت سال عهده‌دار این مسئولیت بود و سپس استعفا نمود. در سال 1338 هجری قمری، روزنامۀ/ اختر مسعود را در اصفهان تأسیس و منتشر نمود. این روزنامه در تاریخ سه‌شنبه دوازدهم جمادی‌الاول، مطابق با سیزدهم دی‌ماه 1298 هجری شمسی، در چهار صفحه با قطع وزیری و چاپ سربی منتشر شد. گلشن به واسطۀ داشتن امتیاز این روزنامه به «مدیر اختر مسعود» شهرت یافت.  او در سال 1345 قمری از طرف ادارۀ راه مأمور یزد و کرمان شد و در همان سال مجدداً به اصفهان بازگشت و تا آخر عمر به انتشار روزنامه پرداخت. او در اواخر عمر به بیماری تنگی نفس (آسم) دچار بود و از این درد بسیار رنج می‌برد. در سال 1349 ق/1309 ش دچار سکتۀ ناقص شد و سرانجام در بیست و هفتم رجب سال 1356/11 مهر 1316 در اصفهان زندگی را بدرود گفت و در تکیۀ آقا محمدباقر چهار سوقی در قبرستان تخت فولاد به خاک سپرده شد.


آثار گلشن عبارتند ‌از: 1. دلکش و پریوش؛ 2. گلشن آرا؛ 3. دیوان اشعار؛ 4. تاریخ بیست‌سالۀ مشروطیت؛ 5. منظومۀ عقل و جنون؛ 6. مناظرۀ الکل و تریاک؛ 7. مناظرۀ مرگ و زندگی؛ 8. آسمان‌نامه؛ 9. مشروطه‌نامه؛ 10. سفر پنج‌روزه؛ 11. نخجیر‌نامه؛ 12. بهرام‌نامه.
آثار گلشن عبارتند ‌از: 1. دلکش و پریوش؛ 2. گلشن آرا؛ 3. دیوان اشعار؛ 4. تاریخ بیست‌سالۀ مشروطیت؛ 5. منظومۀ عقل و جنون؛ 6. مناظرۀ الکل و تریاک؛ 7. مناظرۀ مرگ و زندگی؛ 8. آسمان‌نامه؛ 9. مشروطه‌نامه؛ 10. سفر پنج‌روزه؛ 11. نخجیر‌نامه؛ 12. بهرام‌نامه.
خط ۴۶: خط ۴۶:
نام قهرمانان و شخصیت‌های شاهنامه در این منظومه به مناسبت‌های گوناگون ذکر شده است. در اغلب موارد هدف شاعر مقایسه و تشبیه بوده که گاه منجر به تحقیر این شخصیت‌ها شده است.
نام قهرمانان و شخصیت‌های شاهنامه در این منظومه به مناسبت‌های گوناگون ذکر شده است. در اغلب موارد هدف شاعر مقایسه و تشبیه بوده که گاه منجر به تحقیر این شخصیت‌ها شده است.


دلکش و پریوش منظومه‌ای عاشقانه است اما شاعر در بخش‌هایی از مضامین و اصطلاحات عرفانی بهره می‌برد. برخی از اصطلاحات عرفانی آن عبارت‌اند از: تجلی، معرفت، پیر، سالک، لامکان، قرب لی مع لله و ... و برخی از ابیات با مضمون عرفانی.
دلکش و پریوش منظومه‌ای عاشقانه است اما شاعر در بخش‌هایی از مضامین و اصطلاحات عرفانی بهره می‌برد. برخی از اصطلاحات عرفانی آن عبارت‌اند از: تجلی، معرفت، پیر، سالک، لامکان، قرب لی مع لله و... و برخی از ابیات با مضمون عرفانی.


همچون بسیاری از منظومه‌های عاشقانه، در مثنوی دلکش و پریوش، رزم‌وبزم درهم می‌آمیزد و قهرمان اصلی داستان، دلکش در راه وصال با پریوش مجبور به طی کردن موانع و دفع آنها می‌شود. توصیف این صحنه‌های رزمی در این منظومه، گاه آن را به حماسه نزدیک می‌کند، در اولین برخورد، با اغریرث مواجه می‌شود که عشرت را اسیر خود ساخته است.
همچون بسیاری از منظومه‌های عاشقانه، در مثنوی دلکش و پریوش، رزم‌وبزم درهم می‌آمیزد و قهرمان اصلی داستان، دلکش در راه وصال با پریوش مجبور به طی کردن موانع و دفع آنها می‌شود. توصیف این صحنه‌های رزمی در این منظومه، گاه آن را به حماسه نزدیک می‌کند، در اولین برخورد، با اغریرث مواجه می‌شود که عشرت را اسیر خود ساخته است.


توصیف مؤلفۀ اصلی منظومه‌های عاشقانه است که موجب گیرایی و جذابیت آن و خلق تصاویر شاعرانۀ بدیع می‌شود. در منظومۀ «دلکش و پریوش» نیز شاعر به مناسبت‌های گوناگون، به وصف شخصیت‌ها، حیوانات و موجودات خیالی، اماکن، مراسم و جشن‌ها و ... می‌پردازد. در این بین عمده توصیفات مربوط به وصف زیبایی دلکش و پریوش است.
توصیف مؤلفۀ اصلی منظومه‌های عاشقانه است که موجب گیرایی و جذابیت آن و خلق تصاویر شاعرانۀ بدیع می‌شود. در منظومۀ «دلکش و پریوش» نیز شاعر به مناسبت‌های گوناگون، به وصف شخصیت‌ها، حیوانات و موجودات خیالی، اماکن، مراسم و جشن‌ها و... می‌پردازد. در این بین عمده توصیفات مربوط به وصف زیبایی دلکش و پریوش است.


منظومۀ دلکش و پریوش همانند بسیاری از منظومه های عاشقانه، از جمله خسرو و شیرین نظامی، در وزن مفاعیلن مفاعیلن فعولن (با مفاعیل) و بحر هزج مسدس محذوف (یا مقصور) سروده شده است. بیشتر واژگان قافیه در این منظومه از نوع اسمی است.
منظومۀ دلکش و پریوش همانند بسیاری از منظومه‌های عاشقانه، از جمله خسرو و شیرین نظامی، در وزن مفاعیلن مفاعیلن فعولن (با مفاعیل) و بحر هزج مسدس محذوف (یا مقصور) سروده شده است. بیشتر واژگان قافیه در این منظومه از نوع اسمی است.


اساس این پژوهش بر پایۀ نسخۀ منحصر‌به‌فرد محفوظ در کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی به شمارۀ 18471 است. این دست‌نوشته، مبیضه‌ای است به قلم سراینده که در تاریخ 1320 به خط شکسته نستعلیق در 230 صفحه (115 برگ) کتابت گردیده است.<ref>[https://literaturelib.com/books/3430 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref>
اساس این پژوهش بر پایۀ نسخۀ منحصر‌به‌فرد محفوظ در کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی به شمارۀ 18471 است. این دست‌نوشته، مبیضه‌ای است به قلم سراینده که در تاریخ 1320 به خط شکسته نستعلیق در 230 صفحه (115 برگ) کتابت گردیده است.<ref>[https://literaturelib.com/books/3430 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref>
==پانويس ==
==پانويس ==
<references />
<references />
خط ۶۸: خط ۶۶:


[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:زبان‌شناسی، زبان و ادبیات]]
[[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]
[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]
[[رده:مقالات(فروردین 1404) باقی زاده]]
[[رده:مقالات(فروردین 1404) باقی زاده]]
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مقالات بازبینی شده2 فروردین 1404]]
[[رده:فاقد اتوماسیون]]
[[رده:فاقد اتوماسیون]]