پرش به محتوا

سیر تطور تفکر سیاسی امام خمینی(ره): تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'ابی ط' به 'ابی‌ط'
جز (جایگزینی متن - 'می دهد' به 'می‌دهد')
جز (جایگزینی متن - 'ابی ط' به 'ابی‌ط')
 
(۱۱ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۳۸: خط ۳۸:
در فصل سوم از ثبات و تحوّل در اندیشه سیاسی امام سخن به میان آمده است.  
در فصل سوم از ثبات و تحوّل در اندیشه سیاسی امام سخن به میان آمده است.  


در فصل چهارم اندیشه امام را در دو مرحله اصلاحی و انقلابی طبقه بندی کرده و با اندیشه یکی از فقهای گذشته، یعنی محقق سبزواری مقایسه شده است.  
در فصل چهارم اندیشه امام را در دو مرحله اصلاحی و انقلابی‌طبقه بندی کرده و با اندیشه یکی از فقهای گذشته، یعنی محقق سبزواری مقایسه شده است.  


در فصل پنجم اصول ثابتی را که مبنای تحوّل در اندیشه سیاسی قلمداد می‌شوند مد نظر قرار گرفته و در فصل ششم ضمن گفت  و گو درباره بازتاب های اندیشه سیاسی امام، به بحث عبور از فقه سیاسی به کلام سیاسی نیز پرداخته شده است.
در فصل پنجم اصول ثابتی را که مبنای تحوّل در اندیشه سیاسی قلمداد می‌شوند مد نظر قرار گرفته و در فصل ششم ضمن گفت  و گو درباره بازتاب‌های اندیشه سیاسی امام، به بحث عبور از فقه سیاسی به کلام سیاسی نیز پرداخته شده است.


==گزارش محتوا==
==گزارش محتوا==
خط ۵۱: خط ۵۱:
منابع مهم مطلعه اندیشه سیاسی امام عبارتند از: کشف الاسرار، کتاب البیع، مصاحبه‌ها و نامه‌ها. آنچه در اندیشه سیاسی امام اتفاق افتاده است، در عمل سیاسی ایشان نیز حضور داشته است.
منابع مهم مطلعه اندیشه سیاسی امام عبارتند از: کشف الاسرار، کتاب البیع، مصاحبه‌ها و نامه‌ها. آنچه در اندیشه سیاسی امام اتفاق افتاده است، در عمل سیاسی ایشان نیز حضور داشته است.


بعنوان مثال تاریخ مبارزات سیاسی امام نشان می‌دهد که ایشان از آغاز مبارزات، شعار نفی سلطنت نداده اند، بلکه در ابتدا تقاضای ایشان انجام برخی اصلاحات در نظام سیاسی و فرهنگی جامعه و جلوگیری از تخلفات شرعی و قانونی بوده است.
بعنوان مثال تاریخ مبارزات سیاسی امام نشان می‌دهد که ایشان از آغاز مبارزات، شعار نفی سلطنت نداده‌اند، بلکه در ابتدا تقاضای ایشان انجام برخی اصلاحات در نظام سیاسی و فرهنگی جامعه و جلوگیری از تخلفات شرعی و قانونی بوده است.


'''منطق تحول اندیشه و عمل سیاسی امام خمینی:'''  
'''منطق تحول اندیشه و عمل سیاسی امام خمینی:'''  


به نظر می رسد به دو روش می‌توان چرایی تحول اندیشه سیاسی حضرت امام را توضیح داد؛ یکی به طریق طبقه بندی محتوای اندیشه سیاسی اسلام؛ به بیان دیگر، استفاده از روش «گفتمان سازی» در حوزه اندیشه سیاسی و دوم، از طریق فهم مکانیزم «اجتهاد» در مکتب شیعه و فضای حاکم بر استنباط احکام اسلامی.  
به نظر می‌رسد  به دو روش می‌توان چرایی تحول اندیشه سیاسی حضرت امام را توضیح داد؛ یکی به طریق طبقه بندی محتوای اندیشه سیاسی اسلام؛ به بیان دیگر، استفاده از روش «گفتمان سازی» در حوزه اندیشه سیاسی و دوم، از طریق فهم مکانیزم «اجتهاد» در مکتب شیعه و فضای حاکم بر استنباط احکام اسلامی.  


طبق روش گفتمان سازی تمامی محتوای اندیشه سیاسی اسلام را که توسط متفکران مسلمان ارائه شده است، می‌توان در سه گفتمان قرار داد: گفتمان تغلّب، گفتمان اصلاح و گفتمان انقلاب.  
طبق روش گفتمان سازی تمامی محتوای اندیشه سیاسی اسلام را که توسط متفکران مسلمان ارائه شده است، می‌توان در سه گفتمان قرار داد: گفتمان تغلّب، گفتمان اصلاح و گفتمان انقلاب.  


تمامی اندیشه‌هایی که درصدد توجیه نظام های سیاسی استبدادی بوده اند و برای آن‌ها مشروعیت سازی می کرده‌اند، تحت عنوان گفتمان تغلّب قرار می‌گیرند. آن دسته‌اندیشه‌ها که درصدد بهبود بخشیدن به اوضاع سیاسی و اجتماعی را از طرق مسالمت آمیز و تدریجی بوده اند، ذیل عنوان گفتمان اصلاح قرار می‌گیرند. اما اندیشه‌هایی که سودای تعویض نظام سیاسی داشته‌اند، سازنده گفتمان انقلاب می‌باشند.  
تمامی اندیشه‌هایی که درصدد توجیه نظام‌های سیاسی استبدادی بوده‌اند و برای آن‌ها مشروعیت سازی می‌کرده‌اند، تحت عنوان گفتمان تغلّب قرار می‌گیرند. آن دسته‌اندیشه‌ها که درصدد بهبود بخشیدن به اوضاع سیاسی و اجتماعی را از طرق مسالمت آمیز و تدریجی بوده‌اند، ذیل عنوان گفتمان اصلاح قرار می‌گیرند. اما اندیشه‌هایی که سودای تعویض نظام سیاسی داشته‌اند، سازنده گفتمان انقلاب می‌باشند.  


طبق این روش، اندیشه سیاسی امام مرکب از گفتمان اصلاح و انقلاب است. روش دوم توضیح تحوّل در اندیشه سیاسی امام، توضیح فضایی است که فقها در آن فضا به ارائه نظریات و فتاوای خویش می‌پردازند.  
طبق این روش، اندیشه سیاسی امام مرکب از گفتمان اصلاح و انقلاب است. روش دوم توضیح تحوّل در اندیشه سیاسی امام، توضیح فضایی است که فقها در آن فضا به ارائه نظریات و فتاوای خویش می‌پردازند.  
خط ۷۷: خط ۷۷:
'''آرمان‌های امام خمینی:'''  
'''آرمان‌های امام خمینی:'''  


به اختصار عبارتند از؛ تشکیل حکومت اسلامی با عنوان جمهوری اسلامی، قطع وابستگی به اجانب، حمایت از مسلمانان و مستضعفان جهان، کسب استقلال اقتصادی و فرهنگی و سیاسی، حاکمیت دین و ارزش های دینی در جامعه، داشتن نیروی نظامی قوی و مستقل، گماردن افراد شایسته به مناصب کلیدی و غیرکلیدی، ساختن انسان مورد نظر اسلام، برقراری آزادی، استکبار ستیزی، عدالت.
به اختصار عبارتند از؛ تشکیل حکومت اسلامی با عنوان جمهوری اسلامی، قطع وابستگی به اجانب، حمایت از مسلمانان و مستضعفان جهان، کسب استقلال اقتصادی و فرهنگی و سیاسی، حاکمیت دین و ارزش‌های دینی در جامعه، داشتن نیروی نظامی قوی و مستقل، گماردن افراد شایسته به مناصب کلیدی و غیرکلیدی، ساختن انسان مورد نظر اسلام، برقراری آزادی، استکبار ستیزی، عدالت.


'''اصول ثابت در اندیشه سیاسی امام خمینی:'''  
'''اصول ثابت در اندیشه سیاسی امام خمینی:'''  
خط ۹۱: خط ۹۱:
پس از پیروزی انقلاب اسلامی از نفوذ اندیشه‌های مارکسیستی و غیر آن در میان مسلمانان کاسته شد و اسلام به‌عنوان راهنمای عمل انتخاب گردید. بدین گونه فریاد اسلام‌خواهی مردم لبنان و سودان و الجزایر و مصر و افغانستان و کشمیر و اقصی نقاط جهان متأثر از انقلاب اسلامی و اندیشه امام خمینی است.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی از نفوذ اندیشه‌های مارکسیستی و غیر آن در میان مسلمانان کاسته شد و اسلام به‌عنوان راهنمای عمل انتخاب گردید. بدین گونه فریاد اسلام‌خواهی مردم لبنان و سودان و الجزایر و مصر و افغانستان و کشمیر و اقصی نقاط جهان متأثر از انقلاب اسلامی و اندیشه امام خمینی است.


'''تأثیرات اندیشه سیاسی امام خمینی در نظام بین الملل:'''  
'''تأثیرات اندیشه سیاسی امام خمینی در نظام بین‌الملل:'''  


یکی از عواملی که به نفوذ اندیشه سیاسی اسلام در سطح نظام بین الملل قوت بخشید و قرآن را بصورت اندیشه‌ای جهانی که تمام جهان را به سوی خویش دعوت می کند، درآورد، نامه امام به گورباچف بود. نامه ای که یادآور نامه‌های پیامبر اسلام به پادشاهان جهان بود. در این نامه به صراحت مشکل اصلی کشور شوروی سابق عدم اعتقاد واقعی به خدا معرفی شد.<ref> ر.ک: بی‌نام، ص15-17</ref>
یکی از عواملی که به نفوذ اندیشه سیاسی اسلام در سطح نظام بین‌الملل قوت بخشید و قرآن را بصورت اندیشه‌ای جهانی که تمام جهان را به سوی خویش دعوت می‌کند، درآورد، نامه امام به گورباچف بود. نامه‌ای که یادآور نامه‌های پیامبر اسلام به پادشاهان جهان بود. در این نامه به صراحت مشکل اصلی کشور شوروی سابق عدم اعتقاد واقعی به خدا معرفی شد.<ref> ر.ک: بی‌نام، ص15-17</ref>