ابویعلى جعفری، محمد بن حسن بن حمزه: تفاوت میان نسخه‌ها

''' اَبویعْلى جَعْفَری، محمد بن حسن بن حمزه ''' (د ۴۶۳ ق / ۱۰۷۱ م)، فقیه و متكلم امامی بغداد. داماد [[مفید، محمد بن محمد|شیخ مفید]]  

وی به سبب انتساب به جعفر بن ابی طالب(ع)، به جعفری و گاه طالبی شهرت یافته است.

علاوه بر منابع رجالی امامیه از قبیل [[رجال النجاشي|رجال نجاشی]] (معاصر وی) و [[معالم العلماء في فهرست كتب الشيعة و أسماء المصنفين منهم قديماً و حديثاً (تتمة كتاب الفهرست للشيخ أبي‌جعفر الطوسي)|معالم العلماء]] [[ابن شهرآشوب، محمد بن علی|ابن‌ شهرآشوب]]، منابع اهل سنت نیز از وی نام برده و شرح حالی از او به دست داده‌اند. با این‌همه، دانسته‌های ما دربارۀ ابویعلی بسیار نیست. ذهبی كه در سیر به شرح احوال او پرداخته است، با اینكه به تاریخ الشیعۀ [[ابن ابی‌طی، یحیی بن حمید|ابن ابی طی]] دسترس داشته، باز نام ابویعلی را یك جا به اشتباه ضبط كرده است.

در مورد تحصیلات ابویعلی همین قدر می‌دانیم كه وی شاگرد [[مفید، محمد بن محمد|شیح مفید]] و [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سید مرتضی]] و ظاهراً [[غضائری، حسین بن عبیدالله|حسین بن عبیدالله غضائری]] بوده و در فقه، اصول و كلام تبحر داشته و از علم قرائت نیز آگاه بوده است.  

ابویعلی با دختر [[مفید، محمد بن محمد|شیخ مفید]] ازدواج كرد و پس از مرگ شیخ، جانشینی او و تصدی درس كلام و فقه، به وی منزلت اجتماعی ممتازی بخشید، به‌گونه‌ای كه از نقاط دور و نزدیك چون موصل، صیدا، طرابلس و كربلا ‌برای پرسش در موضوعات گوناگون علمی به وی رجوع می‌كردند. جانشینی ابویعلی در مقام [[مفید، محمد بن محمد|شیخ مفید]]، نباید به معنای ریاست مطلق امامیه در آن عصر تلقی گردد، چون بدون شك [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سید مرتضی]] (د ۴۳۶ ق) پس از [[مفید، محمد بن محمد|مفید]] به این جایگاه دست یافته بود.

تاریخ درگذشت ابویعلی در متن [[رجال النجاشي|رجال نجاشی]]، همچون دیگر مآخذ، ۴۶۳ ق ضبط شده است، اما با توجه به وفات نجاشی در ۴۵۰ ق، این تاریخ می‌بایست بعدها به متن رجال افزوده شده باشد. ابن ابی طی از ابویعلی مدح بسیار كرده و او را از «عُبّاد» امامیه شمرده و گفته است كه در تشییع پیكر او، گروه بسیار شركت.