۱۴۷٬۸۰۹
ویرایش
جز
جایگزینی متن - 'علمالهدی، علی بن حسین' به 'سید مرتضی، علی بن حسین'
جز (جایگزینی متن - 'نويسنده' به 'نویسنده') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - 'علمالهدی، علی بن حسین' به 'سید مرتضی، علی بن حسین') |
||
| (۱۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲۰: | خط ۲۰: | ||
شیعه - بغداد - سرگذشتنامه | شیعه - بغداد - سرگذشتنامه | ||
| ناشر = | | ناشر = | ||
بوستان کتاب قم (انتشارات دفتر | بوستان کتاب قم (انتشارات [[دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم]]) | ||
| مکان نشر =قم - ایران | | مکان نشر =قم - ایران | ||
| سال نشر = 1381 ش | | سال نشر = 1381 ش | ||
| خط ۲۷: | خط ۲۷: | ||
| چاپ =1 | | چاپ =1 | ||
| تعداد جلد =1 | | تعداد جلد =1 | ||
| کتابخانۀ دیجیتال نور = | | کتابخانۀ دیجیتال نور =23047 | ||
| کتابخوان همراه نور =23047 | |||
| کد پدیدآور = | | کد پدیدآور = | ||
| پس از = | | پس از = | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
}} | }} | ||
{{کاربردهای دیگر| زندگی (ابهامزدایی)}} | |||
{{کاربردهای دیگر| بغداد (ابهامزدایی)}} | |||
{{کاربردهای دیگر| شیعه (ابهامزدایی)}} | |||
{{کاربردهای دیگر| تاریخ تشیع (ابهامزدایی)}} | |||
'''زندگى سياسى و فرهنگى شیعیان بغداد'''، تأليف دكتر سيد حسن موسوى، از جمله آثار فارسى تاريخنگارى محلى است كه زندگى شیعیان بغداد را تا زمان انقراض آلبويه مورد بررسى قرار داده است. | '''زندگى سياسى و فرهنگى شیعیان بغداد'''، تأليف دكتر سيد حسن موسوى، از جمله آثار فارسى تاريخنگارى محلى است كه زندگى شیعیان بغداد را تا زمان انقراض آلبويه مورد بررسى قرار داده است. | ||
| خط ۳۹: | خط ۴۳: | ||
== گزارش محتوا == | == گزارش محتوا == | ||
نویسنده در مقدمه اثر، زندگى سياسى و فرهنگى شیعیان بغداد را به دو دوره تقسيم كرده است. دوره اول كه همزمان با عصر غيبت صغرى بوده، همراه با اختناق و تقيه بوده و شیعیان با تشكيل شبكههاى مخفى، خواهان پيوند با رهبران، در جهت حلّ مشكلات زندگى سياسى - عقيدتى خويش بودند. در دوره دوم كه از 334 - 450ق ادامه يافت، چون اميران آلبويه شيعه بودند، شیعیان، آزادى نسبىاى به دست آوردند و به رهبرى بزرگان شيعه، كانون قدرتى در بغداد تشكيل دادند. در رأس اين پايگاه قدرت، شخصيتهاى سياسى و فرهنگى، چون [[شيخ مفيد]]، [[ | نویسنده در مقدمه اثر، زندگى سياسى و فرهنگى شیعیان بغداد را به دو دوره تقسيم كرده است. دوره اول كه همزمان با عصر غيبت صغرى بوده، همراه با اختناق و تقيه بوده و شیعیان با تشكيل شبكههاى مخفى، خواهان پيوند با رهبران، در جهت حلّ مشكلات زندگى سياسى - عقيدتى خويش بودند. در دوره دوم كه از 334 - 450ق ادامه يافت، چون اميران آلبويه شيعه بودند، شیعیان، آزادى نسبىاى به دست آوردند و به رهبرى بزرگان شيعه، كانون قدرتى در بغداد تشكيل دادند. در رأس اين پايگاه قدرت، شخصيتهاى سياسى و فرهنگى، چون [[شيخ مفيد]]، [[شریف رضی، محمد بن حسین|سيد رضى]]، [[سید مرتضی، علی بن حسین|سيد مرتضى]] و ديگران قرار داشتند<ref>مقدمه كتاب، ص 15 - 18</ref> | ||
مباحث فصلهاى كتاب بهاختصار بدين ترتيب است: | مباحث فصلهاى كتاب بهاختصار بدين ترتيب است: | ||
| خط ۴۸: | خط ۵۲: | ||
#:از جمله عواملى كه در شكلگيرى جامعه شيعه اثناعشرى در بغداد نقش داشتند خاندانهايى بودند كه پس از بناى شهر بغداد در آن سكنى گزيدند؛ لذا نویسنده در بخشى از اين فصل به معرفى خاندانهاى يقطين، نوبخت و برمكيان مىپردازد<ref>همان، ص 52 - 57</ref>بررسى جايگاه مذاهب در بغداد و ريشههاى اختلاف شیعیان و سنىمذهبان، مطلب ديگرى است كه در انتهاى اين فصل ذكر شده است.<ref>همان، ص 58 - 97</ref> | #:از جمله عواملى كه در شكلگيرى جامعه شيعه اثناعشرى در بغداد نقش داشتند خاندانهايى بودند كه پس از بناى شهر بغداد در آن سكنى گزيدند؛ لذا نویسنده در بخشى از اين فصل به معرفى خاندانهاى يقطين، نوبخت و برمكيان مىپردازد<ref>همان، ص 52 - 57</ref>بررسى جايگاه مذاهب در بغداد و ريشههاى اختلاف شیعیان و سنىمذهبان، مطلب ديگرى است كه در انتهاى اين فصل ذكر شده است.<ref>همان، ص 58 - 97</ref> | ||
#فصل سوم به بررسى زندگى سياسى و فرهنگى شیعیان در عصر غيبت صغرى اختصاص دارد. اين دوره، از شهادت [[امام حسن عسکری(ع)]] (260ق) شروع مىشود و با درگذشت سفير چهارم (ابوالحسن على بن محمد سمرى،م 329ق) پايان مىپذيرد. در اين دوره هفتاد ساله، تاريخ اسلام پر از حوادث و تحولات است. در همين عصر است كه وكالت يا بهعبارتديگر، سفارش امام مهدى(عج) به چهار نفر از خواص آن حضرت: عثمان بن سعيد، محمد بن عثمان، حسين بن روح و على بن محمد سمرى تفويض مىگردد<ref>همان، ص 99</ref> | #فصل سوم به بررسى زندگى سياسى و فرهنگى شیعیان در عصر غيبت صغرى اختصاص دارد. اين دوره، از شهادت [[امام حسن عسکری(ع)]] (260ق) شروع مىشود و با درگذشت سفير چهارم (ابوالحسن على بن محمد سمرى،م 329ق) پايان مىپذيرد. در اين دوره هفتاد ساله، تاريخ اسلام پر از حوادث و تحولات است. در همين عصر است كه وكالت يا بهعبارتديگر، سفارش امام مهدى(عج) به چهار نفر از خواص آن حضرت: عثمان بن سعيد، محمد بن عثمان، حسين بن روح و على بن محمد سمرى تفويض مىگردد<ref>همان، ص 99</ref> | ||
#در فصل چهارم، از نقش نقباى بغداد در امور سياسى و فرهنگى سخن به ميان آمده است. نقيب به معناى عام كلمه، به كسى اطلاق مىشد كه سرپرستى گروه معينى را به عهده داشته باشد. قديمىترين زمانى كه كلمه نقيب در اين مفهوم به كار رفته سال 163 در زمان خلافت مهدى عباسى است كه در آن زمان نقيب به سرپرست گروهى از سپاهيان اطلاق مىشده است. امّا نقيب در معناى خاص كلمه، در اوايل خلافت عباسيان ايجاد شد. آنان كسانى را بهعنوان نقيب (شريف) انتخاب | #در فصل چهارم، از نقش نقباى بغداد در امور سياسى و فرهنگى سخن به ميان آمده است. نقيب به معناى عام كلمه، به كسى اطلاق مىشد كه سرپرستى گروه معينى را به عهده داشته باشد. قديمىترين زمانى كه كلمه نقيب در اين مفهوم به كار رفته سال 163 در زمان خلافت مهدى عباسى است كه در آن زمان نقيب به سرپرست گروهى از سپاهيان اطلاق مىشده است. امّا نقيب در معناى خاص كلمه، در اوايل خلافت عباسيان ايجاد شد. آنان كسانى را بهعنوان نقيب (شريف) انتخاب میكردند تا به امور علويان و عباسيان رسيدگى نمايند<ref>همان، ص 145</ref> | ||
#:نویسنده، دوره زندگى سياسى و فرهنگى نقيبان را به دو دوره تقسيم كرده است: دوره اوّل، كه از سال 132 - 334، سال تسلط احمد معزالدوله بر بغداد را شامل مىشود. دوره دوم، شامل دوران حكومت آلبويه است كه از 334 - 447 ادامه داشته است.<ref>همان، ص 151</ref>در بخش آخر اين فصل، اسامى 21 تن از نقيبان دوره آلبويه و نقش سياسى و فرهنگى آنان ذكر شده است.<ref>همان، ص 152 - 179</ref> | #:نویسنده، دوره زندگى سياسى و فرهنگى نقيبان را به دو دوره تقسيم كرده است: دوره اوّل، كه از سال 132 - 334، سال تسلط احمد معزالدوله بر بغداد را شامل مىشود. دوره دوم، شامل دوران حكومت آلبويه است كه از 334 - 447 ادامه داشته است.<ref>همان، ص 151</ref>در بخش آخر اين فصل، اسامى 21 تن از نقيبان دوره آلبويه و نقش سياسى و فرهنگى آنان ذكر شده است.<ref>همان، ص 152 - 179</ref> | ||
#در فصل پنجم كتاب، زندگى علمى - اجتماعى و مبارزات عقيدتى بزرگان شيعى بغداد، در عصر اختناق و دوران غيبت صغرى بررسى شده است. از جمله مشخصههاى قابل تعمّق در بررسى اوضاع و احوال شخصيتهاى برجسته شيعى در اين دوره، آن است كه بيشتر رجال، از خاندانهاى ايرانى و از جمله خاندان دانشپرور نوبخت هستند<ref>همان، ص 182</ref> | #در فصل پنجم كتاب، زندگى علمى - اجتماعى و مبارزات عقيدتى بزرگان شيعى بغداد، در عصر اختناق و دوران غيبت صغرى بررسى شده است. از جمله مشخصههاى قابل تعمّق در بررسى اوضاع و احوال شخصيتهاى برجسته شيعى در اين دوره، آن است كه بيشتر رجال، از خاندانهاى ايرانى و از جمله خاندان دانشپرور نوبخت هستند<ref>همان، ص 182</ref> | ||
| خط ۵۹: | خط ۶۳: | ||
==پانويس == | ==پانويس == | ||
<references /> | <references/> | ||
== منابع مقاله == | == منابع مقاله == | ||
مقدمه و متن كتاب. | مقدمه و متن كتاب. | ||
==وابستهها== | |||
{{وابستهها}} | |||