الجراثيم: تفاوت میان نسخه‌ها

۳۶۱ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۰ ژانویهٔ ۲۰۲۵
جز
جایگزینی متن - ' /' به ' /'
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR80717J1.jpg | عنوان = الجراثيم | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = ابن‌قتیبه، عبدالله بن مسلم (نويسنده) حمیدی، محمد جاسم (محقق) بوبو، مسعود ( مقدمه نويس) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = /الف2ج4 6585 PJ | م...» ایجاد کرد)
 
جز (جایگزینی متن - ' /' به ' /')
 
(۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۶: خط ۶:
| پدیدآوران =  
| پدیدآوران =  
[[ابن‌قتیبه، عبدالله بن مسلم]] (نويسنده)
[[ابن‌قتیبه، عبدالله بن مسلم]] (نويسنده)
[[حمیدی، محمد جاسم ]] (محقق)
[[حمیدی، محمد جاسم]] (محقق)
[[بوبو، مسعود]] ( مقدمه نويس)
[[بوبو، مسعود]] (مقدمه‌نويس)
|زبان
|زبان
| زبان = عربی
| زبان = عربی
| کد کنگره = /الف2ج4 6585 PJ  
| کد کنگره = /الف2ج4 6585 PJ  
| موضوع =
| موضوع =
|ناشر  
|ناشر  
خط ۲۶: خط ۲۶:
| پیش از =  
| پیش از =  
}}
}}
'''الجراثيم'''، منسوب به نویسنده، تاریخ‌نگار، محدّث و واژه‌شناس قرن سوم هجری قمری، [[ابومحمد عبدالله بن مسلم دینورى]]، مشهور به [[ابن قتیبه دینوری]] (213-276ق)، پژوهشی معناشناسانه و ادبی است که در موضوعات گوناگون به توضیح معانی اسامی، افعال و صفات در انسان و سایر اشیا در زبان عربی می‌پردازد. پژوهشگر معاصر، [[محمد جاسم حمیدی]]، این کتاب را تصحیح و تحقیق کرده و برای آن مقدمه‌ای بلند، ارزشمند و روشمند نوشته و نویسنده و آثارش و کتاب حاضر را به ‌شکل تفصیلی شناسانده و همچنین پاورقی‌هایی بر آن افزوده و منابع آن را مشخص کرده و توضیحاتی لغوی عرضه داشته است. همچنین دیگر پژوهنده امروزی، [[مسعود بوبو]]، با نگارش مقدمه‌ای سودمند، ولی کوتاه به معرفی اجمالی این اثر و جایگاه آن پرداخته است.
'''الجراثيم'''، منسوب به نویسنده، تاریخ‌نگار، محدّث و واژه‌شناس قرن سوم هجری قمری، [[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم|ابومحمد عبدالله بن مسلم دینورى]]، مشهور به [[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم|ابن قتیبه دینوری]] (213-276ق)، پژوهشی معناشناسانه و ادبی است که در موضوعات گوناگون به توضیح معانی اسامی، افعال و صفات در انسان و سایر اشیا در زبان عربی می‌پردازد. پژوهشگر معاصر، [[حمیدی، محمد جاسم|محمد جاسم حمیدی]]، این کتاب را تصحیح و تحقیق کرده و برای آن مقدمه‌ای بلند، ارزشمند و روشمند نوشته و نویسنده و آثارش و کتاب حاضر را به ‌شکل تفصیلی شناسانده و همچنین پاورقی‌هایی بر آن افزوده و منابع آن را مشخص کرده و توضیحاتی لغوی عرضه داشته است. همچنین دیگر پژوهنده امروزی، [[بوبو، مسعود|مسعود بوبو]]، با نگارش مقدمه‌ای سودمند، ولی کوتاه به معرفی اجمالی این اثر و جایگاه آن پرداخته است.


==نام کتاب==
==نام کتاب==
خط ۳۳: خط ۳۳:
==هدف و روش==
==هدف و روش==
* نویسنده هرکسی که هست، بدون مقدمه وارد بحث اصلی شده و انگیزه و اهداف و چگونگی‌های نگارش این اثر را ناگفته گذاشته است.
* نویسنده هرکسی که هست، بدون مقدمه وارد بحث اصلی شده و انگیزه و اهداف و چگونگی‌های نگارش این اثر را ناگفته گذاشته است.
* [[مسعود بوبو]]، گوید: کتاب حاضر مرحله پیشرفته‌ای از تصنیف و تبویب در واژه‌شناسی و فرهنگ‌نامه‌های معنایی را از نظر شکل و مضمون نسبت به قبل از خودش نشان می‌دهد و نسبت این کتاب به ابن قتیبه دینوری درست باشد یا نباشد، مهمّ این است که دارای اطلاعات علمی ارزنده و متنوعی هم‌سنگ کتاب «المصنف الغريب» ابوعبید است و باید اشاره کنیم که نویسنده «الجراثيم» آشکارا به «المصنف الغريب» اعتماد کرده و از آن اثر و آثار دیگر بسیار بهره برده و محصولی غنی و سرشار از دانستنی‌های لغوی فراهم آورده است<ref>ر.ک: مقدمه مسعود بوبو، ج1، ص9</ref>.
* [[بوبو، مسعود|مسعود بوبو]]، گوید: کتاب حاضر مرحله پیشرفته‌ای از تصنیف و تبویب در واژه‌شناسی و فرهنگ‌نامه‌های معنایی را از نظر شکل و مضمون نسبت به قبل از خودش نشان می‌دهد و نسبت این کتاب به ابن قتیبه دینوری درست باشد یا نباشد، مهمّ این است که دارای اطلاعات علمی ارزنده و متنوعی هم‌سنگ کتاب «المصنف الغريب» ابوعبید است و باید اشاره کنیم که نویسنده «الجراثيم» آشکارا به «المصنف الغريب» اعتماد کرده و از آن اثر و آثار دیگر بسیار بهره برده و محصولی غنی و سرشار از دانستنی‌های لغوی فراهم آورده است<ref>ر.ک: مقدمه مسعود بوبو، ج1، ص9</ref>.


==ساختار و محتوا==
==ساختار و محتوا==
خط ۴۰: خط ۴۰:
==نمونه مباحث==
==نمونه مباحث==
* «الطَبِن»، «الطابِن» و «النابِل»، به معنای ماهر و زیرک است و «رجل ذوكسرات و هزرات» و «إنه لمهزرٌ»<ref>ر.ک: متن کتاب، همان، ص239</ref>؛ یعنی: کسی که در هر چیزی شکست می‌خورد و همواره کم می‌آورد.
* «الطَبِن»، «الطابِن» و «النابِل»، به معنای ماهر و زیرک است و «رجل ذوكسرات و هزرات» و «إنه لمهزرٌ»<ref>ر.ک: متن کتاب، همان، ص239</ref>؛ یعنی: کسی که در هر چیزی شکست می‌خورد و همواره کم می‌آورد.
* «بئرٌ ما تُنكشُ؛ أي: ما تنزح. قال رجلٌ في علي كرّم ‌الله وجهه: عنده شجاعةٌ ما تُنكشُ»<ref>ر.ک: همان، ج2، ص19</ref>؛ یعنی: چاهی که از بین نمی‌رود و آبش تمام نمی‌شود. مردی درباره [امام علی(ع)]] گفت: او شجاعتی تمام‌نشدنی دارد.
* «بئرٌ ما تُنكشُ؛ أي: ما تنزح. قال رجلٌ في علي كرّم ‌الله وجهه: عنده شجاعةٌ ما تُنكشُ»<ref>ر.ک: همان، ج2، ص19</ref>؛ یعنی: چاهی که از بین نمی‌رود و آبش تمام نمی‌شود. مردی درباره [[امام علی علیه‌السلام]] گفت: او شجاعتی تمام‌نشدنی دارد.
* «شَغَف» آن است که دوستی و محبت، قلب را فراگیرد و «شِغاف» ورودی بلغم است و گویند: بلکه پوششی است که قلب را می‌پوشاند و قول خدای متعال «قد شغفها حبّاً» (یوسف: 30)؛ یعنی حُبّ، بر قلب او پرده افکنده و «شِغاف» دردی است که زیر دنده طرف راست بدن قرار دارد<ref>ر.ک: همان، ج2، ص307</ref>.
* «شَغَف» آن است که دوستی و محبت، قلب را فراگیرد و «شِغاف» ورودی بلغم است و گویند: بلکه پوششی است که قلب را می‌پوشاند و قول خدای متعال «قد شغفها حبّاً» (یوسف: 30)؛ یعنی حُبّ، بر قلب او پرده افکنده و «شِغاف» دردی است که زیر دنده طرف راست بدن قرار دارد<ref>ر.ک: همان، ج2، ص307</ref>.


خط ۵۳: خط ۵۳:


[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:زبان‌شناسی، زبان و ادبیات]]
[[رده:زبان و ادبیات شرقی]]
[[رده:زبان و ادبیات عربی]]


[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مقالات بازبینی شده2 فروردین 1403]]
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1402 توسط محمد خردمند]]
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1402 توسط محمد خردمند]]
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1402 توسط محسن عزیزی]]
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1402 توسط محسن عزیزی]]