۱۴۸٬۰۰۱
ویرایش
جز
جایگزینی متن - 'تاسيس' به 'تأسیس'
جز (جایگزینی متن - ' اين ' به ' این ') برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - 'تاسيس' به 'تأسیس') |
||
| (۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
| مکان نشر =بیروت - لبنان | | مکان نشر =بیروت - لبنان | ||
| سال نشر = 1408 ق | | سال نشر = 1408 ق | ||
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE10700AUTOMATIONCODE | | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE10700AUTOMATIONCODE | ||
| چاپ =2 | | چاپ =2 | ||
| تعداد جلد =3 | | تعداد جلد =3 | ||
| کتابخانۀ دیجیتال نور = | | کتابخانۀ دیجیتال نور =10700 | ||
| کتابخوان همراه نور =10700 | |||
| کد پدیدآور = | | کد پدیدآور = | ||
| پس از = | | پس از = | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
}} | }} | ||
'''الازهر في الف عام'''، نوشته [[خفاجی، محمد عبدالمنعم|دكتر محمد عبدالمنعم خفاجى]] است، به زبان عربى، دربارهى دانشگاه الازهر مصر و سرگذشت فرهنگى و دينى و سياسى در طى 1000 سال گذشته است. | '''الازهر في الف عام'''، نوشته [[خفاجی، محمد عبدالمنعم|دكتر محمد عبدالمنعم خفاجى]] است، به زبان عربى، دربارهى دانشگاه الازهر مصر و سرگذشت فرهنگى و دينى و سياسى در طى 1000 سال گذشته است. | ||
| خط ۳۶: | خط ۳۵: | ||
جلد دوم با اشعارى درباره اباظه آغاز مىگردد و شامل سه باب، كه از باب چهارم شروع و تا باب ششم ادامه مىيابد. | جلد دوم با اشعارى درباره اباظه آغاز مىگردد و شامل سه باب، كه از باب چهارم شروع و تا باب ششم ادامه مىيابد. | ||
از باب هفتم تا دوازدهم در جلد سوم قرار دارد كه بعد از این ابواب، در بخشى از كتاب اسلام معاصرين مؤلف ذكر شده و در پایان | از باب هفتم تا دوازدهم در جلد سوم قرار دارد كه بعد از این ابواب، در بخشى از كتاب اسلام معاصرين مؤلف ذكر شده و در پایان عكسهایى از دانشگاه الازهر به تصوير در آمده است. | ||
==گزارش محتوا== | ==گزارش محتوا== | ||
یکى از مهمترين و قديمىترين دانشگاهها، جامعالازهر مصر است، معرفى دانشگاهى كه بيش از 1000 سال از تأسيس آن مىگذرد و در این مدت طولانى، شاهد فراز و نشيبهاى گستردهاى بوده است. | یکى از مهمترين و قديمىترين دانشگاهها، جامعالازهر مصر است، معرفى دانشگاهى كه بيش از 1000 سال از تأسيس آن مىگذرد و در این مدت طولانى، شاهد فراز و نشيبهاى گستردهاى بوده است. | ||
در فصل اول، كشور مصر قبل از ايجاد الازهر را بررسى نموده است. فتح مصر را در عهد عمر بن خطاب در سال 18ه.ق به دست عمرو بن عاص مىداند كه مسجد جامعى معروف به جامع عمرو بن عاص در سال 21ه.ق در آن | در فصل اول، كشور مصر قبل از ايجاد الازهر را بررسى نموده است. فتح مصر را در عهد عمر بن خطاب در سال 18ه.ق به دست عمرو بن عاص مىداند كه مسجد جامعى معروف به جامع عمرو بن عاص در سال 21ه.ق در آن تأسیس گشت. فصل دوم از دولت فاطمى، قيام آنان در مصر مىگويد. | ||
لغت «جامع» همواره ما را به ياد مسجد بزرگ، مسجد آدينه و يا مسجدى كه در آن نماز جمعه مىخوانند و مراسم اعتكاف به جا مىآورند، مىاندازد. | لغت «جامع» همواره ما را به ياد مسجد بزرگ، مسجد آدينه و يا مسجدى كه در آن نماز جمعه مىخوانند و مراسم اعتكاف به جا مىآورند، مىاندازد. | ||
| خط ۵۱: | خط ۵۰: | ||
بنيانگذار جامع الازهر، جوهر كاتب صِقِلى (وفات 381 قمرى) المعزّلدين الله، چهارمين خليفهى فاطمى است كه در پى فتح مصر، چون شهر قاهره (القاهرةالمعزيّه) را به فرمان او ساخت، مسجد الازهر را نيز در جنوب شرقى و سوى قبلهى قصر خليفه در ميانه محلهى ترك و ديلم بنا نهاد. | بنيانگذار جامع الازهر، جوهر كاتب صِقِلى (وفات 381 قمرى) المعزّلدين الله، چهارمين خليفهى فاطمى است كه در پى فتح مصر، چون شهر قاهره (القاهرةالمعزيّه) را به فرمان او ساخت، مسجد الازهر را نيز در جنوب شرقى و سوى قبلهى قصر خليفه در ميانه محلهى ترك و ديلم بنا نهاد. | ||
بناى الازهر در 24 جمادىالاول سال 359ق، مطابق 4 | بناى الازهر در 24 جمادىالاول سال 359ق، مطابق 4 آوریل 970 م، آغاز شد و در 7 رمضان، 361 ق، برابر با 22 ژوئن 972 م، پایان يافت و در همان رمضان، نخستين نماز جمعه (توسط ابوتميم المعزلدينالله) در آن اقامه شد. | ||
بدين ترتيب پايدارترين يادگار سلسلهى فاطمى و یکى از قديمىترين دانشگاههاى جهان تأسيس گرديد. همان طور كه قاهره نخستين پايتخت تشيّع بود، الازهر نيز نخستين مسجد جامع بود كه شعار تشيّع را در آن آشكار نمودند و خطبه به نام على(ع) و امامان اسماعيلى خواندند. برخى نيز از آن به عنوان جامع مشهور مصر و نخستين مسجدى كه در قاهره تأسيس شد، ياد مىكنند. | بدين ترتيب پايدارترين يادگار سلسلهى فاطمى و یکى از قديمىترين دانشگاههاى جهان تأسيس گرديد. همان طور كه قاهره نخستين پايتخت تشيّع بود، الازهر نيز نخستين مسجد جامع بود كه شعار تشيّع را در آن آشكار نمودند و خطبه به نام على(ع) و امامان اسماعيلى خواندند. برخى نيز از آن به عنوان جامع مشهور مصر و نخستين مسجدى كه در قاهره تأسيس شد، ياد مىكنند. | ||
| خط ۶۷: | خط ۶۶: | ||
چنانچه در كتاب بيان مىشود، عرصه برای ورود علوم جديد فراختر و شرايط برای آغاز تعليمات سنّى گستردهتر گرديد، و این تحول مهمى در آموزشهاى دوران فاطمى محسوب مىشود. | چنانچه در كتاب بيان مىشود، عرصه برای ورود علوم جديد فراختر و شرايط برای آغاز تعليمات سنّى گستردهتر گرديد، و این تحول مهمى در آموزشهاى دوران فاطمى محسوب مىشود. | ||
اما این امر چندان نپاييد. از یک سو الحاكم به | اما این امر چندان نپاييد. از یک سو الحاكم به دستگیرى مدرّسان سنّى مذهب و قتل و حبس آنان فرمان داد و از آن پس آموزشها به همان شيوهى مذهبى اسماعيليان ادامه يافت و از سوى ديگر با استقرار حكومت ايوبيان (567ق) و حاكم شدن و رسميت يافتن مدارس ايوبى بر اوضاع و احوال جديد، این دارالعلم اسباب و موجبات برترى خود را از دست داد. | ||
از عوامل ديگرى كه باعث ركود دانشگاه الازهر گرديد، انقراض سلسلهى شيعى مذهب آل بويه در ایران و عراق و چيرگى سلجوقيانِ پشتيبان خلافت عباسى بود كه در سستىِ بنيان دولت فاطميان و روند علمى - آموزشى الازهر تأثيرات شگرفى داشت. | از عوامل ديگرى كه باعث ركود دانشگاه الازهر گرديد، انقراض سلسلهى شيعى مذهب آل بويه در ایران و عراق و چيرگى سلجوقيانِ پشتيبان خلافت عباسى بود كه در سستىِ بنيان دولت فاطميان و روند علمى - آموزشى الازهر تأثيرات شگرفى داشت. | ||
اين افت و خيزها در عصر ايوبيان و عثمانى با شدت و حدّت بيشترى ادامه يافت. به عنوان مثال در دوران عثمانى گاهى الازهر در اوج قدرت و گاه در | اين افت و خيزها در عصر ايوبيان و عثمانى با شدت و حدّت بيشترى ادامه يافت. به عنوان مثال در دوران عثمانى گاهى الازهر در اوج قدرت و گاه در نهایت سستى و ركود بوده است. | ||
در باب سوم به بعد، از شيوخ الازهر، شخصيات ازهريه، اعلامى كه در عصر جديد از الازهر بيرون آمدهاند و شرح حال بعضى از فرهيختگان الازهر و بهرههاى علماى كه این مجموعه به وجود آورده است، ياد شده است. | در باب سوم به بعد، از شيوخ الازهر، شخصيات ازهريه، اعلامى كه در عصر جديد از الازهر بيرون آمدهاند و شرح حال بعضى از فرهيختگان الازهر و بهرههاى علماى كه این مجموعه به وجود آورده است، ياد شده است. | ||
| خط ۸۱: | خط ۸۰: | ||
نخستين متصدى این مقام، شيخ محمدبن عبدالله خرسئى مالكى بود كه در سال 1100ق شيخ الازهر گرديد، وى یک سال در این مقام ماند و در سال 1101ق 1690/م درگذشت. | نخستين متصدى این مقام، شيخ محمدبن عبدالله خرسئى مالكى بود كه در سال 1100ق شيخ الازهر گرديد، وى یک سال در این مقام ماند و در سال 1101ق 1690/م درگذشت. | ||
همچنين شيخ | همچنين شيخ ابراهیم بن محمد برمادى (وفات 1106ق1695/م) و شيخ محمد نشرتى (وفات 1120ق1708/م) از فقيهان بنام و نخستين مشايخ الازهر در عصر عثمانى بودهاند. | ||
از ميان مشايخ الازهر دو تن به روشنى درخشيدند. یکى شيخ محمد مصطفى مراغى كه اصلاحات واقعى و دامنهدار الازهر را به او نسبت مىدهند و ديگرى شيخ محمود شلتوت كه از رؤساى اخير الازهر به شمار مىآيد. | از ميان مشايخ الازهر دو تن به روشنى درخشيدند. یکى شيخ محمد مصطفى مراغى كه اصلاحات واقعى و دامنهدار الازهر را به او نسبت مىدهند و ديگرى شيخ [[شلتوت، محمود|محمود شلتوت]] كه از رؤساى اخير الازهر به شمار مىآيد. | ||
شيخ محمود شلتوت بود كه از همين دانشگاه فارغالتحصيل شد و تأليفات بسيارى در زمينههاى مختلف علمى از خود برجاى نهاد، برآن شد كه روحيهى روشنگرى و اجتهاد را در این دانشگاه | شيخ [[شلتوت، محمود|محمود شلتوت]] بود كه از همين دانشگاه فارغالتحصيل شد و تأليفات بسيارى در زمينههاى مختلف علمى از خود برجاى نهاد، برآن شد كه روحيهى روشنگرى و اجتهاد را در این دانشگاه برانگیزد. | ||
از جمله اقدامات ارزندهى او تأسيس كرسى فقه شيعهى جعفرى بود، كه پس از تأسيس دو كرسى فقه حنفى و شافعى در دانشكدهى الهيات و معارف اسلامى دانشگاه تهران در سال 1335ش، به عنوان عملى متقابل صورت گرفت. | از جمله اقدامات ارزندهى او تأسيس كرسى فقه شيعهى جعفرى بود، كه پس از تأسيس دو كرسى فقه حنفى و شافعى در دانشكدهى الهيات و معارف اسلامى دانشگاه تهران در سال 1335ش، به عنوان عملى متقابل صورت گرفت. | ||
| خط ۱۰۲: | خط ۱۰۱: | ||
#پايگاه مجلات تخصصى نور: مجله دانشگاه اسلامى پايگاه مجلات تخصصى نور: مجله دانشگاه اسلامى. نویسنده: سروقامت، حسین. | #پايگاه مجلات تخصصى نور: مجله دانشگاه اسلامى پايگاه مجلات تخصصى نور: مجله دانشگاه اسلامى. نویسنده: سروقامت، حسین. | ||
==وابستهها== | |||
{{وابستهها}} | |||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||