۱۴۹
ویرایش
إحصاء العلوم: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - ' ' به ' ') برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
| data-type="language" |عربي | | data-type="language" |عربي | ||
|کد کنگره | |کد کنگره | ||
| کد کنگره = | | کد کنگره =BBR 255/الف۸ | ||
| موضوع = | | موضوع = | ||
رده | رده بندی علوم - متون قدیمی تا قرن 14 | ||
|ناشر | |ناشر | ||
| ناشر = | | ناشر = | ||
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
| مکان نشر =لبنان - بيروت | | مکان نشر =لبنان - بيروت | ||
| سال نشر = |مجلد1: 1996م , | | سال نشر = |مجلد1: 1996م , | ||
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE01787AUTOMATIONCODE | | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE01787AUTOMATIONCODE | ||
| چاپ =1 | | چاپ =1 | ||
| تعداد جلد =1 | | تعداد جلد =1 | ||
| کتابخانۀ دیجیتال نور = | | کتابخانۀ دیجیتال نور =01787 | ||
| کتابخوان همراه نور =01787 | |||
| کد پدیدآور = | | کد پدیدآور = | ||
| پس از = | | پس از = | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
}} | }} | ||
'''إحصاء العلوم''' یا «إحصاء العلوم و التعريف بأغراضها» اثر [[فارابی، محمد بن محمد|ابونصر فارابی]](۲۵۹-۳۳۹ق)، کتابی است که نویسنده در آن، به معرفی علوم متداول و رایج زمان خود، پرداخته است. | '''إحصاء العلوم''' یا «إحصاء العلوم و التعريف بأغراضها» اثر [[فارابی، محمد بن محمد|ابونصر فارابی]](۲۵۹-۳۳۹ق)، کتابی است که نویسنده در آن، به معرفی علوم متداول و رایج زمان خود، پرداخته است. | ||
تحقیق و تصحیح کتاب، توسط علی بوملحم صورت گرفته است. | تحقیق و تصحیح کتاب، توسط علی بوملحم صورت گرفته است. | ||
==سخن بزرگان درباره کتاب== | |||
ابن قفطی در مورد این کتاب گفته است که طالبان علم بههیچروی از راهنمایی آن بینیاز نیستند و همچنین [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] را نخستین کسی دانسته که چنین اثری نگاشته است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/37061/48 ر.ک: رشنوزاده، بابک، ص48]</ref>. | ابن قفطی در مورد این کتاب گفته است که طالبان علم بههیچروی از راهنمایی آن بینیاز نیستند و همچنین [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] را نخستین کسی دانسته که چنین اثری نگاشته است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/37061/48 ر.ک: رشنوزاده، بابک، ص48]</ref>. | ||
==انگیزه نگارش== | |||
هدف [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] از تألیف این اثر، شمارش و شناخت علوم بوده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/37061/50 همان، ص50]</ref>. | هدف [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] از تألیف این اثر، شمارش و شناخت علوم بوده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/37061/50 همان، ص50]</ref>. | ||
| خط ۷۷: | خط ۷۶: | ||
در ادامه علم کلام را به آرا و افعال تقسیم میکند و مطلب مهم اینکه علم کلام را در شمار علوم عملی قرار میدهد و میگوید مقصود از این علم تنها رسیدن به رأی یا عقیدهای یقینی نیست بلکه هدفش ایجاد اطمینان بهدرستی رأی است که باید به آن عمل شود. فارابی وظیفه فقیه و متکلم را با دقت از هم جدا میکند و مینویسد: «صناعت کلام غیر از علم فقه است، زیرا فقیه با آرا و افعالی سروکار دارد که واضح شریعت آنها را صریحاً بیان کرده است. فقیه این مسائل قطعی را اصل قرار میدهد تا دیگر احکام لازم را از آنها استنباط کند. ولی متکلم از عقایدی جانبداری میکند که فقیه آنها را بهعنوان اصول به کار میبندد بدون آنکه چیزهایی دیگر از آنها استنباط کند. پس اگر شخصی بر این هردو صناعت مسلط باشد، او فقیه متکلم است؛ یعنی چون میتواند از شریعت جانبداری کند متکلم است و چون قادر است که به استنباط فروع از اصول بپردازد فقیه است»<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/37061/49 همان]</ref>. | در ادامه علم کلام را به آرا و افعال تقسیم میکند و مطلب مهم اینکه علم کلام را در شمار علوم عملی قرار میدهد و میگوید مقصود از این علم تنها رسیدن به رأی یا عقیدهای یقینی نیست بلکه هدفش ایجاد اطمینان بهدرستی رأی است که باید به آن عمل شود. فارابی وظیفه فقیه و متکلم را با دقت از هم جدا میکند و مینویسد: «صناعت کلام غیر از علم فقه است، زیرا فقیه با آرا و افعالی سروکار دارد که واضح شریعت آنها را صریحاً بیان کرده است. فقیه این مسائل قطعی را اصل قرار میدهد تا دیگر احکام لازم را از آنها استنباط کند. ولی متکلم از عقایدی جانبداری میکند که فقیه آنها را بهعنوان اصول به کار میبندد بدون آنکه چیزهایی دیگر از آنها استنباط کند. پس اگر شخصی بر این هردو صناعت مسلط باشد، او فقیه متکلم است؛ یعنی چون میتواند از شریعت جانبداری کند متکلم است و چون قادر است که به استنباط فروع از اصول بپردازد فقیه است»<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/37061/49 همان]</ref>. | ||
فارابی نخستین کسی است که در اسلام، علوم را بهصورت کامل طبقهبندی کرده و حدود هریک را نشان داده و شالوده هر شاخه از تعلیم را تثبیت | فارابی نخستین کسی است که در اسلام، علوم را بهصورت کامل طبقهبندی کرده و حدود هریک را نشان داده و شالوده هر شاخه از تعلیم را تثبیت کرده است و به همین دلیل وی را معلم ثانی نامیدهاند<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/37061/49 همان]</ref>. | ||
[[فارابی، محمد بن محمد|فاربی]] این اثر را در تقسیم و توضیح موضوعات علوم نوشته و چون اثری مهم بوده از دیرباز به آن توجه شده است. احصاء العلوم هم وسعت دانش مؤلف را نشان داده و هم مفهوم دانش آن روزگار را بیان کرده است. فارابی در این تقسیمبندی، شیوه ارسطو را در پیش گرفته و دو علم دیگر یعنی علم فقه و علم کلام را که از علوم اسلامی است و در عصر او اهمیت بسزایی داشته، بر آن افزوده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/37061/50 همان، ص50]</ref>. | [[فارابی، محمد بن محمد|فاربی]] این اثر را در تقسیم و توضیح موضوعات علوم نوشته و چون اثری مهم بوده از دیرباز به آن توجه شده است. احصاء العلوم هم وسعت دانش مؤلف را نشان داده و هم مفهوم دانش آن روزگار را بیان کرده است. فارابی در این تقسیمبندی، شیوه ارسطو را در پیش گرفته و دو علم دیگر یعنی علم فقه و علم کلام را که از علوم اسلامی است و در عصر او اهمیت بسزایی داشته، بر آن افزوده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/37061/50 همان، ص50]</ref>. | ||
| خط ۹۴: | خط ۹۳: | ||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | |||
[[احصاء العلوم]] | |||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||
[[رده:فلسفه، مذهب و روانشناسی]] | |||
[[رده:فلسفه اسلامی]] | |||
[[رده: | |||
[[رده: | |||