۱۶۱٬۰۹۹
ویرایش
جز
جایگزینی متن - 'فصل الخطاب (ابهام زدایی)' به 'فصل الخطاب (ابهامزدایی)'
جز (جایگزینی متن - 'در باره' به 'درباره') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - 'فصل الخطاب (ابهام زدایی)' به 'فصل الخطاب (ابهامزدایی)') |
||
| (۱۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات کتاب | |||
| تصویر =NUR10979J1.jpg | |||
| عنوان =فصل الخطاب لوصل الاحباب | |||
| عنوانهای دیگر =فصل الخطاب، لوصل الاحباب | |||
| | | پدیدآوران = | ||
[[مسگرنژاد، جلیل]] (محقق) | |||
| | |||
| | |||
[[پارسا، محمد بن محمد]] ( | [[پارسا، محمد بن محمد]] (نویسنده) | ||
| زبان =فارسی | |||
|زبان | | کد کنگره =BP 293/2 /پ2ف6 | ||
| موضوع = | |||
پارسا، محمد بن محمد، 739؟ - 822ق. فصل الخطاب لوصل الاجباب - نقد و تفسیر | |||
|کد کنگره | |||
|موضوع | |||
تصوف - متون قدیمی تا قرن 14 | تصوف - متون قدیمی تا قرن 14 | ||
| ناشر = | |||
|ناشر | مرکز نشر دانشگاهی | ||
| مکان نشر =تهران - ایران | |||
| سال نشر = 1381 ش | |||
|مکان نشر | |||
|سال نشر | |||
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE10979AUTOMATIONCODE | |||
| چاپ =1 | |||
| تعداد جلد =1 | |||
| کتابخانۀ دیجیتال نور =10979 | |||
| کتابخوان همراه نور =10979 | |||
| کد پدیدآور = | |||
| پس از = | |||
| پیش از = | |||
}} | |||
{{کاربردهای دیگر|فصل الخطاب (ابهامزدایی)}} | |||
'''فصل الخطاب'''، به زبان فارسى، مفصلترين و مهمترين اثر عرفانى [[پارسا، محمد بن محمد|خواجه محمد پارسا]] به شمار مىرود. | '''فصل الخطاب'''، به زبان فارسى، مفصلترين و مهمترين اثر عرفانى [[پارسا، محمد بن محمد|خواجه محمد پارسا]] به شمار مىرود. | ||
| خط ۴۶: | خط ۳۴: | ||
== ساختار == | == ساختار == | ||
كتاب، مشتمل بر خطبه، 8 فصل و يك خاتمه است. | كتاب، مشتمل بر خطبه، 8 فصل و يك خاتمه است. | ||
== گزارش محتوا == | == گزارش محتوا == | ||
فصل اول، در بيان علوم صوفيه و شرح كلمات آنان است و از مطالب زير گفتوگو مىكند: | فصل اول، در بيان علوم صوفيه و شرح كلمات آنان است و از مطالب زير گفتوگو مىكند: | ||
| خط ۶۳: | خط ۴۷: | ||
فصل سوم، در بيان مشاهده و معرفت است و مباحث زير را مطرح مىكند: | فصل سوم، در بيان مشاهده و معرفت است و مباحث زير را مطرح مىكند: | ||
«مراد صوفيه از مشاهده، ديدار دل است كه به دل، حق تعالى را در پنهان و آشكار مىبينند»، «نفس عبارت است از دوام حال مشاهده و تواتر و تعاقب امداد كه حيات قلوب اهل محبت بدان مربوط است»، «نهايت معرفت عارفين بالله، عجز از معرفت خداوند است»، «رؤيت بر دو قسم است: رؤيت ظاهرى و رؤيت باطنى؛ رؤيت ظاهرى، از عالم حسى و شهادت است و باطنى، از عالم ملكوت»، «عالم شهادت نسبت به عالم ملكوت، مانند قشر است نسبت به لب»، «معرفت حقايق اسماء و صفات الهى، در غايت عظمت و نهايت جلالت است و جز اهل صفوت و خلت را بدان اطلاع ندهند»، «سعادت آدمى، در معرفت خداى تعالى است»، «ديدار، از معرفت حاصل مىشود؛ هر كسى كه معرفت ندارد، از ديدار حق محجوب است و هر كه را معرفت تمامتر است، ديدار وى را تمامتر است»، «محبت، ثمره معرفت است»، «طريق فلاح، مفارقت از دو عالم است»، «شهوت اهل علم، به جمعآورى كتب و تحفظ انواع علوم است بدون آنكه به حقايق و اسرار دين مطلع باشند و فقط صاحب قشرند»، «معيت روح با جسد، مثال معيت حق تعالى است با كل كاينات»، «اگر قوت روح به كمال برسد و قالب را به زمان | «مراد صوفيه از مشاهده، ديدار دل است كه به دل، حق تعالى را در پنهان و آشكار مىبينند»، «نفس عبارت است از دوام حال مشاهده و تواتر و تعاقب امداد كه حيات قلوب اهل محبت بدان مربوط است»، «نهايت معرفت عارفين بالله، عجز از معرفت خداوند است»، «رؤيت بر دو قسم است: رؤيت ظاهرى و رؤيت باطنى؛ رؤيت ظاهرى، از عالم حسى و شهادت است و باطنى، از عالم ملكوت»، «عالم شهادت نسبت به عالم ملكوت، مانند قشر است نسبت به لب»، «معرفت حقايق اسماء و صفات الهى، در غايت عظمت و نهايت جلالت است و جز اهل صفوت و خلت را بدان اطلاع ندهند»، «سعادت آدمى، در معرفت خداى تعالى است»، «ديدار، از معرفت حاصل مىشود؛ هر كسى كه معرفت ندارد، از ديدار حق محجوب است و هر كه را معرفت تمامتر است، ديدار وى را تمامتر است»، «محبت، ثمره معرفت است»، «طريق فلاح، مفارقت از دو عالم است»، «شهوت اهل علم، به جمعآورى كتب و تحفظ انواع علوم است بدون آنكه به حقايق و اسرار دين مطلع باشند و فقط صاحب قشرند»، «معيت روح با جسد، مثال معيت حق تعالى است با كل كاينات»، «اگر قوت روح به كمال برسد و قالب را به زمان روحانیان بكشد، مىتواند كه در يك ساعت، كار صد هزار ساله را انجام دهد»، «بحث دربارهى اقطاب»، «ابدال و اوتاد و تبديل طبقات آنها و اينكه قطب، ثابت است و داراى عمر طولانى مىباشد» و... | ||
فصل چهارم، در بيان معجزات رسول خدا(ص) و كرامات اولياء است. مصنف در اين فصل، ابتدا به معجزات پيامبر اكرم(ص) اشاره مىكند، سپس كرامات اولياء را بيان مىكند؛ اوليايى از قبيل ابوبكر، عمر، عثمان، [[علی بن ابیطالب(ع)، امام اول|حضرت على(ع)]]، سعد بن معاذ، عامر بن عبدالقيس، اويس قرنى، امام حسن(ع) و... | فصل چهارم، در بيان معجزات رسول خدا(ص) و كرامات اولياء است. مصنف در اين فصل، ابتدا به معجزات پيامبر اكرم(ص) اشاره مىكند، سپس كرامات اولياء را بيان مىكند؛ اوليايى از قبيل ابوبكر، عمر، عثمان، [[علی بن ابیطالب(ع)، امام اول|حضرت على(ع)]]، سعد بن معاذ، عامر بن عبدالقيس، اويس قرنى، امام حسن(ع) و... | ||
فصل پنجم، دربارهى عقوبات است. مؤلف، ابتدا، به عقوبات روافض مىپردازد، سپس در طبقات اولياء، به احوالات رجبيون اشاره مىكند كه اين گروه، روافض از اهل شيعه را به شكل خنزير مشاهده مىكنند و اين مقام فقط در ماه رجب براى آنها مىباشد، نه در ماههاى ديگر. وى، به عقوبات فرقههاى ديگر اشاره مىكند كه عبارتند از: عقوبات نواصب، عقوبات قاتلان حسين(ع)، عقوبات جهميه و معتزله، عقوبات كسانى كه مرتكب هتك حرمت حرم مىشوند، عقوبات ظلمه و اهل غلول، عقوبت كسى كه حديث پيامبر اكرم(ص) را | فصل پنجم، دربارهى عقوبات است. مؤلف، ابتدا، به عقوبات روافض مىپردازد، سپس در طبقات اولياء، به احوالات رجبيون اشاره مىكند كه اين گروه، روافض از اهل شيعه را به شكل خنزير مشاهده مىكنند و اين مقام فقط در ماه رجب براى آنها مىباشد، نه در ماههاى ديگر. وى، به عقوبات فرقههاى ديگر اشاره مىكند كه عبارتند از: عقوبات نواصب، عقوبات قاتلان حسين(ع)، عقوبات جهميه و معتزله، عقوبات كسانى كه مرتكب هتك حرمت حرم مىشوند، عقوبات ظلمه و اهل غلول، عقوبت كسى كه حديث پيامبر اكرم(ص) را سبک شمارد. خواجه در پايان اين فصل، به بيان وجوب محبت حضرت رسول اكرم(ص) مىپردازد و حكاياتى را در اين باب مىآورد. | ||
فصل ششم، در بيان اهل ملامت است و شامل اين مباحث مىباشد: «صوفى، نامى است كه كاملان ولايت و محققان اولياء را به اين نام مىخوانند و متعلمان و طالبان ايشان را متصوف گويند»، «مقام، عبارت است از اقامت طالب بر اداى حقوق مطلوب به شدت اجتهاد و صحت نيت و تمكين، رفع تلوين است و شخص متمكن، بهطور كلى انديشهى غير را از دل زدوده است»، «لبس مرقعات، شعار متصوفه و سنت است»، «شرط پوشيدن مرقع، سه سال خدمت است»، «بحث درباره فقر و غناء و اختلاف مشايخ در آن»، «حقيقت فقر، ترك و تركِ ترك است»، «حقيقت فقر، نيازمندى است و بنده جز نيازمند نبايد، پس اگر بندهاى همه كون را داشته باشد، نيز فقير است و هر غناء كه آن بدون حق است، همه فقر است» و... | فصل ششم، در بيان اهل ملامت است و شامل اين مباحث مىباشد: «صوفى، نامى است كه كاملان ولايت و محققان اولياء را به اين نام مىخوانند و متعلمان و طالبان ايشان را متصوف گويند»، «مقام، عبارت است از اقامت طالب بر اداى حقوق مطلوب به شدت اجتهاد و صحت نيت و تمكين، رفع تلوين است و شخص متمكن، بهطور كلى انديشهى غير را از دل زدوده است»، «لبس مرقعات، شعار متصوفه و سنت است»، «شرط پوشيدن مرقع، سه سال خدمت است»، «بحث درباره فقر و غناء و اختلاف مشايخ در آن»، «حقيقت فقر، ترك و تركِ ترك است»، «حقيقت فقر، نيازمندى است و بنده جز نيازمند نبايد، پس اگر بندهاى همه كون را داشته باشد، نيز فقير است و هر غناء كه آن بدون حق است، همه فقر است» و... | ||
فصل هفتم، در بيان فضايل خلفاء و | فصل هفتم، در بيان فضايل خلفاء و اهلبيت(ع) است. مصنف، بعد از ذكر فضايل خلفاى قبل از [[امام على(ع)|اميرالمؤمنين(ع)]]، به بيان فضايل [[امام على(ع)|على(ع)]] مىپردازد. وى به ماجراى غدير خم اشاره كرده و مناقب [[امام على(ع)|على(ع)]] را برمىشمارد. خواجه، در اين فصل، به مطالب مهم ديگرى نيز اشاره مىكند كه عبارتند از: «اهلبيت پيامبر(ص) على، فاطمه، حسن و حسين است و آيه تطهير دربارهى اهلبيت پيامبر(ص) مىباشد»، «تفسير آيهى تطهير و بيان اهلبيت پيامبر اكرم(ص)»، «فضيلت سلمان فارسى». | ||
خواجه، در تتمه اين فصل، به مناقب و فضايل | خواجه، در تتمه اين فصل، به مناقب و فضايل اهلبيت عصمت و طهارت(ع)، از [[امام على(ع)|اميرالمؤمنين على(ع)]] تا حضرت مهدى(عج) مىپردازد. وى، در بيان عظمت مقام حضرت زهرا چند بار متذكر مىشود كه هر چند روز عاشورا فقط يك پسر از خاندان او زنده ماند، ولى امروز بر اثر بركت خداوند، شرق و غرب عالم از نسل آن تنها سلاله، پُر است، اما از نسل معاويه و يزيد كسى شناخته نيست تا حتى آتشى را فوت كند. | ||
فصل هشتم، در بيان احوال اقطاب است. خواجه، در اين فصل، ابتدا مناقب حضرت مهدى(عج) را بيان مىكند، سپس به خروج حضرت مهدى اشاره كرده و اخبار مسيح و مهدى و دجال را بازگو مىكند و در پايان، حالات و كمالات اقطاب دوازدهگانه را مورد بررسى قرار مىدهد. | فصل هشتم، در بيان احوال اقطاب است. خواجه، در اين فصل، ابتدا مناقب حضرت مهدى(عج) را بيان مىكند، سپس به خروج حضرت مهدى اشاره كرده و اخبار مسيح و مهدى و دجال را بازگو مىكند و در پايان، حالات و كمالات اقطاب دوازدهگانه را مورد بررسى قرار مىدهد. | ||
| خط ۸۸: | خط ۷۲: | ||
پاورقىها، به ذكر موارد اختلاف نسخ اختصاص يافته است. | پاورقىها، به ذكر موارد اختلاف نسخ اختصاص يافته است. | ||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]] | [[رده:اسلام، عرفان، غیره]] | ||
[[رده:تصوف و عرفان]] | [[رده:تصوف و عرفان]] | ||
[[رده:طرائق صوفیه]] | [[رده:طرائق صوفیه]] | ||