نصر، سید حسین: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    جز (جایگزینی متن - ':==' به '==')
     
    (۵۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشد)
    خط ۱: خط ۱:
    <div class='wikiInfo'>
    <div class="wikiInfo">
    [[پرونده:NUR05872.jpg|بندانگشتی|نصر، حسین]]
    [[پرونده:NUR05872.jpg|بندانگشتی|نصر، سید حسین]]
    {| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
    {| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
    |-
    |-
    ! نام!! data-type='authorName'|نصر، حسین
    ! نام!! data-type="authorName" |نصر، سید حسین
    |-
    |-
    |نام های دیگر  
    |نام‌های دیگر  
    |data-type='authorOtherNames'| نصر، سید حسین
    | data-type="authorOtherNames" | نصر، سید حسین
    |-
    |-
    |نام پدر  
    |نام پدر  
    |data-type='authorfatherName'|
    | data-type="authorfatherName" |سيد ولى‌الله نصر
    |-
    |-
    |متولد  
    |متولد  
    |data-type='authorbirthDate'|1312 هـ.ش
    | data-type="authorbirthDate" |1312ش
    |-
    |-
    |محل تولد
    |محل تولد
    |data-type='authorBirthPlace'|
    | data-type="authorBirthPlace" |تهران
    |-
    |-
    |رحلت  
    |رحلت  
    |data-type='authorDeathDate'|
    | data-type="authorDeathDate" |
    |-
    |-
    |اساتید
    |اساتید
    |data-type='authorTeachers'|
    | data-type="authorTeachers" |[[عصار، سید محمدکاظم|سید محمد کاظم عصا]]<nowiki/
    |-
    |برخی آثار
    |data-type='authorWritings'|[[‏ساختار معنایی مثنوی معنوی]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مقدمه‌نويس


    [[سه حکيم مسلمان]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[الهی قمشه‌ای، مهدی|الهی قمشه‌ای]]


    [[هنر و معنويت اسلامی]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[طباطبایی، سید محمدحسین|سید محمدحسین طباطبائی]]


    [[اسلام سنتی در دنیای متجدد]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
      [[رفیعی قزوینی، سید ابوالحسن|سید ابوالحسن رفیعی قزوینی]]
    |-
    |برخی آثار
    | data-type="authorWritings" |[[أعلام النبوة (رازی)]]
    [[چهارده رساله فارسی]]


    [[‏معرفت و معنويت]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[مجموعه مصنفات شیخ اشراق]]
    |-class='articleCode'
    |کد مولف
    |data-type='authorCode'|AUTHORCODE5872AUTHORCODE
    |}
    </div>


    [[رساله سه اصل]]


    «سيد حسين نصر»، در هجده فروردين 1312 در خانواده‌اى صاحب‌منصب در تهران زاده شد. پدرش، دكتر سيد ولى الله نصر، پزشكى مشهور، پژوهشگر ادبى، نماينده‌ى پارلمان، وزير فرهنگ و رئيس دانشكده‌ى ادبيات دانشگاه تهران بود. از طرف مادرى، نواده‌ى شيخ فضل الله نورى، روحانى مشهور ضد مشروطه است. نصر پس از پايان نيمه‌ى اول تحصيلات متوسطه‌ى خود در ايران، به آمريكا رفت و در آنجا در سال 1333ش / 1954م، از مؤسسه‌ى تكنولوژى ماساچوست در رشته‌ى فيزيك ليسانس گرفت، سپس به دانشگاه هاروارد رفت و در آنجا در سال 1335ش / 1956م، در رشته‌ى زمين‌شناسى و ژئوفيزيك درجه‌ى فوق ليسانس و در سال 1337ش / 1958م، در رشته‌ى فلسفه و تاريخ علوم درجه‌ى دكترا گرفت. پس از آن به ايران بازگشت و به‌عنوان دانشيار تاريخ علوم و فلسفه به كار پرداخت.
    [[مجموعة الأسئلة و الأجوبة]]


    نصر به‌زودى به موفقيت‌هاى پى‌درپى دانشگاهى دست يافت: استاد دانشگاه، معاون و رئيس دانشكده‌ى ادبيات و علوم انسانى دانشگاه تهران (1347 - 1351) و رئيس دانشگاه صنعتى شريف (1351 - 1354) شد. نصر علاوه بر استاد مهمان در دانشگاه‌هاى هاروارد، تمپل، يوتا و پرينستون و در سال تحصيلى 1344 43ش / 64 - 1965م، نخستين استاد تتبعات اسلامى آقاخان در دانشگاه آمريكايى بيروت بود. درعين‌حال، علاوه بر همه‌ى مقالات دانشگاهى خود، سمت‌هاى زير را نيز دارا بود: عضو فرهنگستان علوم ايران، عضو شوراى ملى آموزش عالى ايران و نيز بنيان‌گذار و نخستين دبير كل انجمن فلسفه‌ى ايران (52 - 1357).
    [[فرهنگ اصطلاحات فلسفه و کلام اسلامی]]


    بايد توجه داشت كه نصر به‌ويژه پس از انقلاب تأثير خاصى روى افكار فلسفى غرب داشته است. وى از سال‌ها پيش منتقد جدى «تاريخ فلسفه‌ى اسلامى نويسان» غربى بود كه تصور مى‌كردند فلسفه در دنياى اسلام با [[ابن رشد، محمد بن احمد|ابن رشد]] پايان يافته است. وى به‌خصوص براى معرفى [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|ملا صدرا]] به غربى‌ها تلاش زيادى كرد. وى بعد از انقلاب هم تلاش خود را مصروف همان انديشه‌هاى پيشين خود كرد و به‌ويژه در كتاب جوان مسلمان و دنياى متجدد، تلاش كرد تا آن افكار را در سطحى جوان‌پسند براى دنياى اسلام تبيين كند.
    [[شیعه در اسلام]]


    نصر در حال حاضر استاد مطالعات اسلامى در دانشگاه جورج واشنگتن است. نصر، در مقام يك استاد دانشگاه و عضو فعال جامعه‌ى فلسفى، سياسى و مذهبى ايران از دهه‌ى 1330 / 1950 به بعد، اثرى ماندگار بر مباحثات فلسفى در ايران جديد باقى گذاشت. اما دامنه‌ى نفوذ فلسفى نصر به ايران محدود نمى‌شود. او به‌عنوان نويسنده‌ى حدود 50 كتاب و 400 مقاله به زبان‌هاى فارسى، انگليسى، فرانسه و عربى، خود را به‌صورت برجسته‌ترين نماينده‌ى مكتب سنتى انديشه‌ى اسلامى در محافل دانشگاهى جهان شناسانده است.
    [[تاریخ فلسفه اسلامی (نصر)]]
    |- class="articleCode"
    |کد مؤلف
    | data-type="authorCode" |AUTHORCODE05872AUTHORCODE
    |}
    </div>


    آثار نصر از گستردگى و تنوع بسيارى برخوردار است. در زمينه‌ى انگيزه‌ها و اهداف وى از تأليف آثار بسيار در زمينه‌هاى متعدد، قابل ذكر است كه: خاستگاه عاطفى - فكرى كودكى نصر، گرايش‌هاى عارفانه‌ى پدر و نياكان اوست. تحولى عظيم در سن جوانى در زندگى او پديد آمد و موجب شد كه از علم جديد روى گرداند و در نتيجه‌ى آشنايى با مكتب سنت‌گرايى به معارف سنتى روى آورد. از آن پس تاكنون وى به‌صراحت و به‌كرات در غالب آثارش، وابستگى و دين خود را به اين دو جريان فكرى ابراز مى‌دارد.
    '''سيد حسين نصر''' (متولد 1312ش)، استاد فلسفه و تاریخ علوم دانشکده ادبیات و علوم انسانی، رئیس دانشکده ادبیات و علوم انسانی، رئیس کتابخانه ادبیات و علوم انسانی، سرپرست برنامه دکتری دانشجویان دانشکده ادبیات و علوم انسانی، رئیس شورای عالی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد، اولین رئیس هیات مدیره مؤسسه فرهنگی منطقه‌ای، عضو شورای عالی فرهنگ از بدو تأسیس، عضو انجمن فلسفه و علوم انسانی ایران، استاد مطالعات اسلامی در دانشگاه جورج واشینگتن


    == آثار==
    == ولادت ==
    در هجده فروردين 1312 در خانواده‌اى صاحب‌منصب در تهران زاده شد. پدرش، دكتر سيد ولى‌الله نصر، پزشکى مشهور، پژوهشگر ادبى، نماينده‌ى پارلمان، وزير فرهنگ و رئيس دانشكده‌ى ادبيات دانشگاه تهران بود. مادرش ضیاء اشرف نصر (کیا)، نواده‌ى [[نوری، فضل‌الله|شيخ فضل‌الله نورى]]، روحانى مشهور ضد مشروطه است.


    خانواده وی که خاندانی اهل علم بودند، کتابخانه بزرگی شامل چندین هزار مجلد از آثار مهم به زبان‌های فارسی، عربی، فرانسوی و انگلیسی را در اختیار داشتند.


    1. جوان مسلمان و دنياى متجدد؛
    == تحصیلات ==
    او تحصیلات ابتدایی را نزد خانواده و در مدارس جمشید جم، فیروزکوهی، فیروز بهرام و دبیرستان شرف گذراند. وی از سه سالگی شروع به یادگیری، خواندن و نوشتن و نیز حفظ اشعار شاعرانی مانند فردوسی، نظامی، سعدی، حافظ و مولوی کرد. وی در کودکی در جلساتی که با حضور مهمان‌های برجسته سیاسی و علمی در منزل پدرش تشکیل می‌شد شرکت می‌کرد و به سخنان و مباحث آنها گوش می‌داد و گاه پس از این جلسات، درباره برخی از موضوعات کلامی و فلسفی مطرح‌شده ساعت‌ها با پدرش بحث می‌کرد.


    2. معرفت و امر قدسى؛
    نصر پس از پايان نيمه‌ى اول تحصيلات متوسطه‌ى خود در ايران، به آمريكا رفت و در آنجا در سال 1333ش (1954م)، از مؤسسه‌ى تكنولوژى ماساچوست در رشته‌ى فیزیک ليسانس گرفت، سپس به دانشگاه‌هاروارد رفت و در آنجا در سال 1335ش (1956م)، در رشته‌ى زمين‌شناسى و ژئوفیزیک درجه‌ى فوق ليسانس و در سال 1337ش  (1958م)، در رشته‌ى فلسفه و تاريخ علوم درجه‌ى دكترا گرفت. پس از آن به ايران بازگشت و به‌عنوان دانشيار تاريخ علوم و فلسفه به كار پرداخت.


    3. اسلام و تنگناهاى انسان متجدد؛
    وی پس از بازگشت به ایران در سال ۱۹۵۸، دوباره به مدت ۲۰ سال، در جلسات اساتید فلسفه و عرفان اسلامی شرکت کرد که سه روز در هفته در مدرسه سپهسالار تهران و نیز منازل شخصی در تهران، قم و قزوین انجام می‌گرفت. از جمله این اساتید عبارت بودند از: [[عصار، سید محمدکاظم|سید محمد کاظم عصار]]، [[طباطبایی، سید محمدحسین|سید محمدحسین طباطبائی]] و [[رفیعی قزوینی، سید ابوالحسن|سید ابوالحسن رفیعی قزوینی]]. وی نزد [[عصار، سید محمدکاظم|عصار]]، شرح منظومه سبزواری و متن عرفانی [[أشعة اللمعات (شرح لمعات)|اشعة اللمعات]] جامی را خواند و نزد [[طباطبایی، سید محمدحسین|طباطبائی]]، اسفار ملاصدرا، دیوان حافظ و مباحثی در فلسفه تطبیقی، بحثهایی درباره کتاب سرّ اکبر ترجمه فارسی اوپانیشادها و تصحیح نائینی و تارا چند (Tara Chand)، و تفاسیر اناجیل از منظر اسلام را آموخت. همچنین وی در مباحثات علمی [[طباطبایی، سید محمدحسین|طباطبائی]] و [[کربن، هانری|هانری کربن]]، یکی از مترجمین مطالب آنها بوده است. نصر ۵ سال را در درسهای اسفار قزوینی شرکت کرد و از وی به عنوان بهترین و برجسته‌ترین استاد اسفار یاد می‌کند. همچنین او برخی متون عرفانی مانند [[الانسان الکامل]] اثر [[عبدالکریم جیلی]] و حکایت الهی خاص و عام اثر خود [[الهی قمشه‌ای، مهدی|الهی قمشه‌ای]] را نزد [[الهی قمشه‌ای، مهدی|الهی قمشه‌ای]] خواند و اشارات ابن سینا و و شرح اشارات خواجه نصیر را نزد [[جواد مصلح]] آموخت.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D9%86%D8%B5%D8%B1 ر.ک.ویکی شیعه]</ref>


    4. تاريخ فلسفه اسلامى (با همكارى [[کربن، هانری|هانرى كربن]])؛
    نصر به‌زودى به موفقيت‌هاى پى‌درپى دانشگاهى دست يافت: استاد دانشگاه، معاون و رئيس دانشكده‌ى ادبيات و علوم انسانى دانشگاه تهران (1347 - 1351) و رئيس دانشگاه صنعتى شريف (1351 - 1354) شد.


    5. سه حكيم مسلمان ([[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن سينا]]، [[ابن عربی، محمد بن علی|ابن عربى]] و سهروردى)؛
    نصر علاوه بر استاد مهمان در دانشگاه‌هاى هاروارد، تمپل، يوتا و پرينستون و در سال تحصيلى 1344 43ش / 64 - 1965م، نخستين استاد تتبعات اسلامى آقاخان در دانشگاه آمريكايى بيروت بود. درعين‌حال، علاوه بر همه‌ى مقامات دانشگاهى خود، سمت‌هاى زير را نيز دارا بود: عضو فرهنگستان علوم ايران، عضو شوراى ملى آموزش عالى ايران و نيز بنيان‌گذار و نخستين دبير كل انجمن فلسفه‌ى ايران (52 - 1357).


    6. آموزه‌هاى صوفيان از ديروز تا امروز؛
    بايد توجه داشت كه نصر به‌ويژه پس از انقلاب تأثير خاصى روى افكار فلسفى غرب داشته است. وى از سال‌ها پيش منتقد جدى «تاريخ فلسفه‌ى اسلامى نويسان» غربى بود كه تصور می‌كردند فلسفه در دنياى اسلام با [[ابن رشد، محمد بن احمد|ابن رشد]] پايان يافته است. وى به‌خصوص براى معرفى [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|ملا صدرا]] به غربى‌ها تلاش زيادى كرد. وى بعد از انقلاب هم تلاش خود را مصروف همان انديشه‌هاى پيشين خود كرد و به‌ويژه در كتاب جوان مسلمان و دنياى متجدد، تلاش كرد تا آن افكار را در سطحى جوان‌پسند براى دنياى اسلام تبيين كند.


    7. قلب اسلام (پس از حادثه سپتامبر نوشته شد)؛
    نصر در حال حاضر استاد مطالعات اسلامى در دانشگاه جورج واشنگتن است. نصر، در مقام يك استاد دانشگاه و عضو فعال جامعه‌ى فلسفى، سياسى و مذهبى ايران از دهه‌ى 1330 / 1950 به بعد، اثرى ماندگار بر مباحثات فلسفى در ايران جديد باقى گذاشت. اما دامنه‌ى نفوذ فلسفى نصر به ايران محدود نمى‌شود. او به‌عنوان نویسنده‌ى حدود 50 كتاب و 400 مقاله به زبان‌هاى فارسى، انگليسى، فرانسه و عربى، خود را به‌صورت برجسته‌ترين نماينده‌ى مكتب سنتى انديشه‌ى اسلامى در محافل دانشگاهى جهان شناسانده است.


    8. كتاب‌شناسى بيرونى؛
    آثار نصر از گستردگى و تنوع بسيارى برخوردار است. در زمينه‌ى انگيزه‌ها و اهداف وى از تأليف آثار بسيار در زمينه‌هاى متعدد، قابل ذكر است كه: خاستگاه عاطفى - فكرى كودكى نصر، گرايش‌هاى عارفانه‌ى پدر و نياكان اوست. تحولى عظيم در سن جوانى در زندگى او پديد آمد و موجب شد كه از علم جديد روى گرداند و در نتيجه‌ى آشنايى با مكتب سنت‌گرايى به معارف سنتى روى آورد. از آن پس تاكنون وى به‌صراحت و به‌كرات در غالب آثارش، وابستگى و دين خود را به اين دو جريان فكرى ابراز مى‌دارد.


    9. آرمان‌ها و واقعيات اسلامى؛
    == آثار==
    {{ستون-شروع|2}}
    # جوان مسلمان و دنياى متجدد؛
    # معرفت و امر قدسى؛
    # اسلام و تنگناهاى انسان متجدد؛
    # تاريخ فلسفه اسلامى (با همكارى [[کربن، هانری|هانرى كربن]])؛
    # سه حكيم مسلمان ([[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن سينا]]، [[ابن عربی، محمد بن علی|ابن عربى]] و سهروردى)؛
    # آموزه‌هاى صوفيان از ديروز تا امروز؛
    # قلب اسلام (پس از حادثه سپتامبر نوشته شد)؛
    # كتاب‌شناسى بيرونى؛
    # آرمان‌ها و واقعيات اسلامى؛
    # هنر اسلامى و معنويت؛
    # جلال‌الدين رومى، شاعر و حكيم والامقام ايرانى؛
    # مقدمه‌اى بر اصول جهان‌شناسى اسلامى؛
    # نياز به علم مقدس، ترجمه حسن مياندارى؛
    # محمد، مرد خدا؛
    # مكه مكرمه و مدينه منوره؛
    # دين و نظام طبيعت، ترجمه مصطفى شهرآيينى؛
    # هنر مقدس در فرهنگ ايرانى؛
    # سنت عقلانى اسلامى در ايران.
    {{پایان}}
    ==پانویس ==
    <references />


    10. هنر اسلامى و معنويت؛
    == منابع مقاله ==
    #كانون ايرانى پژوهشگران فلسفه و حكمت، دوشنبه 6 تيرماه 1390.
    #[https://fa.wikishia.net/view/%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D9%86%D8%B5%D8%B1 ر.ک. ویکی شیعه]


    11. جلال الدين رومى، شاعر و حكيم والامقام ايرانى؛
    ==وابسته‌ها==
     
    {{وابسته‌ها}}
    12. مقدمه‌اى بر اصول جهان‌شناسى اسلامى؛
     
    13. نياز به علم مقدس، ترجمه حسن مياندارى؛
     
    14. محمد، مرد خدا؛


    15. مكه مكرمه و مدينه منوره؛
    [[أعلام النبوة (رازی)]]


    16. دين و نظام طبيعت، ترجمه مصطفى شهرآيينى؛
    [[چهارده رساله فارسی]]


    17. هنر مقدس در فرهنگ ايرانى؛
    [[مجموعه مصنفات شیخ اشراق]]


    18. سنت عقلانى اسلامى در ايران.
    [[رساله سه اصل]]


    == منابع مقاله ==
    [[مجموعة الأسئلة و الأجوبة]]


    [[فرهنگ اصطلاحات فلسفه و کلام اسلامی]]


    كانون ايرانى پژوهشگران فلسفه و حكمت، دوشنبه 6 تيرماه 1390.
    [[شیعه در اسلام]]  
     
     
    == وابسته‌ها ==
    {{وابسته‌ها}}
    [[مجموعه مصنفات شیخ اشراق]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مصحح


    [[رساله سه اصل: بانضمام منتخب مثنوی و رباعیات او]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مصحح
    [[علم و تمدن در اسلام]]


    [[اعلام النبوه (رازی)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مقدمه‌نويس
    [[تاریخ فلسفه اسلامی (نصر)]]


    [[چهارده رساله فارسی]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مقدمه‌نويس
    [[عقل از دیدگاه مولانا]]  


    [[فرهنگ اصطلاحات فلسفه و کلام اسلامی]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مقدمه نويس
    [[منابع تاريخ علوم اسلامی: كتابشناسی توصیفی]]


    [[تاریخ فلسفه اسلامی]] / نوع اثر: کتاب / نقش: زير نظر
    [[شیعه در اسلام/ باللغه الانجلیزیه]]  


    [[شیعه در اسلام/ باللغه الانجلیزیه]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مترجم
    [[رساله سه اصل: بانضمام منتخب مثنوی و رباعیات او]]  


    [[سه حکيم مسلمان]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[سه حکیم مسلمان]]


    [[ آموزه های صوفیان از دیروز تا امروز]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[آموزه‌های صوفیان از دیروز تا امروز]]


    [[ عرفان اسلامی در شرق و غرب]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[گنجینه معنوی مولانا]]


    [[علم و تمدن در اسلام]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[عرفان اسلامی در شرق و غرب]]


    [[دين و نظام طبيعت]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[علم و تمدن در اسلام]]


    [[هنر و معنويت اسلامي]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[دين و نظام طبيعت]]


    [[رساله سه اصل]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مصحح
    [[هنر و معنويت اسلامی]]


    [[مجموعة الأسئلة و الأجوبة (أسئلة البيروني و أجوبة إبن سينا و ردود البيروني عليه)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: گردآورنده و محقق
    [[صدر المتألهين شیرازی و حکمت متعاليه]]


    [[صدر المتألهين شيرازي و حکمت متعاليه]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[اسلام سنتی در دنیای متجدد]]


    [[اسلام سنتی در دنیای متجدد]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[رساله سه اصل، تصنيف صدرالدين محمدبن ابراهيم شیرازی (ملا صدرا)]]  


    [[رساله سه اصل، تصنيف صدرالدين محمدبن ابراهيم شيرازي (ملا صدرا)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مصحح
    [[طبقه بندی علوم از نظر حکمای مسلمان]]  


    [[ طبقه بندی علوم از نظر حکمای مسلمان]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مقدمه‌نويس
    [[تائوته چینگ: طریق و فضائل آن]]  


    [[ معرفت و معنويت]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[معرفت و معنويت]]


    [[محمد مرد خدا]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[محمد مرد خدا]]


    [[الارشاد]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مقدمه‌نويس
    [[الإرشاد (ترجمه ساعدی خراسانی)]]


    [[ شیعه در اسلام]] / نوع اثر: کتاب / نقش: مترجم
    [[گلچین شیعه]]


    [[ گلچین شیعه]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[صدرالمتألهین شیرازی و حکمت متعالیه]]


    [[صدر الدین شیرازی و حکمت متعالیه وی]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[باغ حقیقت]]


    [[باغ حقیقت]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[مقالات صوفیانه]]


    [[مقالات صوفیانه]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[محمد، مرد خدا]]


    [[محمد، مرد خدا]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[نیاز به علم مقدس]]


    [[نیاز به علم مقدس]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[معرفت و امر قدسی]]


    [[معرفت و امر قدسی]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[در سایه سار مهر (جشن نامه‌ی دکتر کاظم محمّدی)]]




    [[رده:زندگی‌نامه]]
    [[رده:زندگی‌نامه]]
    [[رده:استادان دانشگاه]]
    [[رده:نویسندگان جدید و معاصر فلسفه اسلامی]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۷ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۳۴

    سيد حسين نصر (متولد 1312ش)، استاد فلسفه و تاریخ علوم دانشکده ادبیات و علوم انسانی، رئیس دانشکده ادبیات و علوم انسانی، رئیس کتابخانه ادبیات و علوم انسانی، سرپرست برنامه دکتری دانشجویان دانشکده ادبیات و علوم انسانی، رئیس شورای عالی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد، اولین رئیس هیات مدیره مؤسسه فرهنگی منطقه‌ای، عضو شورای عالی فرهنگ از بدو تأسیس، عضو انجمن فلسفه و علوم انسانی ایران، استاد مطالعات اسلامی در دانشگاه جورج واشینگتن

    ولادت

    در هجده فروردين 1312 در خانواده‌اى صاحب‌منصب در تهران زاده شد. پدرش، دكتر سيد ولى‌الله نصر، پزشکى مشهور، پژوهشگر ادبى، نماينده‌ى پارلمان، وزير فرهنگ و رئيس دانشكده‌ى ادبيات دانشگاه تهران بود. مادرش ضیاء اشرف نصر (کیا)، نواده‌ى شيخ فضل‌الله نورى، روحانى مشهور ضد مشروطه است.

    خانواده وی که خاندانی اهل علم بودند، کتابخانه بزرگی شامل چندین هزار مجلد از آثار مهم به زبان‌های فارسی، عربی، فرانسوی و انگلیسی را در اختیار داشتند.

    تحصیلات

    او تحصیلات ابتدایی را نزد خانواده و در مدارس جمشید جم، فیروزکوهی، فیروز بهرام و دبیرستان شرف گذراند. وی از سه سالگی شروع به یادگیری، خواندن و نوشتن و نیز حفظ اشعار شاعرانی مانند فردوسی، نظامی، سعدی، حافظ و مولوی کرد. وی در کودکی در جلساتی که با حضور مهمان‌های برجسته سیاسی و علمی در منزل پدرش تشکیل می‌شد شرکت می‌کرد و به سخنان و مباحث آنها گوش می‌داد و گاه پس از این جلسات، درباره برخی از موضوعات کلامی و فلسفی مطرح‌شده ساعت‌ها با پدرش بحث می‌کرد.

    نصر پس از پايان نيمه‌ى اول تحصيلات متوسطه‌ى خود در ايران، به آمريكا رفت و در آنجا در سال 1333ش (1954م)، از مؤسسه‌ى تكنولوژى ماساچوست در رشته‌ى فیزیک ليسانس گرفت، سپس به دانشگاه‌هاروارد رفت و در آنجا در سال 1335ش (1956م)، در رشته‌ى زمين‌شناسى و ژئوفیزیک درجه‌ى فوق ليسانس و در سال 1337ش (1958م)، در رشته‌ى فلسفه و تاريخ علوم درجه‌ى دكترا گرفت. پس از آن به ايران بازگشت و به‌عنوان دانشيار تاريخ علوم و فلسفه به كار پرداخت.

    وی پس از بازگشت به ایران در سال ۱۹۵۸، دوباره به مدت ۲۰ سال، در جلسات اساتید فلسفه و عرفان اسلامی شرکت کرد که سه روز در هفته در مدرسه سپهسالار تهران و نیز منازل شخصی در تهران، قم و قزوین انجام می‌گرفت. از جمله این اساتید عبارت بودند از: سید محمد کاظم عصار، سید محمدحسین طباطبائی و سید ابوالحسن رفیعی قزوینی. وی نزد عصار، شرح منظومه سبزواری و متن عرفانی اشعة اللمعات جامی را خواند و نزد طباطبائی، اسفار ملاصدرا، دیوان حافظ و مباحثی در فلسفه تطبیقی، بحثهایی درباره کتاب سرّ اکبر ترجمه فارسی اوپانیشادها و تصحیح نائینی و تارا چند (Tara Chand)، و تفاسیر اناجیل از منظر اسلام را آموخت. همچنین وی در مباحثات علمی طباطبائی و هانری کربن، یکی از مترجمین مطالب آنها بوده است. نصر ۵ سال را در درسهای اسفار قزوینی شرکت کرد و از وی به عنوان بهترین و برجسته‌ترین استاد اسفار یاد می‌کند. همچنین او برخی متون عرفانی مانند الانسان الکامل اثر عبدالکریم جیلی و حکایت الهی خاص و عام اثر خود الهی قمشه‌ای را نزد الهی قمشه‌ای خواند و اشارات ابن سینا و و شرح اشارات خواجه نصیر را نزد جواد مصلح آموخت.[۱]

    نصر به‌زودى به موفقيت‌هاى پى‌درپى دانشگاهى دست يافت: استاد دانشگاه، معاون و رئيس دانشكده‌ى ادبيات و علوم انسانى دانشگاه تهران (1347 - 1351) و رئيس دانشگاه صنعتى شريف (1351 - 1354) شد.

    نصر علاوه بر استاد مهمان در دانشگاه‌هاى هاروارد، تمپل، يوتا و پرينستون و در سال تحصيلى 1344 43ش / 64 - 1965م، نخستين استاد تتبعات اسلامى آقاخان در دانشگاه آمريكايى بيروت بود. درعين‌حال، علاوه بر همه‌ى مقامات دانشگاهى خود، سمت‌هاى زير را نيز دارا بود: عضو فرهنگستان علوم ايران، عضو شوراى ملى آموزش عالى ايران و نيز بنيان‌گذار و نخستين دبير كل انجمن فلسفه‌ى ايران (52 - 1357).

    بايد توجه داشت كه نصر به‌ويژه پس از انقلاب تأثير خاصى روى افكار فلسفى غرب داشته است. وى از سال‌ها پيش منتقد جدى «تاريخ فلسفه‌ى اسلامى نويسان» غربى بود كه تصور می‌كردند فلسفه در دنياى اسلام با ابن رشد پايان يافته است. وى به‌خصوص براى معرفى ملا صدرا به غربى‌ها تلاش زيادى كرد. وى بعد از انقلاب هم تلاش خود را مصروف همان انديشه‌هاى پيشين خود كرد و به‌ويژه در كتاب جوان مسلمان و دنياى متجدد، تلاش كرد تا آن افكار را در سطحى جوان‌پسند براى دنياى اسلام تبيين كند.

    نصر در حال حاضر استاد مطالعات اسلامى در دانشگاه جورج واشنگتن است. نصر، در مقام يك استاد دانشگاه و عضو فعال جامعه‌ى فلسفى، سياسى و مذهبى ايران از دهه‌ى 1330 / 1950 به بعد، اثرى ماندگار بر مباحثات فلسفى در ايران جديد باقى گذاشت. اما دامنه‌ى نفوذ فلسفى نصر به ايران محدود نمى‌شود. او به‌عنوان نویسنده‌ى حدود 50 كتاب و 400 مقاله به زبان‌هاى فارسى، انگليسى، فرانسه و عربى، خود را به‌صورت برجسته‌ترين نماينده‌ى مكتب سنتى انديشه‌ى اسلامى در محافل دانشگاهى جهان شناسانده است.

    آثار نصر از گستردگى و تنوع بسيارى برخوردار است. در زمينه‌ى انگيزه‌ها و اهداف وى از تأليف آثار بسيار در زمينه‌هاى متعدد، قابل ذكر است كه: خاستگاه عاطفى - فكرى كودكى نصر، گرايش‌هاى عارفانه‌ى پدر و نياكان اوست. تحولى عظيم در سن جوانى در زندگى او پديد آمد و موجب شد كه از علم جديد روى گرداند و در نتيجه‌ى آشنايى با مكتب سنت‌گرايى به معارف سنتى روى آورد. از آن پس تاكنون وى به‌صراحت و به‌كرات در غالب آثارش، وابستگى و دين خود را به اين دو جريان فكرى ابراز مى‌دارد.

    آثار

    1. جوان مسلمان و دنياى متجدد؛
    2. معرفت و امر قدسى؛
    3. اسلام و تنگناهاى انسان متجدد؛
    4. تاريخ فلسفه اسلامى (با همكارى هانرى كربن
    5. سه حكيم مسلمان (ابن سينا، ابن عربى و سهروردى)؛
    6. آموزه‌هاى صوفيان از ديروز تا امروز؛
    7. قلب اسلام (پس از حادثه سپتامبر نوشته شد)؛
    8. كتاب‌شناسى بيرونى؛
    9. آرمان‌ها و واقعيات اسلامى؛
    10. هنر اسلامى و معنويت؛
    11. جلال‌الدين رومى، شاعر و حكيم والامقام ايرانى؛
    12. مقدمه‌اى بر اصول جهان‌شناسى اسلامى؛
    13. نياز به علم مقدس، ترجمه حسن مياندارى؛
    14. محمد، مرد خدا؛
    15. مكه مكرمه و مدينه منوره؛
    16. دين و نظام طبيعت، ترجمه مصطفى شهرآيينى؛
    17. هنر مقدس در فرهنگ ايرانى؛
    18. سنت عقلانى اسلامى در ايران.

    پانویس

    منابع مقاله

    1. كانون ايرانى پژوهشگران فلسفه و حكمت، دوشنبه 6 تيرماه 1390.
    2. ر.ک. ویکی شیعه

    وابسته‌ها

    أعلام النبوة (رازی)

    چهارده رساله فارسی

    مجموعه مصنفات شیخ اشراق

    رساله سه اصل

    مجموعة الأسئلة و الأجوبة

    فرهنگ اصطلاحات فلسفه و کلام اسلامی

    شیعه در اسلام

    علم و تمدن در اسلام

    تاریخ فلسفه اسلامی (نصر)

    عقل از دیدگاه مولانا

    منابع تاريخ علوم اسلامی: كتابشناسی توصیفی

    شیعه در اسلام/ باللغه الانجلیزیه

    رساله سه اصل: بانضمام منتخب مثنوی و رباعیات او

    سه حکیم مسلمان

    آموزه‌های صوفیان از دیروز تا امروز

    گنجینه معنوی مولانا

    عرفان اسلامی در شرق و غرب

    علم و تمدن در اسلام

    دين و نظام طبيعت

    هنر و معنويت اسلامی

    صدر المتألهين شیرازی و حکمت متعاليه

    اسلام سنتی در دنیای متجدد

    رساله سه اصل، تصنيف صدرالدين محمدبن ابراهيم شیرازی (ملا صدرا)

    طبقه بندی علوم از نظر حکمای مسلمان

    تائوته چینگ: طریق و فضائل آن

    معرفت و معنويت

    محمد مرد خدا

    الإرشاد (ترجمه ساعدی خراسانی)

    گلچین شیعه

    صدرالمتألهین شیرازی و حکمت متعالیه

    باغ حقیقت

    مقالات صوفیانه

    محمد، مرد خدا

    نیاز به علم مقدس

    معرفت و امر قدسی

    در سایه سار مهر (جشن نامه‌ی دکتر کاظم محمّدی)