مناسك الحج (مکارم شیرازی): تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'حج (ابهام زدایی)' به 'حج (ابهام‌زدایی)'
جز (جایگزینی متن - 'براي' به 'برای')
جز (جایگزینی متن - 'حج (ابهام زدایی)' به 'حج (ابهام‌زدایی)')
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
(۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱۹: خط ۱۹:
| چاپ =2
| چاپ =2
| تعداد جلد =1
| تعداد جلد =1
| کتابخانۀ دیجیتال نور =13269
| کتابخانۀ دیجیتال نور =00771
| کتابخوان همراه نور =00771
| کتابخوان همراه نور =00771
| کد پدیدآور =
| کد پدیدآور =
خط ۲۵: خط ۲۵:
| پیش از =
| پیش از =
}}
}}
{{کاربردهای دیگر|مناسك الحج (ابهام‌زدایی)}}
{{کاربردهای دیگر|حج (ابهام‌زدایی)}}


'''مناسك الحج'''، رساله‌اى است كه [[مکارم شیرازی، ناصر|آیت‌الله مكارم شيرازى]]، براى مقلدين خود تأليف نموده‌اند تااحكام حج و عمره را در يك كتاب مدون، در دسترس داشته باشند. اين رساله، به زبان عربى مى‌باشد.
'''مناسك الحج'''، رساله‌اى است كه [[مکارم شیرازی، ناصر|آیت‌الله مكارم شيرازى]]، براى مقلدين خود تأليف نموده‌اند تااحكام حج و عمره را در يك كتاب مدون، در دسترس داشته باشند. اين رساله، به زبان عربى مى‌باشد.


== ساختار ==
== ساختار ==
كتاب، از هجده قسمت تشكيل شده كه عبارتند از: 1- اهميت حج در اسلام. 2- اسرار حج. 3- شرايط وجوب حج. 4- حج مندوب(استحبابى). 5- حج نيابتى(استيجارى). 6- حج نذرى. 7- اقسام حج. 8- كيفيت حج تمتع. 9- شرايط حج تمتع. 10- مواقيت احرام. 11- احكام مواقيت. 12- واجبات عمره تمتع. 13- حج تمتع. 14- مصدود و محصور. 15- مسائل متفرقه حج. 16 عمره‌ى مفرده. 17- برخى از مسائل مهم و مبتلابه در حج و عمره. 18- آداب حج و عمره و مستحبات آنها.
كتاب، از هجده قسمت تشكيل شده كه عبارتند از: 1- اهميت حج در اسلام. 2- اسرار حج. 3- شرايط وجوب حج. 4- حج مندوب(استحبابى). 5- حج نيابتى(استيجارى). 6- حج نذرى. 7- اقسام حج. 8- کیفیت حج تمتع. 9- شرايط حج تمتع. 10- مواقيت احرام. 11- احكام مواقيت. 12- واجبات عمره تمتع. 13- حج تمتع. 14- مصدود و محصور. 15- مسائل متفرقه حج. 16 عمره‌ى مفرده. 17- برخى از مسائل مهم و مبتلابه در حج و عمره. 18- آداب حج و عمره و مستحبات آنها.


== گزارش محتوا ==
== گزارش محتوا ==
مقدمه: طبق روال رساله‌هاى عمليه، ابتدا، مؤلف، اجازه عمل به محتواى اين رساله را به مقلدين خود صادر نموده كه طبيعتاً بعد از بازبينى نهايى رساله و دقت در اشكالات و غلطها و اصلاح آنها چنين كارى صورت مى‌گيرد تا به خاطر سهل‌انگارى در امر چاپ يا مقدمات آن، مسئله‌اى به صورت ناصحيح به دست مخاطب نرسد.
مقدمه: طبق روال رساله‌هاى عمليه، ابتدا، مؤلف، اجازه عمل به محتواى اين رساله را به مقلدين خود صادر نموده كه طبيعتاً بعد از بازبينى نهايى رساله و دقت در اشكالات و غلطها و اصلاح آنها چنين كارى صورت مى‌گيرد تا به خاطر سهل‌انگارى در امر چاپ يا مقدمات آن، مسئله‌اى به صورت ناصحيح به دست مخاطب نرسد.


اهميت حج در اسلام: نخستين بخش رساله، توضيحاتى است كه مؤلف درباره‌ى اهميت حج بيان نموده است. ايشان، مى‌فرمايند: حج، از اركان مهم اسلام و از بزرگ‌ترين فرايض دينى مى‌باشد. قرآن كريم، در آيه‌ى 97 سوره آل عمران، اهميت اين امر خطير را مورد تأكيد قرار داده، مى‌فرمايد: '''«و لله على الناس حج البيت من استطاع اليه سبيلاً و من كفر فإن الله غنى عن العالمين»'''. معناى قسمت دوم آيه، اين است كه هر كس حج را ترك كند، به نفس خويش ضرر رسانده است. ايشان، جمله «و لله على الناس» را به ضميمه‌ى كلمه‌ی «كَفَرَ»، نشان از واجب بودن حج و اهميت كم نظير آن در اسلام مى‌داند و در ادامه، اشاره‌اى نيز به روايت [[امام جعفر صادق(ع)|امام صادق(ع)]]، در تفسير آيه‌ى 72 سوره‌ى اسرا، مى‌نمايد كه فرموده: '''«و من كان فى هذه اعمى فهو فى الآخرة اعمى و اضل سبيلاً» '''. حضرت، در مورد اين آيه، مى‌فرمايد: يكى از معانى آيه، در مورد كسى است كه حج برایش واجب شده، ولى امروز و فردا مى‌كند و نمى‌رود تا اينكه مى‌ميرد؛ حال چنين كسى در قيامت، همان حالى است كه در آيه‌ى مذكور ترسيم شده است؛ يعنى در قيامت، كور، محشور خواهد شد.
اهميت حج در اسلام: نخستين بخش رساله، توضيحاتى است كه مؤلف درباره‌ى اهميت حج بيان نموده است. ايشان، مى‌فرمايند: حج، از اركان مهم اسلام و از بزرگ‌ترين فرايض دينى مى‌باشد. قرآن كريم، در آيه‌ى 97 سوره آل عمران، اهميت اين امر خطیر را مورد تأكيد قرار داده، مى‌فرمايد: '''«و لله على الناس حج البيت من استطاع اليه سبيلاً و من كفر فإن الله غنى عن العالمين»'''. معناى قسمت دوم آيه، اين است كه هر كس حج را ترك كند، به نفس خويش ضرر رسانده است. ايشان، جمله «و لله على الناس» را به ضميمه‌ى كلمه‌ی «كَفَرَ»، نشان از واجب بودن حج و اهميت كم نظير آن در اسلام مى‌داند و در ادامه، اشاره‌اى نيز به روايت [[امام جعفر صادق(ع)|امام صادق(ع)]]، در تفسير آيه‌ى 72 سوره‌ى اسرا، مى‌نمايد كه فرموده: '''«و من كان فى هذه اعمى فهو فى الآخرة اعمى و اضل سبيلاً» '''. حضرت، در مورد اين آيه، مى‌فرمايد: يكى از معانى آيه، در مورد كسى است كه حج برایش واجب شده، ولى امروز و فردا مى‌كند و نمى‌رود تا اينكه مى‌ميرد؛ حال چنين كسى در قيامت، همان حالى است كه در آيه‌ى مذكور ترسيم شده است؛ يعنى در قيامت، كور، محشور خواهد شد.


اسرار حج: مؤلف، مى‌فرمايد: از اين همه تأكيدى كه در قرآن كريم و روايات، درباره‌ى حج رسيده، معلوم مى‌شود كه يك سرّ عظيم و يك فلسفه مهمى در اين عبادت نهاده شده كه قرآن درباره‌اش گفته: '''«ليشهدوا منافع لهم»'''. در روايات، اين منافع، به مناسبت‌هاى مختلف ذكر شده است؛ تربيت نفوس، تهذيب اخلاق، تقويت اساس تقوا و اخلاص، از جمله اين منافع است؛ براى مثال، در روايات آمده كسى كه اعمال حج را انجام دهد، مانند كسى است كه تازه از مادر متولد شده و اين، نشان از صفاى نفس و طهارت روح و ازاله‌ى آثار گناه مى‌باشد كه توسط حج صورت مى‌پذيرد.
اسرار حج: مؤلف، مى‌فرمايد: از اين همه تأكيدى كه در قرآن كريم و روايات، درباره‌ى حج رسيده، معلوم مى‌شود كه يك سرّ عظيم و يك فلسفه مهمى در اين عبادت نهاده شده كه قرآن درباره‌اش گفته: '''«ليشهدوا منافع لهم»'''. در روايات، اين منافع، به مناسبت‌هاى مختلف ذكر شده است؛ تربيت نفوس، تهذيب اخلاق، تقويت اساس تقوا و اخلاص، از جمله اين منافع است؛ براى مثال، در روايات آمده كسى كه اعمال حج را انجام دهد، مانند كسى است كه تازه از مادر متولد شده و اين، نشان از صفاى نفس و طهارت روح و ازاله‌ى آثار گناه مى‌باشد كه توسط حج صورت مى‌پذيرد.
خط ۵۸: خط ۶۰:
اقسام حج: حج، داراى سه قسم است كه عبارتند از: حج تمتع، حج افراد و حج قران. حج تمتع وظيفه‌ى كسى است كه محل سكونتش بيش از چهل و هشت مايل از مكه فاصله داشته باشد كه حدوداً هشتاد و شش كيلومتر مى‌شود. حج افراد و قران نيز وظيفه اهل مكه و كسانى كه فاصله‌شان تا مكه كمتر از مقدار مذكور است، مى‌باشد. كسى هم كه اهل مكه است، امّا براى مسافرت از مكه بيرون رفته، مى‌تواند موقع بازگشت، حج تمتع بكند. از آن‌جايى كه غالب مسلمانان عالم در فاصله بيشترى از حد مذكور نسبت به مكه قرار دارند، فلذا مؤلف، اقدام به توضيح حج تمتع نموده است.
اقسام حج: حج، داراى سه قسم است كه عبارتند از: حج تمتع، حج افراد و حج قران. حج تمتع وظيفه‌ى كسى است كه محل سكونتش بيش از چهل و هشت مايل از مكه فاصله داشته باشد كه حدوداً هشتاد و شش كيلومتر مى‌شود. حج افراد و قران نيز وظيفه اهل مكه و كسانى كه فاصله‌شان تا مكه كمتر از مقدار مذكور است، مى‌باشد. كسى هم كه اهل مكه است، امّا براى مسافرت از مكه بيرون رفته، مى‌تواند موقع بازگشت، حج تمتع بكند. از آن‌جايى كه غالب مسلمانان عالم در فاصله بيشترى از حد مذكور نسبت به مكه قرار دارند، فلذا مؤلف، اقدام به توضيح حج تمتع نموده است.


كيفيت حج تمتع: ايشان به طور اجمالى حج تمتع را به اين صورت تبيين كرده‌اند: الف) عمره تمتع: واجب است عمره تمتع حتماً در ماه‌هاى حج؛ يعنى شوال، ذى‌القعده و ذى‌الحجه انجام گيرد. اعمال آن نيز عبارتند از: 1- احرام از ميقات به نيت عمره تمتع. 2- طواف اطراف كعبه معظمه. 3- دو ركعت نماز طواف در مقام ابراهيم. 4- سعى بين صفا و مروه. 5- تقصير؛ يعنى كوتاه كردن مقدارى از مو يا ناخن. بعد از انجام اين پنج عمل، از احرام خارج شده و تمام كارهايى كه بر محرم حرام است، برایش حلال مى‌شود.
کیفیت حج تمتع: ايشان به طور اجمالى حج تمتع را به اين صورت تبيين كرده‌اند: الف) عمره تمتع: واجب است عمره تمتع حتماً در ماه‌هاى حج؛ يعنى شوال، ذى‌القعده و ذى‌الحجه انجام گيرد. اعمال آن نيز عبارتند از: 1- احرام از ميقات به نيت عمره تمتع. 2- طواف اطراف كعبه معظمه. 3- دو ركعت نماز طواف در مقام ابراهيم. 4- سعى بين صفا و مروه. 5- تقصير؛ يعنى كوتاه كردن مقدارى از مو يا ناخن. بعد از انجام اين پنج عمل، از احرام خارج شده و تمام كارهايى كه بر محرم حرام است، برایش حلال مى‌شود.


ب) حج تمتع: حج تمتع، متشكل از سيزده عمل است كه عبارتند از: 1- احرام از مكه. 2- وقوف در عرفات از ظهر تا غروب روز نهم ذى حجه. 3- وقوف در مشعر از طلوع فجر تا طلوع آفتاب روز عيد قربان. 4- رفتن به منى و رمى جمره‌ى عقبه(سنگ زدن به ستون موجود در آخر منى كه جمره‌ى عقبه نام دارد). 5- ذبح قربانى در منى در روز عيد؛ يعنى دهم ذى حجه. 6- تقصير يا حلق يا گرفتن مقدارى از ناخن يا مو. بعد از اين اعمال، از حال احرام خارج مى‌شود و غير از زنان و عطر، همه چيز برایش حلال مى‌شود.
ب) حج تمتع: حج تمتع، متشكل از سيزده عمل است كه عبارتند از: 1- احرام از مكه. 2- وقوف در عرفات از ظهر تا غروب روز نهم ذى حجه. 3- وقوف در مشعر از طلوع فجر تا طلوع آفتاب روز عيد قربان. 4- رفتن به منى و رمى جمره‌ى عقبه(سنگ زدن به ستون موجود در آخر منى كه جمره‌ى عقبه نام دارد). 5- ذبح قربانى در منى در روز عيد؛ يعنى دهم ذى حجه. 6- تقصير يا حلق يا گرفتن مقدارى از ناخن يا مو. بعد از اين اعمال، از حال احرام خارج مى‌شود و غير از زنان و عطر، همه چيز برایش حلال مى‌شود.
خط ۷۱: خط ۷۳:


عمره مفرده: ايشان، اعمال عمره‌ى مفرده را نيز در ضمن هفت مسئله توضيح داده، سپس در چند جمله بعضى از مسائل مهم و مبتلابه در حج و عمره را بيان كرده است.آداب حج و عمره، نيز مشتمل بر عده‌اى از مستحبات و مكروهات است كه در آخرين بخش كتاب، ذكر شده است.
عمره مفرده: ايشان، اعمال عمره‌ى مفرده را نيز در ضمن هفت مسئله توضيح داده، سپس در چند جمله بعضى از مسائل مهم و مبتلابه در حج و عمره را بيان كرده است.آداب حج و عمره، نيز مشتمل بر عده‌اى از مستحبات و مكروهات است كه در آخرين بخش كتاب، ذكر شده است.
==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}