ترجمه محاسن اصفهان: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
(۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۲۶: خط ۲۶:
| شابک =964-96665-1-6
| شابک =964-96665-1-6
| تعداد جلد =1
| تعداد جلد =1
| کتابخانۀ دیجیتال نور =7395
| کتابخانۀ دیجیتال نور =11425
| کتابخوان همراه نور =11425
| کتابخوان همراه نور =11425
| کد پدیدآور =
| کد پدیدآور =
خط ۴۵: خط ۴۵:
از شرح حال مؤلّف اصل عربى رساله محاسن اصفهان هيچ گونه اطّلاعى به دست نداريم، حتّى معلوم نيست كه او عهد ملك شاه سلجوقى را به سر برده، يا در همان ايّام، دنيا را وداع گفته است. از چند موضع از كتاب محاسن به خوبى واضح مى‌شود كه تأليف آن در ايّام سلطنت معزّالدّين ملكشاه سلجوقى (465- 485ق) و دوره صدارت خواجه نظام‌الملك طوسى صورت گرفته است.
از شرح حال مؤلّف اصل عربى رساله محاسن اصفهان هيچ گونه اطّلاعى به دست نداريم، حتّى معلوم نيست كه او عهد ملك شاه سلجوقى را به سر برده، يا در همان ايّام، دنيا را وداع گفته است. از چند موضع از كتاب محاسن به خوبى واضح مى‌شود كه تأليف آن در ايّام سلطنت معزّالدّين ملكشاه سلجوقى (465- 485ق) و دوره صدارت خواجه نظام‌الملك طوسى صورت گرفته است.


رساله عربى محاسن اصفهان، كتاب مرتّب مفصّلى در تاريخ يا جغرافيا يا خصوصيّات اصفهان نيست؛ بلكه رساله‌اى است كه آن را مؤلّف در وصف آن شهر و ذكر محاسن آن جمع آورده، و در ضمن، بسيارى از فوايد تاريخى و جغرافيايى و ادبى متعلّق به موطن خود را در آن گنجانده است. او بيش از همه، در فصاحت عبارت، و آشكار نمودن جنبه هنر انشاى خود در زبان عربى كوشيده، و آن را تحفه مجلس فخرالملك، ابن‌خواجه نظام‌الملك، والى اصفهان كه مردى فضل دوست و شاعر پرور بوده، ساخته است.
رساله عربى محاسن اصفهان، كتاب مرتّب مفصّلى در تاريخ يا جغرافيا يا خصوصيّات اصفهان نيست؛ بلكه رساله‌اى است كه آن را مؤلّف در وصف آن شهر و ذكر محاسن آن جمع آورده، و در ضمن، بسيارى از فوايد تاريخى و جغرافيايى و ادبى متعلّق به موطن خود را در آن گنجانده است. او بيش از همه، در فصاحت عبارت، و آشكار نمودن جنبه هنر انشاى خود در زبان عربى كوشيده، و آن را تحفه مجلس فخرالملك، ابن‌ خواجه نظام‌الملك، والى اصفهان كه مردى فضل دوست و شاعر پرور بوده، ساخته است.


مترجم كتاب ترتيب اصلى متن عربى محاسن را در ترجمه رعايت نكرده است؛ بلكه مطالب آن كتاب را به ميل خود، در طىّ هشت باب مرتّب ساخته و هر مطلب از آن كتاب را كه خواسته، پس و پيش كرده و از خود نيز فوايد بسيارى بر آن افزوده است.
مترجم كتاب ترتيب اصلى متن عربى محاسن را در ترجمه رعايت نكرده است؛ بلكه مطالب آن كتاب را به ميل خود، در طىّ هشت باب مرتّب ساخته و هر مطلب از آن كتاب را كه خواسته، پس و پيش كرده و از خود نيز فوايد بسيارى بر آن افزوده است.


وى در فصل اول كتاب، اصفهان را به طور خلاصه توصيف كرده و در فصل دوم به تفصيل نواحى مختلف و تفرجگاه‌ها و ديدنى‌هاى آن را شرح كرده است. در فصل سوم به مناطق ويژه اصفهان؛ مانند گاوخونى پرداخته است. ابنيه و عمارات اين شهر در روزگار پيشين و در عصر مترجم در فصل چهارم بيان شده است. در پنجمين فصل كتاب به امراء، ملوك، علما و ارباب جاه و مرتبه اين شرح اشاره شده است. حوادث و اتفاقاتى كه بر اصفهان گذشته در فصل ششم آمده است. توصيف آب و هواى بهار و ديگر فصول و كيفيت معاش و زندگى مردم اصفهان در فصل هفتم بيان شده است. توصيف مصلى و نام‌هاى بزرگان، ابدال، سادات و نقباى اصفهان در آخرين فصل كتاب ديده مى‌شود.
وى در فصل اول كتاب، اصفهان را به طور خلاصه توصيف كرده و در فصل دوم به تفصيل نواحى مختلف و تفرجگاه‌ها و ديدنى‌هاى آن را شرح كرده است. در فصل سوم به مناطق ويژه اصفهان؛ مانند گاوخونى پرداخته است. ابنيه و عمارات اين شهر در روزگار پيشين و در عصر مترجم در فصل چهارم بيان شده است. در پنجمين فصل كتاب به امراء، ملوك، علما و ارباب جاه و مرتبه اين شرح اشاره شده است. حوادث و اتفاقاتى كه بر اصفهان گذشته در فصل ششم آمده است. توصيف آب و هواى بهار و ديگر فصول و کیفیت معاش و زندگى مردم اصفهان در فصل هفتم بيان شده است. توصيف مصلى و نام‌هاى بزرگان، ابدال، سادات و نقباى اصفهان در آخرين فصل كتاب ديده مى‌شود.


ترجمه فارسى محاسن اصفهان چنان‌كه ملاحظه مى‌شود با اين كه از جهت عبارت، متكلّف است، و انشاى آن، زياد طبيعى و ساده نيست، باز از حيث فصاحت كلام و سلامت اسلوب، از نمونه‌هاى قابل توجّه است. اين اثر مشتمل بر مطالب تاريخى و جغرافيايى مهمّى است كه عين يا نظير آن‌ها در هيچ كتاب ديگر به دست نمى‌آيد، و فضل اين ترجمه بر اصل عربى، اين است كه علاوه بر مهم‌ترين مطالب اصل كتاب، نكات و فوايدى را متضمّن است كه مترجم، آن‌ها را راجع به عصر خويش بر آن الحاق كرده است. از آن جا كه تاريخ وقايع نيمه دوم قرن هفتم و نيمه اوّل قرن هشتم ایران - به خصوص اصفهان - چندان روشن نيست، و در هيچ جا نيز به شكل مبسوط و مشبعى آورده نشده، حائز اهميت فراوان است.
ترجمه فارسى محاسن اصفهان چنان‌كه ملاحظه مى‌شود با اين كه از جهت عبارت، متكلّف است، و انشاى آن، زياد طبيعى و ساده نيست، باز از حيث فصاحت كلام و سلامت اسلوب، از نمونه‌هاى قابل توجّه است. اين اثر مشتمل بر مطالب تاريخى و جغرافيايى مهمّى است كه عين يا نظير آن‌ها در هيچ كتاب ديگر به دست نمى‌آيد، و فضل اين ترجمه بر اصل عربى، اين است كه علاوه بر مهم‌ترين مطالب اصل كتاب، نكات و فوايدى را متضمّن است كه مترجم، آن‌ها را راجع به عصر خويش بر آن الحاق كرده است. از آن جا كه تاريخ وقايع نيمه دوم قرن هفتم و نيمه اوّل قرن هشتم ایران - به خصوص اصفهان - چندان روشن نيست، و در هيچ جا نيز به شكل مبسوط و مشبعى آورده نشده، حائز اهميت فراوان است.
خط ۶۰: خط ۶۰:


==وابسته‌ها==
==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}


[[محاسن أصفهان]]
[[محاسن أصفهان]]
[[کتاب محاسن اصفهان]]




[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:تاریخ]]
[[رده:تاریخ آسیا]]
[[رده:تاریخ ایران]]