صناعة الكتابة و تطورها في العصور الإسلامية: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'رسول الله' به 'رسول‌الله'
جز (جایگزینی متن - '13سده' به 'سده13')
جز (جایگزینی متن - 'رسول الله' به 'رسول‌الله')
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۲۶: خط ۲۶:
'''صناعة الكتابة و تطورها في العصور الإسلامية''' نوشته [[دراج، احمد سید|احمد سیددراج]] (معاصر)، بررسی تاریخ و تحولات و موظفین کتابت در اعصار و دولت‌های اسلامی است.   
'''صناعة الكتابة و تطورها في العصور الإسلامية''' نوشته [[دراج، احمد سید|احمد سیددراج]] (معاصر)، بررسی تاریخ و تحولات و موظفین کتابت در اعصار و دولت‌های اسلامی است.   


مباحث در یک مقدمه و پنج باب ارائه شده است. در باب اول، تأسیس دیوان انشاء و تطورات آن در اعصار اسلامی از عهد رسول الله(ص) تا انتهای عصر عباسی بررسی شده است. بررسی کتابت و دیوان انشاء در مصر از عهد ولات تا انتهای عصر ایوبی و نیز بررسی این موضوع در اندلس و مغرب از دیگر مباحث این فصل کتاب است.<ref>ر.ک: متن کتاب، ص50-9</ref>‏  
مباحث در یک مقدمه و پنج باب ارائه شده است. در باب اول، تأسیس دیوان انشاء و تطورات آن در اعصار اسلامی از عهد رسول‌الله(ص) تا انتهای عصر عباسی بررسی شده است. بررسی کتابت و دیوان انشاء در مصر از عهد ولات تا انتهای عصر ایوبی و نیز بررسی این موضوع در اندلس و مغرب از دیگر مباحث این فصل کتاب است.<ref>ر.ک: متن کتاب، ص50-9</ref>‏  
   
   
«کاتب السر» که در باب دوم به آن پرداخته شده، یکی از القابی است که صاحب دیوان به آن شناخته می‌شد<ref>ر.ک: همان، ص56</ref>‏ و به تعبیر دیگر ناظر دواوین انشاء ممالک اسلامی بوده است.<ref>ر.ک: همان، ص65</ref>‏ و مقام وی تا بالاتر از وزراء ارتقاء پیدا کرد<ref> ر.ک: همان، ص111-110</ref>‏.  
«کاتب السر» که در باب دوم به آن پرداخته شده، یکی از القابی است که صاحب دیوان به آن شناخته می‌شد<ref>ر.ک: همان، ص56</ref>‏ و به تعبیر دیگر ناظر دواوین انشاء ممالک اسلامی بوده است.<ref>ر.ک: همان، ص65</ref>‏ و مقام وی تا بالاتر از وزراء ارتقاء پیدا کرد<ref> ر.ک: همان، ص111-110</ref>‏.  
خط ۳۶: خط ۳۶:
البته در متولی کتابة السر شروطی واجب بوده که کفایت ادبی، امانت، صدق نصیحت و مشورت، رعایت آداب سخن گفتن در مجالس ملوک و پیشوایان از آن جمله است.<ref>ر.ک: همان، ص163</ref>‏  کتابت انشاء در عصر اول از دولت مملوکیه به درجه‌ای رسید که برای آن اصول و مصطلحات و نظمی مقرر شد؛ لذا مکاتبات و نامه‌ها با وجود اختلاف انواع، مطابق با قواعد و قالب‌های معینی نوشته می‌شد. هر کدام از جهت افتتاح یا ذکر القاب مخاطب نامه یا نوع دعایی که در صدر نامه یا پایان آن نوشته می‌شد، یا نوع نشان سلطانی، اصطلاحات خاصی داشته است.<ref>ر.ک: همان، ص166</ref>‏  
البته در متولی کتابة السر شروطی واجب بوده که کفایت ادبی، امانت، صدق نصیحت و مشورت، رعایت آداب سخن گفتن در مجالس ملوک و پیشوایان از آن جمله است.<ref>ر.ک: همان، ص163</ref>‏  کتابت انشاء در عصر اول از دولت مملوکیه به درجه‌ای رسید که برای آن اصول و مصطلحات و نظمی مقرر شد؛ لذا مکاتبات و نامه‌ها با وجود اختلاف انواع، مطابق با قواعد و قالب‌های معینی نوشته می‌شد. هر کدام از جهت افتتاح یا ذکر القاب مخاطب نامه یا نوع دعایی که در صدر نامه یا پایان آن نوشته می‌شد، یا نوع نشان سلطانی، اصطلاحات خاصی داشته است.<ref>ر.ک: همان، ص166</ref>‏  


[[ابن فضل‌الله عمری، احمد بن یحیی|شهاب‌الدین احمد بن محیی‌الدین بن فضل الله]] موسوعه علمی «[[مسالك الأبصار في ممالك الأمصار|مسالک الابصار فی ممالک الامصار]]» را در خدمت کتّاب الانشاء نوشت. همچنین «التعریف بالمصطلح الشریف» را نیز به عنوان راهنمایی موجزی برای کتّاب دیوان انشاء نوشت تا راهنمای هر فردی باشد که در دیوان به‌کار گرفته می‌شود .<ref>ر.ک: همان، ص167</ref>‏   
[[ابن فضل‌الله عمری، احمد بن یحیی|شهاب‌الدین احمد بن محیی‌الدین بن فضل الله]] موسوعه علمی «[[مسالك الأبصار في ممالك الأمصار|مسالک الابصار فی ممالک الامصار]]» را در خدمت کتّاب الانشاء نوشت. همچنین «التعریف بالمصطلح الشریف» را نیز به عنوان راهنمایی موجزی برای کتّاب دیوان انشاء نوشت تا راهنمای هر فردی باشد که در دیوان به‌کار گرفته می‌شود.<ref>ر.ک: همان، ص167</ref>‏   


فهرست محتوا و کتابنامه در پایان کتاب آمده است.
فهرست محتوا و کتابنامه در پایان کتاب آمده است.