فتح الشکور فی معرفة أعیان علماء التکرور: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'ه ای ' به 'ه‌ای '
(صفحه‌ای تازه حاوی «<div class='wikiInfo'> پرونده:NUR11721J1.jpg|بندانگشتی|فتح الشکور فی معرفة أعیان علماء التک...» ایجاد کرد)
 
جز (جایگزینی متن - 'ه ای ' به 'ه‌ای ')
 
(۳۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<div class='wikiInfo'>
{{جعبه اطلاعات کتاب
[[پرونده:NUR11721J1.jpg|بندانگشتی|فتح الشکور فی معرفة أعیان علماء التکرور]]
| تصویر =NUR11721J1.jpg
{| class="wikitable aboutBookTable" style="text-align:Right"
| عنوان =فتح الشکور فی معرفة أعیان علماء التکرور  
|+ |
| عنوان‌های دیگر =
|-
| پدیدآوران =  
! نام کتاب!! data-type='bookName'|فتح الشکور في معرفة أعيان علماء التکرور
[[برتلی، محمدعبدالله بن محمد]] (نویسنده)
|-
|نام های دیگر کتاب
|data-type='otherBookNames'|
|-
|پدیدآورندگان
|data-type='authors'|[[برتلي، محمد عبد الله بن محمد]] (نويسنده)


[[کتاني، محمد ابراهيم]] (محقق)
[[کتاني، محمد ابراهيم]] (محقق)


[[حجي، محمد]] (محقق)
[[حجي، محمد]] (محقق)
|-
| زبان =عربی
|زبان  
| کد کنگره =‏BP‎‏ ‎‏54‎‏/‎‏2‎‏ ‎‏/‎‏پ‎‏4‎‏ف‎‏2  
|data-type='language'|عربي 
| موضوع =
|-
مجتهدان و علما - سرگذشت‌نامه
|کد کنگره  
|data-type='congeressCode' style='direction:ltr'|‏BP‎‏ ‎‏54‎‏/‎‏2‎‏ ‎‏/‎‏پ‎‏4‎‏ف‎‏2  
|-
|موضوع  
|data-type='subject'|مجتهدان و علما - سرگذشت نامه


|-
| ناشر =
|ناشر  
دار الغرب الإسلامي
|data-type='publisher'|دار الغرب الإسلامي
| مکان نشر =لبنان - بيروت
|-
| سال نشر =2007م , 1428ق  
|مکان نشر  
|data-type='publishPlace'|لبنان - بيروت
|-
|سال نشر  
|data-type='publishYear'|2007م , 1428ق
|-class='articleCode'
|کد اتوماسیون
|data-type='automationCode'|AUTOMATIONCODE11721AUTOMATIONCODE
|}
</div>


فتح الشکور فی معرفة أعیان علماء التکرور
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE11721AUTOMATIONCODE
== معرفی اجمالی ==
| چاپ =2
'''فتح الشکور فی معرفة أعیان علماء التکرور'''، تألیف محمد بن عبدالله بن محمد برتلی، با تحقیق محمدابراهیم کتانی و محمد حجی، موسوعه ای است در شرح حال اعیان و بزرگان بلاد تکرور - بلادی است منسوب به قبیله سودان در جنوب مغرب<ref>ر.ک: دهخدا، علی اکبر، ج4، مدخل تکرور</ref> - که به زبان عربی و در قرن سیزدهم قمری، نوشته شده است.
| تعداد جلد =1
| کتابخانۀ دیجیتال نور =11721
| کتابخوان همراه نور =11721
| کد پدیدآور =
| پس از =
| پیش از =
}}


این کتاب در تاریخ فرهنگ عرب، از لحاظ پرداختن به تراجم اهالی مکان و زمان معین، دارای اهمیتی خاص می‌باشد<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص5</ref>.
'''فتح الشکور فی معرفة أعیان علماء التکرور'''، تألیف [[برتلی، محمدعبدالله بن محمد|محمدعبدالله بن محمد برتلی]]، با تحقیق [[کتاني، محمد ابراهيم|محمدابراهیم کتانی]] و [[محمد حجی]]، موسوعه‌ای است در شرح حال اعیان و بزرگان بلاد تکرور - بلادی است منسوب به قبیله سودان در جنوب مغرب<ref>ر.ک: دهخدا، علی‌اکبر، ج4، مدخل تکرور</ref>- که به زبان عربی و در قرن سیزدهم قمری، نوشته شده است.
 
این کتاب در تاریخ فرهنگ عرب، از لحاظ پرداختن به تراجم اهالی مکان و زمان معین، دارای اهمیتی خاص می‌باشد<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/7704/1/5 ر.ک: مقدمه محقق، ص5]</ref>
== ساختار ==
== ساختار ==
کتاب، مشتمل است بر مقدمه محقق محمدابراهیم کتانی، شرح حال مؤلف به قلم یکی از شاگردانش، خطبه کتاب و متن اصلی حاوی اسامی افراد، بر اساس ترتیب حروف الفبا.
کتاب، مشتمل است بر مقدمه محقق [[کتاني، محمد ابراهيم|محمدابراهیم کتانی]]، شرح حال مؤلف به قلم یکی از شاگردانش، خطبه کتاب و متن اصلی حاوی اسامی افراد، بر اساس ترتیب حروف الفبا.


کتاب دربردارنده مجموعا 215 شرح حال از اعیان و بزرگانی است که در محدوده زمانی حدودا 160 ساله، در بلاد تکرور زندگی می‌کرده‌اند.
کتاب دربردارنده مجموعا 215 شرح حال از اعیان و بزرگانی است که در محدوده زمانی حدودا 160 ساله، در بلاد تکرور زندگی می‌کرده‌اند.


== گزارش محتوا ==
== گزارش محتوا ==
در مقدمه محقق، ضمن بیان برخی از ویژگی‌های کتاب، به این نکته اشاره شده که هرچند این اثر، دارای اطلاعات مفید و پرارزشی است، اما بااین حال مورد بی توجهی نویسندگانی که به تاریخ این مکان و محدوده تاریخی پرداخته‌اند، قرار گرفته و علمایی همچون کارل بروکلمان در «تاریخ الأدب العربی» و ذیل آن، اسماعیل پاشا بغدادی در «إیضاح المکنون فی الذیل علی کشف الظنون» و «هدیة العارفین إلی أسماء المؤلفین و آثار المصنفین»، صاحب «فهرس الفهارس»، قاضی عباس بن ابراهیم مراکشی در «الإعلام بمن حل مراکش و أغمات من الأعلام»، رضا کحاله در «معجم المؤلفین»، حسن احمد محمود در «الحافل الثقافة العربیة فی إفریقیا» و حتی خیرالدین زرکلی (که محقق وی را با عنوان «صدیقنا» نام برده) در «الأعلام»، از آن غفلت کرده‌اند<ref>ر.ک: همان، ص6</ref>.
در مقدمه محقق، ضمن بیان برخی از ویژگی‌های کتاب، به این نکته اشاره شده که هرچند این اثر، دارای اطلاعات مفید و پرارزشی است، اما بااین حال مورد بی توجهی نویسندگانی که به تاریخ این مکان و محدوده تاریخی پرداخته‌اند، قرار گرفته و علمایی همچون [[بروکلمان، کارل|کارل بروکلمان]] در «تاریخ الأدب العربی» و ذیل آن، [[بغدادی، اسماعیل|اسماعیل پاشا بغدادی]] در «[[إيضاح المكنون في الذيل علی كشف الظنون عن أسامي الكتب و الفنون|إیضاح المکنون فی الذیل علی کشف الظنون]]» و «هدیة العارفین إلی أسماء المؤلفین و آثار المصنفین»، صاحب «فهرس الفهارس»، قاضی عباس بن ابراهیم مراکشی در «الإعلام بمن حل مراکش و أغمات من الأعلام»، [[کحاله، عمر رضا|رضا کحاله]] در «[[معجم المؤلفين تراجم مصنفي الكتب العربية|معجم المؤلفین]]»، حسن احمد محمود در «الحافل الثقافة العربیة فی إفریقیا» و حتی [[زرکلی، خیرالدین|خیرالدین زرکلی]] (که محقق وی را با عنوان «صدیقنا» نام برده) در «[[الأعلام]]»، از آن غفلت کرده‌اند<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/7704/1/6 ر.ک: همان، ص6]</ref>


در خطبه کتاب، به موضوع و اهمیت کتاب اشاره شده است<ref>ر.ک: خطبه کتاب، ص25-26</ref>.
در خطبه کتاب، به موضوع و اهمیت کتاب اشاره شده است<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/7704/1/25 ر.ک: خطبه کتاب، ص25-26]</ref>


اولین فرد معرفی شده در کتاب، حاج احمد بن عمر بن محمد آقیت صنهاجی، متوفی سال 743ق<ref>متن کتاب، ص27-28</ref> است و آخرین فرد نیز، صاحب «نظم الدول» بوده که نام وی و تاریخ وفاتش برای نویسنده مجهول بوده است<ref>ر.ک: همان، ص220</ref>.
اولین فرد معرفی شده در کتاب، حاج احمد بن عمر بن محمد آقیت صنهاجی، متوفی سال 743ق<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/7704/1/27 متن کتاب، ص27-28]</ref>است و آخرین فرد نیز، صاحب «نظم الدول» بوده که نام وی و تاریخ وفاتش برای نویسنده مجهول بوده است<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/7704/1/220 ر.ک: همان، ص220]</ref>


از دیگر افرادی که شرح حال آنها در کتاب ذکر شده، عبارتند از: احمد بن احمد معروف به شریف<ref>همان، ص51</ref>؛ امین بن حبیب جکانی<ref>همان، ص69</ref>؛ بشیر بن ‌هادی<ref>همان، ص78</ref>؛ جد بن مختار بن مصطفی غلاوی احمدی<ref>همان، ص85</ref>؛ خضر بن محمد بن عثمان جمانی<ref>همان، ص95</ref>؛ زیدان بن محمد بن احمد حسنی<ref>همان، ص97</ref> و محمد بن یوسف فاسی<ref>همان، ص151</ref>.
از دیگر افرادی که شرح حال آنها در کتاب ذکر شده، عبارتند از: احمد بن احمد معروف به شریف<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/7704/1/51 همان، ص51]</ref>؛ امین بن حبیب جکانی<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/7704/1/69 همان، ص69]</ref>؛ بشیر بن ‌هادی<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/7704/1/78 همان، ص78]</ref>؛ جد بن مختار بن مصطفی غلاوی احمدی<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/7704/1/85 همان، ص85]</ref>؛ خضر بن محمد بن عثمان جمانی<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/7704/1/95 همان، ص95]</ref>؛ زیدان بن محمد بن احمد حسنی<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/7704/1/97 همان، ص97]</ref>و محمد بن یوسف فاسی<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/7704/1/151 همان، ص151]</ref>


از جمله ویژگی‌های کتاب، آن است که بسیاری از شرح حال‌های مذکور در آن، دربردارنده تاریخ تولد مترجم و احیانا در پاره ای موارد، تعیین روز، ساعت و مکان ولادت و تاریخ وفات، نام شیوخ و اساتید و دروسی که نزد ایشان تلمذ نموده، نام علمایی که از ایشان کسب اجازه نموده، سفرهایی که داشته، اسامی کتب و تألیفات (اگر آن شخص صاحب تألیف بوده)، وظایف و مسئولیت‌هایی که وی به عهده داشته از قبیل امامت، قضاوت و افتا، صفات فاضله وی مانند زهد، تقوی، صلاح، اعتنا و اهتمام به علم و حرص بر تعلیم و اهتمام به جمع کتب و... است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص5</ref>.
از جمله ویژگی‌های کتاب، آن است که بسیاری از شرح حال‌های مذکور در آن، دربردارنده تاریخ تولد مترجم و احیاناً در پاره‌ای موارد، تعیین روز، ساعت و مکان ولادت و تاریخ وفات، نام شیوخ و اساتید و دروسی که نزد ایشان تلمذ نموده، نام علمایی که از ایشان کسب اجازه نموده، سفرهایی که داشته، اسامی کتب و تألیفات (اگر آن شخص صاحب تألیف بوده)، وظایف و مسئولیت‌هایی که وی به عهده داشته از قبیل امامت، قضاوت و افتا، صفات فاضله وی مانند زهد، تقوی، صلاح، اعتنا و اهتمام به علم و حرص بر تعلیم و اهتمام به جمع کتب و... است<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/7704/1/5 ر.ک: مقدمه محقق، ص5]</ref>


همچنین در خلال این تراجم، معلومات باارزش و مفیدی پیرامون مسائل مختلفی همچون مراکز علمی و پژوهش‌های انجام شده در آن‌ها، کتب درسی، روابط میان شاگرد و استاد، تأثیر و تأثر بین مراکز فرهنگی و علمی مختلف عربی در این مرحله تاریخی، اسامی کتب تراث عربی موجود و مورد استفاده علما در بلاد تکرور، اسامی تألیفات علمای آن منطقه و... در اختیار خواننده قرار خواهد گرفت<ref>ر.ک: همان، ص5-6</ref>.
همچنین در خلال این تراجم، معلومات باارزش و مفیدی پیرامون مسائل مختلفی همچون مراکز علمی و پژوهش‌های انجام شده در آن‌ها، کتب درسی، روابط میان شاگرد و استاد، تأثیر و تأثر بین مراکز فرهنگی و علمی مختلف عربی در این مرحله تاریخی، اسامی کتب تراث عربی موجود و مورد استفاده علما در بلاد تکرور، اسامی تألیفات علمای آن منطقه و... در اختیار خواننده قرار خواهد گرفت<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/7704/1/5 ر.ک: همان، ص5-6]</ref>


== وضعیت کتاب ==
== وضعیت کتاب ==
فهرست موضوعات، اعلام، اماکن و قبایل و کتب مذکور در متن، در انتهای کتاب آمده است.
فهرست موضوعات، اعلام، اماکن و قبایل و کتب مذکور در متن، در انتهای کتاب آمده است.


در پاورقی‌ها به اختلاف نسخ اشاره شده است<ref>ر.ک: پاورقی، ص54</ref>.
در پاورقی‌ها به اختلاف نسخ اشاره شده است<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/7704/1/54 ر.ک: پاورقی، ص54]</ref>
==پانویس ==
 
<references />
==پانویس==
<references/>
== منابع مقاله ==
== منابع مقاله ==
#مقدمه و متن کتاب.
#مقدمه و متن کتاب.
#دهخدا، علی اکبر، «لغتنامه دهخدا»، مؤسسه انتشارات و چاپ تهران، پاییز 1372.
#دهخدا، علی‌اکبر، «لغتنامه دهخدا»، مؤسسه انتشارات و چاپ تهران، پاییز 1372.


== وابسته‌ها ==
==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}


==پیوندها==
[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/7704 مطالعه کتاب فتح الشکور فی معرفة أعیان علماء التکرور در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور]
[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:کتاب‌شناسی]]


[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]


[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:سرگذشت‌نامه‌ها]]


[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:سرگذشت‌نامه‌های فردی]]


[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:علماء و ائمه]]