وهب بن منبه: تفاوت میان نسخه‌ها

۹۰۲ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۹ فوریهٔ ۲۰۲۴
جز
جایگزینی متن - 'ه اش ' به 'ه‌اش '
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'ه اش ' به 'ه‌اش ')
 
(۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۳۸: خط ۳۸:
|}
|}
</div>
</div>
{{کاربردهای دیگر|وهب (ابهام زدایی)}}


'''ابوعبدالله، وهب بن منبه صنعانی ذماری''' (34-114ق)، یکى از مورخان و راویان قصص امت‌هاى گذشته در صدر اسلام، گزارش نویس، تابعین، یمنی، از قضات عصر عمر بن عبدالعزیز در صنعا 
'''ابوعبدالله وهب بن منبه صنعانی ذماری''' (34 -۱۱۰ یا ۱۱۴ق)، یکى از مورخان و راویان قصص امت‌هاى گذشته در صدر اسلام، گزارش نویس، تابعین، یمنی، از قضات عصر عمر بن عبدالعزیز در صنعا 
 
== وثاقت ==
اطلاعات چندانى از زندگى‌اش در دست نیست. وى به شکل گسترده‌اى به نقل روایات و قصص امت‌هاى گذشته که اصطلاحا اسرائیلیات گفته مى‌شود، پرداخته و به همین علت نیز مشهور گردیده است. آثار زیادى به او نسبت داده شده که البته در صحت انتساب آن‌ها به او اختلاف نظر وجود دارد.
 
مورخان اسلامى درباره او و وثاقتش اتفاق نظر ندارند و مخصوصاً شیعیان دیدگاه تندى را نسبت به او دنبال مى‌کنند، اما در عین حال، اسرائیلیات او به طور گسترده‌اى وارد تاریخ اسلامى اعم از شیعه و سنى گردیده و مورد استناد قرار گرفته است.


== ولادت ==
== ولادت ==
خط ۵۲: خط ۴۸:


== اساتید ==
== اساتید ==
[[ابوهریره|ابوهُرَیره]]، [[عبداللّٰه بن عمر]]، [[عبداللّٰه بن عمرو بن عاص]]، ابو سعید خُدْری، [[نعمان بن بشیر]]، جزء مشایخ او هستند. مدعی بود عبداللّٰه بن سلام و کعب‌الأحبار، اعلم اهل زمان خویش بوده‌اند و کسی که دانش هر دوی آن ها را جمع کرده از آن ها عالم تر است.  
[[ابوهریره|ابوهُرَیره]]، [[عبداللّٰه بن عمر]]، [[عبداللّٰه بن عمرو بن عاص]]، ابو سعید خُدْری، [[نعمان بن بشیر]]، جزء مشایخ او هستند. مدعی بود عبداللّٰه بن سلام و کعب‌الأحبار، اعلم اهل زمان خویش بوده‌اند و کسی که دانش هر دوی آن‌ها را جمع کرده از آن‌ها عالم تر است.<ref>[http://hadith.net/post/67984/%D9%88%D9%87%D8%A8-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%A8-%D9%87/ ر.ک: پایگاه اطلاع رسانی حدیث شیعه]</ref>


== شاگردان ==
== شاگردان ==
بیش از بیست شاگرد، مانند عبدالصمد بن مغفل، سمّاک بن فشل از وی حدیث گزارش کرده‌اند.
بیش از بیست شاگرد، مانند عبدالصمد بن مغفل، سمّاک بن فشل از وی حدیث گزارش کرده‌اند.<ref>[http://hadith.net/post/67984/%D9%88%D9%87%D8%A8-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%A8-%D9%87/ ر.ک: همان]</ref>


== مکانت حدیثی ==
== مکانت حدیثی ==
وى به شکل گسترده‌اى به نقل روایات و قصص امت‌هاى گذشته که اصطلاحا اسرائیلیات گفته مى‌شود، پرداخته و به همین علت نیز مشهور گردیده است. آثار زیادى به او نسبت داده شده که البته در صحت انتساب آن‌ها به او اختلاف نظر وجود دارد.
مورخان اسلامى درباره او و وثاقتش اتفاق نظر ندارند و مخصوصاً شیعیان دیدگاه تندى را نسبت به او دنبال مى‌کنند، اما در عین حال، اسرائیلیات او به طور گسترده‌اى وارد تاریخ اسلامى اعم از شیعه و سنى گردیده و مورد استناد قرار گرفته است.
در بسیارى از کتاب‌هاى رجال اهل سنت، از او تعریف و تمجید شده و حتى احادیثى از قول پیامبر اکرم(ص) در برترى و فضیلت او نقل گردیده است. از آن جمله است که پیامبر فرمود:"دو مرد در امت من خواهند بود. یکى از آن‌ها وهب است که حکمت به او ارزانى مى‌شود و دیگرى غیلان که فتنه و شر او براى این امت از فتنه شیطان شدیدتر است." همچنین نقل شده که او بیست سال بین نماز عشا و نماز صبح وضو نگرفت و شب‌ها بیدار بود. علاوه بر این‌ها در بسیارى از کتب اهل سنت با القابى مانند تابعى جلیل، صالح، عابد، صادق و ثقه از او یاد شده است.
در بسیارى از کتاب‌هاى رجال اهل سنت، از او تعریف و تمجید شده و حتى احادیثى از قول پیامبر اکرم(ص) در برترى و فضیلت او نقل گردیده است. از آن جمله است که پیامبر فرمود:"دو مرد در امت من خواهند بود. یکى از آن‌ها وهب است که حکمت به او ارزانى مى‌شود و دیگرى غیلان که فتنه و شر او براى این امت از فتنه شیطان شدیدتر است." همچنین نقل شده که او بیست سال بین نماز عشا و نماز صبح وضو نگرفت و شب‌ها بیدار بود. علاوه بر این‌ها در بسیارى از کتب اهل سنت با القابى مانند تابعى جلیل، صالح، عابد، صادق و ثقه از او یاد شده است.


خط ۶۷: خط ۶۷:


== وفات ==
== وفات ==
همانند دیگر جنبه‌هاى شخصیتى وى، درباره زمان و چگونگى مرگ او نیز اتفاق نظر وجود ندارد. مسعودى در [[مروج الذهب و معادن الجوهر|مروج الذهب]] مى‌نویسد: تاریخ‌نویسان را درباره وفات وهب بن منبه که کنیه اش ابوعبدالله بود، مختلف یافتم. بعضى سال وفات او را صد و چهارم و به قولى صد و دهم دانسته‌اند و بعضى دیگر گفته‌اند: به سال صد و شانزدهم به صنعا، در نود سالگى درگذشت.
همانند دیگر جنبه‌هاى شخصیتى وى، درباره زمان و چگونگى مرگ او نیز اتفاق نظر وجود ندارد. مسعودى در [[مروج الذهب و معادن الجوهر|مروج الذهب]] مى‌نویسد: تاریخ‌نویسان را درباره وفات وهب بن منبه که کنیه‌اش ابوعبدالله بود، مختلف یافتم. بعضى سال وفات او را صد و چهارم و به قولى صد و دهم دانسته‌اند و بعضى دیگر گفته‌اند: به سال صد و شانزدهم به صنعا، در نود سالگى درگذشت.


== آثار ==
== آثار ==
خط ۷۳: خط ۷۳:
آثار بسیارى به او نسبت داده‌اند که در منابع مختلف به آن‌ها اشاره شده یا مطالبى از آن‌ها نقل قول شده است. در مورد اصالت آثارى که به وى نسبت داده شده، اختلاف نظر وجود دارد. برخى قائل هستند که از ابتدا به آثار وهب ظن اضافاتى الحاق شده و در طى زمان، این اضافات به صورت‌هاى منظم در آمده است. مهم‌ترین این کتاب‌ها که در منابع ذکر شده‌اند، به قرار زیر است:
آثار بسیارى به او نسبت داده‌اند که در منابع مختلف به آن‌ها اشاره شده یا مطالبى از آن‌ها نقل قول شده است. در مورد اصالت آثارى که به وى نسبت داده شده، اختلاف نظر وجود دارد. برخى قائل هستند که از ابتدا به آثار وهب ظن اضافاتى الحاق شده و در طى زمان، این اضافات به صورت‌هاى منظم در آمده است. مهم‌ترین این کتاب‌ها که در منابع ذکر شده‌اند، به قرار زیر است:


قصص الانبیاء، کتاب الاسرائیلیات، کتاب القدر، فتوح وهب، مغازى رسول‌الله(ص)، کتاب الملوک المتوجه الى الیمن، قصص الاخیار، المبتدا.
قصص الانبیاء، کتاب الاسرائیلیات، کتاب القدر، فتوح وهب، مغازى رسول‌الله(ص)، کتاب الملوک المتوجه الى الیمن، قصص الاخیار، المبتدا.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1034702/%D9%88%D9%87%D8%A8-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%A8%D9%87-%D9%88-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C?q=%D9%88%D9%87%D8%A8%20%D8%A8%D9%86%20%D9%85%D9%86%D8%A8%D9%87%20%D9%88%20%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%20%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&score=25.0&rownumber=1 ر.ک:  خزایی، مهدی، مطالعات تقریبی مذاهب اسلامی پاییز 1384 - شماره 1 ISC (‎5 صفحه - از 18 تا 22)]</ref>
 
==پانويس ==
<references />




خط ۸۲: خط ۸۵:


[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:آذر(1400)]]