الديباج (معمر بن مثنی): تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    جز (جایگزینی متن - ' ،' به '،')
    برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
    بدون خلاصۀ ویرایش
    خط ۲۴: خط ۲۴:
    | پیش از =  
    | پیش از =  
    }}
    }}
    '''كتاب الديباج'''، نوشته ابوعبیده معمر بن مثنی (210-114)، راوی و لغت‌شناس بزرگ اوایل عصر عباسی است. الديباج، نخستین اثری است که درباره برجسته‌ترین شاعران، سوارکاران دلاور، بخشندگان و وفاداران قبایل عرب در جاهلیت و اسلام نوشته شده است.
    '''كتاب الديباج'''، نوشته [[ابوعبیده، معمر بن مثنی|ابوعبیده معمر بن مثنی]] (210-114ق)، راوی و لغت‌شناس بزرگ اوایل عصر عباسی است. الديباج، نخستین اثری است که درباره برجسته‌ترین شاعران، سوارکاران دلاور، بخشندگان و وفاداران قبایل عرب در جاهلیت و اسلام نوشته شده است.


    ابوعبیده در تدوین این رساله، با عنایت به روش معمول در عکاظ، 3 تن از مشهورترین افراد هر گروه را برگزیده و اخبار و روایات مربوط به آنان را گردآوری کرده است. این اثر مورد توجه بسیار نویسندگان کهن بوده و از نخستین کتاب‌هایی است که در اندلس شهرت یافته است. ابوعبیده کتاب دیگری نیز به نام «الديباجة» نوشته بوده است. برخی به‌اشتباه این دو اثر را یکی پنداشته‌اند، حال آنکه الديباجة مانند «الخيل» اثر دیگری درباره اسب بوده است. الديباج به کوشش عبدالله بن سلیمان جربوع و عبدالرحمن بن سلیمان عثیمین در قاهره به چاپ رسیده است. ‏ابوعبیده را باید به‌حق از پیش‌گامان نهضت گردآورى تدوین اشعار و اخبار عرب دانست که از نیمه دوم سده دوم هجری آغاز شد و تا اواخر سده سوم هجری در شهرهاى بصره، کوفه و بغداد ادامه داشت. با ظهور او و اصمعى که هر دو از شاگردان ابوعمرو بن علا و از استادان مکتب بصره بودند، روایت شعر و اخبار و نوادر عرب به دوران تازه‌اى گام نهاد<ref>ر.ک: فاتحی‌نژاد، عنایت‌الله، ج5، ص716</ref>.
    [[ابوعبیده، معمر بن مثنی|ابوعبیده]] در تدوین این رساله، با عنایت به روش معمول در عکاظ، 3 تن از مشهورترین افراد هر گروه را برگزیده و اخبار و روایات مربوط به آنان را گردآوری کرده است. این اثر مورد توجه بسیار نویسندگان کهن بوده و از نخستین کتاب‌هایی است که در اندلس شهرت یافته است. [[ابوعبیده، معمر بن مثنی|ابوعبیده]] کتاب دیگری نیز به نام «الديباجة» نوشته بوده است. برخی به‌اشتباه این دو اثر را یکی پنداشته‌اند، حال آنکه الديباجة مانند «الخيل» اثر دیگری درباره اسب بوده است. الديباج به کوشش عبدالله بن سلیمان جربوع و عبدالرحمن بن سلیمان عثیمین در قاهره به چاپ رسیده است. ‏[[ابوعبیده، معمر بن مثنی|ابوعبیده]] را باید به‌حق از پیش‌گامان نهضت گردآورى تدوین اشعار و اخبار عرب دانست که از نیمه دوم سده دوم هجری آغاز شد و تا اواخر سده سوم هجری در شهرهاى بصره، کوفه و بغداد ادامه داشت. با ظهور او و اصمعى که هر دو از شاگردان ابوعمرو بن علا و از استادان مکتب بصره بودند، روایت شعر و اخبار و نوادر عرب به دوران تازه‌اى گام نهاد<ref>ر.ک: فاتحی‌نژاد، عنایت‌الله، ج5، ص716</ref>.


    برخی از عنوان‌هایی که ابوعبیده در «دیباج» در ویژگی‌های کسان و قبایل جاهلی و دوره اسلامی فهرست کرده است، عبارتند از: شاعرترین‌‎ها (امرؤالقیس، نابغه و زهیر)<ref>ر.ک: متن کتاب، ص3</ref>؛ نخستین رجزخوان‌ها (نمونه آن این رجز است: إنّي أنا الأغلبُ أضحی قد نشر)<ref>ر.ک: همان، ص13-14</ref>؛ اسب‌سواران جنگجو (مانند درید بن صمه جشمی)<ref>ر.ک: همان، ص15</ref>؛ دست‌و‌دل‌بازترین‌ها (مانند حاتم طایی)<ref>ر.ک: همان، ص23</ref>؛ یغماگران (مانند منتشر بن وهب باهلی)<ref>ر.ک: همان، ص31</ref>؛ وفادارترین‌ها (مانند سموئل بن عادیا)<ref>ر.ک: همان، ص46</ref> و....
    برخی از عنوان‌هایی که [[ابوعبیده، معمر بن مثنی|ابوعبیده]] در «دیباج» در ویژگی‌های کسان و قبایل جاهلی و دوره اسلامی فهرست کرده است، عبارتند از: شاعرترین‌‎ها (امرؤالقیس، نابغه و زهیر)<ref>ر.ک: متن کتاب، ص3</ref>؛ نخستین رجزخوان‌ها (نمونه آن این رجز است: إنّي أنا الأغلبُ أضحی قد نشر)<ref>ر.ک: همان، ص13-14</ref>؛ اسب‌سواران جنگجو (مانند درید بن صمه جشمی)<ref>ر.ک: همان، ص15</ref>؛ دست‌و‌دل‌بازترین‌ها (مانند حاتم طایی)<ref>ر.ک: همان، ص23</ref>؛ یغماگران (مانند منتشر بن وهب باهلی)<ref>ر.ک: همان، ص31</ref>؛ وفادارترین‌ها (مانند سموئل بن عادیا)<ref>ر.ک: همان، ص46</ref> و....


    نویسنده، «جنگ‌های طولانی عرب در جاهلیت» را چنین برشمرده است:
    نویسنده، «جنگ‌های طولانی عرب در جاهلیت» را چنین برشمرده است:

    نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۵۲

    الديباج(ابوعبیده، معمر بن مثنی)
    الديباج (معمر بن مثنی)
    پدیدآورانابوعبیده، معمر بن مثنی (نويسنده)
    ناشر[بی نا]
    مکان نشر[بی جا] - [بی جا]
    سال نشر13سده
    چاپ1
    شابک-
    زبانعربی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    /م68 د9 515 PJ7
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    كتاب الديباج، نوشته ابوعبیده معمر بن مثنی (210-114ق)، راوی و لغت‌شناس بزرگ اوایل عصر عباسی است. الديباج، نخستین اثری است که درباره برجسته‌ترین شاعران، سوارکاران دلاور، بخشندگان و وفاداران قبایل عرب در جاهلیت و اسلام نوشته شده است.

    ابوعبیده در تدوین این رساله، با عنایت به روش معمول در عکاظ، 3 تن از مشهورترین افراد هر گروه را برگزیده و اخبار و روایات مربوط به آنان را گردآوری کرده است. این اثر مورد توجه بسیار نویسندگان کهن بوده و از نخستین کتاب‌هایی است که در اندلس شهرت یافته است. ابوعبیده کتاب دیگری نیز به نام «الديباجة» نوشته بوده است. برخی به‌اشتباه این دو اثر را یکی پنداشته‌اند، حال آنکه الديباجة مانند «الخيل» اثر دیگری درباره اسب بوده است. الديباج به کوشش عبدالله بن سلیمان جربوع و عبدالرحمن بن سلیمان عثیمین در قاهره به چاپ رسیده است. ‏ابوعبیده را باید به‌حق از پیش‌گامان نهضت گردآورى تدوین اشعار و اخبار عرب دانست که از نیمه دوم سده دوم هجری آغاز شد و تا اواخر سده سوم هجری در شهرهاى بصره، کوفه و بغداد ادامه داشت. با ظهور او و اصمعى که هر دو از شاگردان ابوعمرو بن علا و از استادان مکتب بصره بودند، روایت شعر و اخبار و نوادر عرب به دوران تازه‌اى گام نهاد[۱].

    برخی از عنوان‌هایی که ابوعبیده در «دیباج» در ویژگی‌های کسان و قبایل جاهلی و دوره اسلامی فهرست کرده است، عبارتند از: شاعرترین‌‎ها (امرؤالقیس، نابغه و زهیر)[۲]؛ نخستین رجزخوان‌ها (نمونه آن این رجز است: إنّي أنا الأغلبُ أضحی قد نشر)[۳]؛ اسب‌سواران جنگجو (مانند درید بن صمه جشمی)[۴]؛ دست‌و‌دل‌بازترین‌ها (مانند حاتم طایی)[۵]؛ یغماگران (مانند منتشر بن وهب باهلی)[۶]؛ وفادارترین‌ها (مانند سموئل بن عادیا)[۷] و....

    نویسنده، «جنگ‌های طولانی عرب در جاهلیت» را چنین برشمرده است:

    1. جنگ اوس و خزرج که تا زمان بعثت پیامبر(ص) ادامه داشت و با اسلام آوردن آنها به صلح انجامید؛
    2. جنگ بکر و تغلب که چهل سال طول کشید؛
    3. جنگ عبس و ذبیان که حدود چهل سال ادامه داشت[۸].

    پانویس

    1. ر.ک: فاتحی‌نژاد، عنایت‌الله، ج5، ص716
    2. ر.ک: متن کتاب، ص3
    3. ر.ک: همان، ص13-14
    4. ر.ک: همان، ص15
    5. ر.ک: همان، ص23
    6. ر.ک: همان، ص31
    7. ر.ک: همان، ص46
    8. ر.ک: همان، ص77-78

    منابع مقاله

    1. متن کتاب.
    2. فاتحی‌نژاد، عنایت‌الله، «دائرةالمعارف بزرگ اسلامی»، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، چاپ اول، 1392.


    وابسته‌ها