۱۴۸٬۰۰۱
ویرایش
جز
جایگزینی متن - ' '''' به '''''
جز (جایگزینی متن - 'دائرهالمعارف بزرگ اسلامی' به 'دائرةالمعارف بزرگ اسلامی') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - ' '''' به ''''') |
||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲۱: | خط ۲۱: | ||
| فرزندان = | | فرزندان = | ||
| خویشاوندان = | | خویشاوندان = | ||
| دین = اسلام؛ | | دین = اسلام؛ | ||
| مذهب = شیعی؛ | | مذهب = شیعی؛ | ||
| پیشه = منجم؛ | | پیشه = منجم؛ | ||
| منصب = منجم دربار؛ | | منصب = منجم دربار؛ | ||
| پس از = | | پس از = | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
| خط ۴۴: | خط ۴۲: | ||
| کد مؤلف = AUTHORCODE102358AUTHORCODE | | کد مؤلف = AUTHORCODE102358AUTHORCODE | ||
}} | }} | ||
''' اَبونَصْرِ قُمی، حسن بن علی ''' (د پس از 366 ق / 977 م)، منجم شیعی ایرانی. | ''' اَبونَصْرِ قُمی، حسن بن علی''' (د پس از 366 ق / 977 م)، منجم شیعی ایرانی. | ||
==نام، مذهب== | ==نام، مذهب== | ||
| خط ۵۲: | خط ۵۰: | ||
==ولادت، مناصب== | ==ولادت، مناصب== | ||
وی مدتی درخدمت فخرالدولۀ دیلمی به سر میبرده و زمانی، شهریاری وی را بر پایۀ احكام نجوم پیشبینی كرده بوده است و اگر بتوان فرض كرد كه این پیشبینی پس از درگذشت ركنالدوله (366 ق) و به هنگام بروز اختلاف و جنگ میان فرزندان وی، یعنی در دوران نگرانی فخرالدوله از آیندۀ خویش رخ داده است، میتوان تصور كرد كه ابونصر چند سالی پس از آن نیز زنده بوده است. زودتر احتمال میدهد كه وی تا حدود 1000 م ( 390 ق) حیات داشته است. | وی مدتی درخدمت فخرالدولۀ دیلمی به سر میبرده و زمانی، شهریاری وی را بر پایۀ احكام نجوم پیشبینی كرده بوده است و اگر بتوان فرض كرد كه این پیشبینی پس از درگذشت ركنالدوله (366 ق) و به هنگام بروز اختلاف و جنگ میان فرزندان وی، یعنی در دوران نگرانی فخرالدوله از آیندۀ خویش رخ داده است، میتوان تصور كرد كه ابونصر چند سالی پس از آن نیز زنده بوده است. زودتر احتمال میدهد كه وی تا حدود 1000 م (390 ق) حیات داشته است. | ||
| خط ۶۶: | خط ۶۴: | ||
كتابی است به زبان عربی دربارۀ مقدمات احكام نجوم، و چنانكه در نسخۀ خطی پاریس آمده، برای فخرالدوله و برپایۀ نسخۀ كتابخانۀ بادلیان برای شیخ ابوعمرو بن سعید بن مرزبان نوشته شده است. | كتابی است به زبان عربی دربارۀ مقدمات احكام نجوم، و چنانكه در نسخۀ خطی پاریس آمده، برای فخرالدوله و برپایۀ نسخۀ كتابخانۀ بادلیان برای شیخ ابوعمرو بن سعید بن مرزبان نوشته شده است. | ||
[[حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله|حاجی خلیفه]] تاریخ تألیف این كتاب را 357 ق آورده است و همۀ | [[حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله|حاجی خلیفه]] تاریخ تألیف این كتاب را 357 ق آورده است و همۀ معاصران، آن را تكرار كردهاند. اما در پایان نسخۀ خطی تبریز، تاریخ تألیف 345 یزدگردی / 366 ق آمده است كه در صورت درستی روایت تألیف كتاب برای فخرالدوله، درستتر به نظر میرسد. | ||
كتاب المدخل 64 فصل دارد و محتویات آن همانند دیگر كتابهای احکام نجوم | كتاب المدخل 64 فصل دارد و محتویات آن همانند دیگر كتابهای احکام نجوم ـ البته با اختصار بیشتر ـ است و ارزش علمی اندكی دارد، اما برخی مطالب آن شایستۀ توجه است. | ||
نقل مطالبی دربارۀ «انتهاءات» از زیج شاه | نقل مطالبی دربارۀ «انتهاءات» از زیج شاه ـ كه در دورۀ ساسانیان تألیف شده ـ در فصل دهم ازمقالۀ چهارم، از آن جمله است. | ||
از این كتاب نسخههای بسیاری در دست است، از جمله: نسخۀ خطی كتابخانۀ ملی تبریز كه در این مقاله مورد استفاده بوده و در 740 ق كتابت شده است. | از این كتاب نسخههای بسیاری در دست است، از جمله: نسخۀ خطی كتابخانۀ ملی تبریز كه در این مقاله مورد استفاده بوده و در 740 ق كتابت شده است. | ||