۱۹٬۶۸۵
ویرایش
اصفهان دار العلم شرق: مدارس دینی اصفهان (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۱۲ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۷
، ۱۲ فوریهٔ ۲۰۲۴جایگزینی متن - '↵↵| ' به ' | '
جز (جایگزینی متن - ' اين ' به ' این ') |
جز (جایگزینی متن - '↵↵| ' به ' | ') برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۱۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
| مکان نشر =اصفهان - ایران | | مکان نشر =اصفهان - ایران | ||
| سال نشر = 1386 ش | | سال نشر = 1386 ش | ||
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE11986AUTOMATIONCODE | | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE11986AUTOMATIONCODE | ||
| چاپ =1 | | چاپ =1 | ||
| شابک =978-964-2588-96-1 | | شابک =978-964-2588-96-1 | ||
| تعداد جلد =1 | | تعداد جلد =1 | ||
| کتابخانۀ دیجیتال نور = | | کتابخانۀ دیجیتال نور =11986 | ||
| کتابخوان همراه نور =11986 | |||
| کد پدیدآور = | | کد پدیدآور = | ||
| پس از = | | پس از = | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
}} | }} | ||
'''اصفهان دارالعلم شرق'''، اثر [[مهدوی، مصلحالدین|سيد مصلحالدين مهدوى]] متوفى 1374ه.ش است كه پيرامون مدارس دينى شهر اصفهان به زبان فارسی نوشته شده است. | |||
'''اصفهان دارالعلم شرق'''، اثر [[مهدوی، مصلحالدین| | |||
== ساختار== | == ساختار== | ||
| خط ۴۰: | خط ۳۹: | ||
اوج گسترش مدارس در اصفهان در روزگار صفويه بود. این دوره را مىتوان دورهى ايجاد مدارس در اصفهان لقب داد. بنا به گفتهى دكتر سيروس شفقى، نویسندهى کتاب بازار بزرگ اصفهان، از آن دوره تا دورهى مشروطيت، 53 مدرسه در اصفهان بنا گرديد كه تعداد قابل توجهى از آنها هنوز هم پابرجا است. در اصفهان عصر صفويه، 36 مدرسه داراى موقوفاتى بوده كه از این تعداد، 16 مدرسه رونق فراوانى داشته است. مهمترين و زيباترين مدرسهى این دوره، مدرسهى چهارباغ بود كه مدرسهى سلطانى و مدرسهى مادر شاه نيز ناميده مىشد. این مدرسه، آخرين بناى تاريخى باشكوه عهد صفويه در اصفهان است كه در روزگار شاه سلطان حسین (1116- 1126ق) برای تعليم طلاب علوم دينى ساخته شد. از ديگر مدارس دورهى صفويه مىتوان از مدرسهى جدهى كوچك، مدرسهى جدهى بزرگ، مدرسهى ذوالفقار، مدرسهى ملاعبداللّه، مدرسهى نوريه و مدرسهى ساروتقى نام برد. | اوج گسترش مدارس در اصفهان در روزگار صفويه بود. این دوره را مىتوان دورهى ايجاد مدارس در اصفهان لقب داد. بنا به گفتهى دكتر سيروس شفقى، نویسندهى کتاب بازار بزرگ اصفهان، از آن دوره تا دورهى مشروطيت، 53 مدرسه در اصفهان بنا گرديد كه تعداد قابل توجهى از آنها هنوز هم پابرجا است. در اصفهان عصر صفويه، 36 مدرسه داراى موقوفاتى بوده كه از این تعداد، 16 مدرسه رونق فراوانى داشته است. مهمترين و زيباترين مدرسهى این دوره، مدرسهى چهارباغ بود كه مدرسهى سلطانى و مدرسهى مادر شاه نيز ناميده مىشد. این مدرسه، آخرين بناى تاريخى باشكوه عهد صفويه در اصفهان است كه در روزگار شاه سلطان حسین (1116- 1126ق) برای تعليم طلاب علوم دينى ساخته شد. از ديگر مدارس دورهى صفويه مىتوان از مدرسهى جدهى كوچك، مدرسهى جدهى بزرگ، مدرسهى ذوالفقار، مدرسهى ملاعبداللّه، مدرسهى نوريه و مدرسهى ساروتقى نام برد. | ||
مهمترين مدرسهى اصفهان در دورهى قاجار، مدرسهى صدر است كه به دستور حاج محمدحسين خان امينالدوله، صدراعظم فتحعلى شاه، ساخته شد. این مدرسه یکى از زيباترين مدارس دينى اصفهان است. از اواخر دورهى قاجار، مدارسى به سبک نوين در ایران پديد آمد كه در اصفهان نيز مسير این مدارس و مدارس قديم از هم جدا شد. بيشتر مدارس قديمى اصفهان، وقفى بودهاند و هزينهى قابل توجهى از این مدارس از درآمد موقوفات تأمين مىگرديد. این مدارس اغلب داراى کتابخانههاى مستقلى بودند كه انسانهاى خير، کتابخانههاى شخصى خود را به آنها اهداء | مهمترين مدرسهى اصفهان در دورهى قاجار، مدرسهى صدر است كه به دستور حاج محمدحسين خان امينالدوله، صدراعظم فتحعلى شاه، ساخته شد. این مدرسه یکى از زيباترين مدارس دينى اصفهان است. از اواخر دورهى قاجار، مدارسى به سبک نوين در ایران پديد آمد كه در اصفهان نيز مسير این مدارس و مدارس قديم از هم جدا شد. بيشتر مدارس قديمى اصفهان، وقفى بودهاند و هزينهى قابل توجهى از این مدارس از درآمد موقوفات تأمين مىگرديد. این مدارس اغلب داراى کتابخانههاى مستقلى بودند كه انسانهاى خير، کتابخانههاى شخصى خود را به آنها اهداء میكردند. | ||
ويژگى مهم این اثر این است كه كليهى مدارس دينى اصفهان در قرون اسلامى را معرفى كرده است؛ از بسيارى از این مدارس تنها نامى باقى مانده كه استاد، با تحقيق و تفحص از منابع استخراج و با ذكر خصوصيات آورده است. نسل حاضر هنگامى كه با نام و گسترش مدارس در اصفهان روبهرو مىشود، ناخود آگاه عظمت فرهنگى و علمى این شهر در نظرش عظيمتر از پيش مىگردد. | ويژگى مهم این اثر این است كه كليهى مدارس دينى اصفهان در قرون اسلامى را معرفى كرده است؛ از بسيارى از این مدارس تنها نامى باقى مانده كه استاد، با تحقيق و تفحص از منابع استخراج و با ذكر خصوصيات آورده است. نسل حاضر هنگامى كه با نام و گسترش مدارس در اصفهان روبهرو مىشود، ناخود آگاه عظمت فرهنگى و علمى این شهر در نظرش عظيمتر از پيش مىگردد. | ||
| خط ۴۸: | خط ۴۷: | ||
درباره مدارس معمور اصفهان علاوه بر آنكه خود مؤلف در بسيارى موارد مستقلا به مدارس مراجعه نموده، از کتاب بسيار نفيس و گرانبهاى «گنجينهى آثار تاريخى اصفهان» تأليف جناب آقاى هنرفر بهرههاى زيادى برده است. | درباره مدارس معمور اصفهان علاوه بر آنكه خود مؤلف در بسيارى موارد مستقلا به مدارس مراجعه نموده، از کتاب بسيار نفيس و گرانبهاى «گنجينهى آثار تاريخى اصفهان» تأليف جناب آقاى هنرفر بهرههاى زيادى برده است. | ||
شاردن در سفرنامه خود دربارهى اصفهان مىنويسد: در این شهر بزرگ پيروان مذاهب مختلف مسلمان و مسيحى و كليمى و كافر و آتشپرست پيدا مىشود و بازرگانان از هر گوشه دنيا در آن گرد آمدهاند. اصفهان دارالعلم شرق است و علم و دانش از آن به بلاد و اقطاع مختلف | شاردن در سفرنامه خود دربارهى اصفهان مىنويسد: در این شهر بزرگ پيروان مذاهب مختلف مسلمان و مسيحى و كليمى و كافر و آتشپرست پيدا مىشود و بازرگانان از هر گوشه دنيا در آن گرد آمدهاند. اصفهان دارالعلم شرق است و علم و دانش از آن به بلاد و اقطاع مختلف مخصوصاً هندوستان پراكنده مىشود. | ||
بنابراین مؤلف نيز | بنابراین مؤلف نيز مجموعهاین يادداشتها را كه راجع به مدارس دينى اصفهان است، اصفهان يا دارالعلم شرق ناميد تا اسمى مطابق بامسمّى و بيانكننده مقصود باشد. | ||
از مدارس دوره ديالمه و سلاجقه تقريبا هيچگونه اثرى باقى نمانده است و ظاهرا در عهد ديالمه اصلا مدرسهاى وجود نداشته و مساجد محل تدريس بوده است، در زمان ملكشاه سلجوقى خواجه نظامالملك مدرسه خود را به نام «نظاميه» در محله دشت اصفهان «محله در» - كه اكنون به طوقچى معروف است و محله دشت را روى هم «دردشت» گفتهاند - بنا كرد كه تا قرن دهم موجود بوده و خاندان آل خجند متصدى امر | از مدارس دوره ديالمه و سلاجقه تقريبا هيچگونه اثرى باقى نمانده است و ظاهرا در عهد ديالمه اصلا مدرسهاى وجود نداشته و مساجد محل تدريس بوده است، در زمان ملكشاه سلجوقى خواجه نظامالملك مدرسه خود را به نام «نظاميه» در محله دشت اصفهان «محله در» - كه اكنون به طوقچى معروف است و محله دشت را روى هم «دردشت» گفتهاند - بنا كرد كه تا قرن دهم موجود بوده و خاندان آل خجند متصدى امر تولیت و تدريس آن بودهاند، از دوره آلمظفر و آققويونلوها كم و بيش آثارى موجود است كه در متن کتاب به آنها اشاره مىشود، دوره صفويه عصر درخشان علم و دانش در اصفهان بوده و دانشمندان از اطراف ممالك اسلامى بالاخص شهرهاى شيعهنشين روى بدين كانون علمینموده و يا سلاطين صفوى آنان را به مملكت خود و پايتخت دعوت مىكردهاند. در هر كوى و برزن مدرسهاى بود و در آن جمعى طالب علم به تحصيل و تدريس اشتغال داشتهاند. | ||
نتيجه يادداشتهاى مؤلف این است كه در داخل حصار شهر اصفهان بناهاى زير وجود دارد: | نتيجه يادداشتهاى مؤلف این است كه در داخل حصار شهر اصفهان بناهاى زير وجود دارد: | ||
| خط ۶۴: | خط ۶۳: | ||
متن و مقدمه کتاب. | متن و مقدمه کتاب. | ||
==وابستهها== | |||
{{وابستهها}} | |||
[[اعلام اصفهان]] | |||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||
[[رده:تاریخ ایران]] | |||