۱۴۷٬۸۹۵
ویرایش
جز
جایگزینی متن - '↵↵ ' به ' '
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - '↵↵ ' به ' ') |
|||
| (۲۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات کتاب | |||
| تصویر =NUR13264J1.jpg | |||
| عنوان =المدخل إلی تفسير القرآن الكريم | |||
| | | پدیدآوران = | ||
[[يحيي، محمد ابراهیم]] (نویسنده) | |||
| | |||
| زبان =عربی | |||
|زبان | | کد کنگره =BP 92/8 /ح4ي3 | ||
| موضوع = | |||
تفسير - فن | |||
|کد کنگره | |||
|موضوع | |||
حداد، | حداد، ابوبکر بن علي، - 800ق. - نقد و تفسير | ||
حداد، | حداد، ابوبکر بن علي، - 800ق. کشف التنزيل في تحقيق المباحث و التاويل - نقد و تفسير | ||
مفسران اهل سنت | مفسران اهل سنت | ||
| ناشر = | |||
|ناشر | دار المدار الإسلامي | ||
| مکان نشر =ليبي | |||
| سال نشر = |مجلد1: 2002م , | |||
|مکان نشر | |||
|کد اتوماسیون | | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE13264AUTOMATIONCODE | ||
| | | چاپ =1 | ||
|} | | شابک =9959-29-062-X | ||
| تعداد جلد =1 | |||
| کتابخانۀ دیجیتال نور =13264 | |||
| کتابخوان همراه نور =13264 | |||
| کد پدیدآور = | |||
| پس از = | |||
| پیش از = | |||
}} | |||
'''المدخل إلی تفسير القرآن الكريم''' نوشته محمد ابراهیم یحیی (معاصر)، کتابی است به زبان عربی و با موضوع علوم قرآنی. این کتاب، در واقع مقدمهای است بر تفسیر «كشف التنزيل في تحقيق المباحث و التأويل» ابوبکر حداد یمنی(متوفی 800ق) که به هدف فهم مطالبی که حداد یمنی در اوایل هر سوره ذکر کرده، نوشته شده است. | '''المدخل إلی تفسير القرآن الكريم''' نوشته محمد ابراهیم یحیی (معاصر)، کتابی است به زبان عربی و با موضوع علوم قرآنی. این کتاب، در واقع مقدمهای است بر تفسیر «كشف التنزيل في تحقيق المباحث و التأويل» ابوبکر حداد یمنی(متوفی 800ق) که به هدف فهم مطالبی که حداد یمنی در اوایل هر سوره ذکر کرده، نوشته شده است. | ||
==ساختار== | ==ساختار== | ||
کتاب دارای مقدمه، محتوای مطالب در سه باب که همه ابواب دارای سه فصل هستند و خاتمه، است. برخی منابعی که نویسنده در نگارش این اثر از آنها بهره برده عبارتند از: قرآن کریم، [[البرهان في علوم القرآن|البرهان زرکشی]]، [[مناهل العرفان في علوم القرآن|مناهل العرفان]] [[زرقانی، محمد عبدالعظیم|زرقانی]]، النبأ العظيم محمد عبدالله دراز، [[الإتقان في علوم القرآن|الإتقان]] [[سیوطی، عبدالرحمن بن ابیبکر|سیوطی]]، [[الجامع الصحیح و هو سنن الترمذي|سنن ترمذی]]، [[تفسير التحرير و التنوير المعروف بتفسير ابن عاشور|التحریر و التنوير]] [[ابن عاشور، محمدطاهر|ابن عاشور]]، [[الكشاف عن حقائق غوامض التنزيل و عيون الأقاويل في وجوه التأويل|الكشاف]] [[زمخشری، محمود بن عمر|زمخشری]]، [[صحيح البخاري|صحیح بخاری]]، [[صحيح مسلم|صحیح مسلم]]، [[المجتبی من السنن (المشهور بسنن النسائی)|سنن نسائی]] و... . وی در مقدمه متذکر میشود که برای صحت انتساب کتابها به صاحبانشان از منابع ذیل استفاده کرده است؛ حاجی خلیفه در [[كشف الظنون عن أسامي الكتب و الفنون|كشف الظنون عن | کتاب دارای مقدمه، محتوای مطالب در سه باب که همه ابواب دارای سه فصل هستند و خاتمه، است. برخی منابعی که نویسنده در نگارش این اثر از آنها بهره برده عبارتند از: قرآن کریم، [[البرهان في علوم القرآن|البرهان زرکشی]]، [[مناهل العرفان في علوم القرآن|مناهل العرفان]] [[زرقانی، محمد عبدالعظیم|زرقانی]]، النبأ العظيم محمد عبدالله دراز، [[الإتقان في علوم القرآن|الإتقان]] [[سیوطی، عبدالرحمن بن ابیبکر|سیوطی]]، [[الجامع الصحیح و هو سنن الترمذي|سنن ترمذی]]، [[تفسير التحرير و التنوير المعروف بتفسير ابن عاشور|التحریر و التنوير]] [[ابن عاشور، محمدطاهر|ابن عاشور]]، [[الكشاف عن حقائق غوامض التنزيل و عيون الأقاويل في وجوه التأويل|الكشاف]] [[زمخشری، محمود بن عمر|زمخشری]]، [[صحيح البخاري|صحیح بخاری]]، [[صحيح مسلم|صحیح مسلم]]، [[المجتبی من السنن (المشهور بسنن النسائی)|سنن نسائی]] و.... وی در مقدمه متذکر میشود که برای صحت انتساب کتابها به صاحبانشان از منابع ذیل استفاده کرده است؛ حاجی خلیفه در [[كشف الظنون عن أسامي الكتب و الفنون|كشف الظنون عن اسامی الكتب و الفنون]]، [[بغدادی، اسماعیل|بغدادی]] در [[هدية العارفين، أسماء المؤلفين و آثار المصنفين|هدية العارفين باسماء المؤلفين و آثار المصنفين]]، [[زرکلی، خیرالدین|خیرالدین زرکلی]] در [[الأعلام]]، [[کحاله، عمر رضا|کحاله]] در [[معجم المؤلفين تراجم مصنفي الكتب العربية|معجم المؤلفين]]، حبشی در مصادر الفكر الإسلامي في اليمن، [[شوکانی، محمد|شوکانی]] در [[البدر الطالع بمحاسن من بعد القرن السابع]] و...<ref>ر.ک: مقدمه کتاب، ص7</ref> | ||
==گزارش محتوا== | ==گزارش محتوا== | ||
| خط ۵۵: | خط ۴۳: | ||
نویسنده تفسیر «کشف التنزیل فی تحقیق المباحث و التأویل» ابوبکر حداد، در کتابش، در ابتدای هر سوره تعداد آیات و حروف، مکی و مدنی بودن، روایات وارده در فضیلت و آثار قراءت هر سوره و آراء و اخبار در اسباب نزول آن را بیان کرده است. معمولاً شیوه مفسرانی چون طبری و ثعلبی و ابن عطیه و قرطبی و... پیش از پرداختن به تفسیر محتوای سوره، معرفی و شرح مواردی مانند نزول قرآن کریم و سورههای مکی و مدنی و منشأ تفسیر و رجال و مکاتب آن و... در ابتدای کتابهایشان است؛ اما «کشف التنزيل في تحقيق المباحث و التأويل» ابوبکر حداد یمنی از چنین مقدمهای خالی است. ازاینرو، محمد ابراهیم یحیی، به خاطر آشنایی قاری غیرمتخصص با این مباحث و فهم مطالبی که حداد در ابتدای سورهها ذکر کرده، به تکمیل این نقیصه در «المدخل الی تفسير القرآن الكريم» پرداخته است.<ref>ر.ک: همان8-9</ref> وی در این راستا، با مباحث مربوط به نزول قرآن کریم و جمعآوری و تعلم آن شروع کرده و پس از بیان این مطالب به سراغ تفسیر قرآن کریم رفته است؛ او پس از بیان منشأ و تطور حدیث به بیان معنای آن و موضع حاجت به آن پرداخته و سپس تفسیر را به ترتیب در دورههای پیامبر(ص)، تابعین و تدوین بررسی میکند. او باب سوم کتاب را به معرفی حداد و تفسیر و شیوه تفسیری او اختصاص داده است.<ref>ر.ک: همان9</ref> | نویسنده تفسیر «کشف التنزیل فی تحقیق المباحث و التأویل» ابوبکر حداد، در کتابش، در ابتدای هر سوره تعداد آیات و حروف، مکی و مدنی بودن، روایات وارده در فضیلت و آثار قراءت هر سوره و آراء و اخبار در اسباب نزول آن را بیان کرده است. معمولاً شیوه مفسرانی چون طبری و ثعلبی و ابن عطیه و قرطبی و... پیش از پرداختن به تفسیر محتوای سوره، معرفی و شرح مواردی مانند نزول قرآن کریم و سورههای مکی و مدنی و منشأ تفسیر و رجال و مکاتب آن و... در ابتدای کتابهایشان است؛ اما «کشف التنزيل في تحقيق المباحث و التأويل» ابوبکر حداد یمنی از چنین مقدمهای خالی است. ازاینرو، محمد ابراهیم یحیی، به خاطر آشنایی قاری غیرمتخصص با این مباحث و فهم مطالبی که حداد در ابتدای سورهها ذکر کرده، به تکمیل این نقیصه در «المدخل الی تفسير القرآن الكريم» پرداخته است.<ref>ر.ک: همان8-9</ref> وی در این راستا، با مباحث مربوط به نزول قرآن کریم و جمعآوری و تعلم آن شروع کرده و پس از بیان این مطالب به سراغ تفسیر قرآن کریم رفته است؛ او پس از بیان منشأ و تطور حدیث به بیان معنای آن و موضع حاجت به آن پرداخته و سپس تفسیر را به ترتیب در دورههای پیامبر(ص)، تابعین و تدوین بررسی میکند. او باب سوم کتاب را به معرفی حداد و تفسیر و شیوه تفسیری او اختصاص داده است.<ref>ر.ک: همان9</ref> | ||
محمد ابراهیم یحیی در باب اول، بیان میکند که دوسوم قرآن در مکه و یکسوم آن در مدینه طی 23 سال بر پیامبر(ص) نازل شد. آیات مکی غالباً در بیان اصول دین و دعوت به ایمان به خدا و معاد و امر به مکارم اخلاق مانند عدل و احسان و... هستند. محتوای آیات مدنی درباره عباداتی مانند نماز و روزه و زکات و حج و امور مدنی مانند معاملاتی از قبیل بیع و شراء و اجاره و رهن و ربا و... و امور جنایی مانند قتل و سرقت و قطع طریق و... و آنچه بهنظام خانواده تعلق دارد مانند احکام نکاح و طلاق و... و شئون سیاسی دولتها مانند امور مربوط به جنگ و صلح و عهدنامهها و خراج و... هستند. باید توجه داشت که آنچه در سورههای مدنی درباره عبادات نازل شده، درباره کلیات آن است و امور تفصیلی عبادات به رسول خدا واگذار شده است.<ref>ر.ک: خاتمه کتاب، ص493-494</ref> | محمد ابراهیم یحیی در باب اول، بیان میکند که دوسوم قرآن در مکه و یکسوم آن در مدینه طی 23 سال بر پیامبر(ص) نازل شد. آیات مکی غالباً ً در بیان اصول دین و دعوت به ایمان به خدا و معاد و امر به مکارم اخلاق مانند عدل و احسان و... هستند. محتوای آیات مدنی درباره عباداتی مانند نماز و روزه و زکات و حج و امور مدنی مانند معاملاتی از قبیل بیع و شراء و اجاره و رهن و ربا و... و امور جنایی مانند قتل و سرقت و قطع طریق و... و آنچه بهنظام خانواده تعلق دارد مانند احکام نکاح و طلاق و... و شئون سیاسی دولتها مانند امور مربوط به جنگ و صلح و عهدنامهها و خراج و... هستند. باید توجه داشت که آنچه در سورههای مدنی درباره عبادات نازل شده، درباره کلیات آن است و امور تفصیلی عبادات به رسول خدا واگذار شده است.<ref>ر.ک: خاتمه کتاب، ص493-494</ref> | ||
او در باب دوم، بهاندازهای درباره تفسیر و موضع حاجت به آن و منشأ و مکاتب تفسیری و مفسران، تدوین تفسیر و... بحث کرده که خواننده غیرمتخصص در این فن، از آن استفاده کرده و یاری بجوید و بتواند بسیاری از مسائلی که با آن برخورد میکند را پاسخ دهد.<ref>ر.ک: همان495</ref> | او در باب دوم، بهاندازهای درباره تفسیر و موضع حاجت به آن و منشأ و مکاتب تفسیری و مفسران، تدوین تفسیر و... بحث کرده که خواننده غیرمتخصص در این فن، از آن استفاده کرده و یاری بجوید و بتواند بسیاری از مسائلی که با آن برخورد میکند را پاسخ دهد.<ref>ر.ک: همان495</ref> | ||
باب سوم درباره حداد، وطنش و تفسیرش توضیح میدهد. در این راستا یمن قبل از اسلام یعنی دولتهای معین، سبأ و حمیر را معرفی میکند. دولت معین، اهل تجارت و مسالمت با همسایگان بود و پسازآن سبأ و حمیر جانشین آنان شدند. حمیریان بر خلاف معینیان اهل جنگ بوده و با حبشیان و فارسها جنگیدند. بلقیس، مشهورترین پادشاهان حمیر است که معاصر با سلیمان نبی(ع) بود. حمیریان خورشید یا بت را میپرستیدند و برخی از آنان نیز یهودی بودند. قبایل حمیر و کنده و مذحج و همدان و... در یمن بودند. یمن در عهد خلفای اموی و عباسی موضع درگیری و اختلاف بود و هر امارت و مملکتی در آن خواهان سقوط دیگری. از امیران بنام آن، یحیی بن حسین رسی، امام زیدیه و علی بن محمد صلیحی، امام صلیحیه است. از بزرگترین دولتهای مستقر در یمن رسولیان بودند که به تعمیر شهرها و نشر علوم و بنای مساجد و مدارس و ... همت گماردند. در عصر رسولیان، علمای زیادی در یمن رشد کردند. ابوبکر حداد، یکی از ثمرات حیات فرهنگی یمن است. کتاب تفسیری او علاوه بر مسائل تفسیری شامل قرائات و فقه و لغت و نحو و تاریخ و اشعار جاهلی و... نیز هست. حداد پس از بررسی و ذکر آرای فقها، رأی مختار را برمیگزیند.<ref>ر.ک: همان495-499</ref> | باب سوم درباره حداد، وطنش و تفسیرش توضیح میدهد. در این راستا یمن قبل از اسلام یعنی دولتهای معین، سبأ و حمیر را معرفی میکند. دولت معین، اهل تجارت و مسالمت با همسایگان بود و پسازآن سبأ و حمیر جانشین آنان شدند. حمیریان بر خلاف معینیان اهل جنگ بوده و با حبشیان و فارسها جنگیدند. بلقیس، مشهورترین پادشاهان حمیر است که معاصر با سلیمان نبی(ع) بود. حمیریان خورشید یا بت را میپرستیدند و برخی از آنان نیز یهودی بودند. قبایل حمیر و کنده و مذحج و همدان و... در یمن بودند. یمن در عهد خلفای اموی و عباسی موضع درگیری و اختلاف بود و هر امارت و مملکتی در آن خواهان سقوط دیگری. از امیران بنام آن، یحیی بن حسین رسی، امام زیدیه و علی بن محمد صلیحی، امام صلیحیه است. از بزرگترین دولتهای مستقر در یمن رسولیان بودند که به تعمیر شهرها و نشر علوم و بنای مساجد و مدارس و... همت گماردند. در عصر رسولیان، علمای زیادی در یمن رشد کردند. ابوبکر حداد، یکی از ثمرات حیات فرهنگی یمن است. کتاب تفسیری او علاوه بر مسائل تفسیری شامل قرائات و فقه و لغت و نحو و تاریخ و اشعار جاهلی و... نیز هست. حداد پس از بررسی و ذکر آرای فقها، رأی مختار را برمیگزیند.<ref>ر.ک: همان495-499</ref> | ||
==وضعیت کتاب== | ==وضعیت کتاب== | ||
| خط ۶۵: | خط ۵۳: | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
<references /> | <references/> | ||
== | ==منابع مقاله== | ||
مقدمه و متن کتاب. | مقدمه و متن کتاب. | ||
== وابستهها == | {{الگو:علوم قرآنی}} | ||
==وابستهها== | |||
{{وابستهها}} | |||
[[كشف التنزيل في تحقيق المباحث و التأويل]] | [[كشف التنزيل في تحقيق المباحث و التأويل]] | ||
| خط ۷۷: | خط ۶۹: | ||
[[مناهل العرفان في علوم القرآن]] | [[مناهل العرفان في علوم القرآن]] | ||
[[المدخل الی علوم القرآن الكريم]] | |||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||
[[رده: | [[رده:اسلام، عرفان، غیره]] | ||
[[رده: | [[رده:تفسیر]] | ||
[[رده: | [[رده:تاریخ تفسیر، تراجم و طبقات مفسران، متون تفاسیر (مجموعهها، برگزیدهها)]] | ||