۱٬۱۲۴
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - ' .' به '.') |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات کتاب | |||
| تصویر =NUR17691J1.jpg | |||
| عنوان =شرح كتاب الأنباء في تجويد القرآن | |||
| عنوانهای دیگر = | |||
| پدیدآوران = | |||
[[ابن طحان، عبدالعزیز بن علی]] (نویسنده) | |||
| | |||
| | |||
[[عرباوي، فرغلي سيد]] (محقق) | [[عرباوي، فرغلي سيد]] (محقق) | ||
| زبان =عربی | |||
|زبان | | کد کنگره = | ||
| موضوع = | |||
|کد کنگره | |||
|موضوع | |||
|کد اتوماسیون | | ناشر = | ||
| | مکتبة اولاد الشيخ للتراث | ||
| | | مکان نشر =مصر - جيزه | ||
| سال نشر =مجلد1: 2008م | |||
== | |||
'''شرح كتاب | | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE17691AUTOMATIONCODE | ||
| چاپ =1 | |||
| شابک =977-371-224-9 | |||
| تعداد جلد =1 | |||
| کتابخانۀ دیجیتال نور =17691 | |||
| کتابخوان همراه نور =17691 | |||
| کد پدیدآور = | |||
| پس از = | |||
| پیش از = | |||
}} | |||
'''شرح كتاب الإنباء في تجويد القرآن''' اثر [[ابن طحان، عبدالعزیز بن علی|عبدالعزیز بن علی بن طحان]] (498-561ق)، کتابی است با موضوع علوم قرآنی که نویسنده در آن به بیان قواعد تجوید قرآن کریم میپردازد. تحقیق این کتاب به دست فرغلی سید عرباوی انجام شده است. | |||
==ساختار== | ==ساختار== | ||
مطالب کتاب، به دو قسمت اصلی تقسیم میشود. قسمت اول مربوط به پژوهشگر است و شامل اهدائیه، باب اول (شامل مقدمه پژوهش و مباحث پژوهشگر کتاب) و باب دوم (شامل معرفی کتاب و نویسنده) است و قسمت دوم مربوط به نویسنده کتاب و ارائه مطالب کتاب الانباء في تجوید القرآن طی چند باب و فصل است، مطالب پایانی کتاب، دربردارنده نکاتی اخلاقی از شارح است. | مطالب کتاب، به دو قسمت اصلی تقسیم میشود. قسمت اول مربوط به پژوهشگر است و شامل اهدائیه، باب اول (شامل مقدمه پژوهش و مباحث پژوهشگر کتاب) و باب دوم (شامل معرفی کتاب و نویسنده) است و قسمت دوم مربوط به نویسنده کتاب و ارائه مطالب کتاب الانباء في تجوید القرآن طی چند باب و فصل است، مطالب پایانی کتاب، دربردارنده نکاتی اخلاقی از شارح است. | ||
نویسنده در نگارش اثر از 190 منبع بهره برده است که برخی از آنها | نویسنده در نگارش اثر از 190 منبع بهره برده است که برخی از آنها عبارتند از: الياءات المشددات في القرآن و كلام العرب نوشته [[مکی بن حموش|ابومحمد مكي بن ابيطالب قيسي قيرواني قرطبي]]، الوافي في شرح الشاطبية في القراءات السبع نوشته شيخ [[قاضی، عبدالفتاح بن عبدالغنی|عبدالفتاح عبدالغني قاضي]]، هداية القاري الی تجويد كلام الباري نوشته شيخ عبدالفتاح سيد عجمی مرصفي، [[نهاية القول المفيد في علم تجويد القرآن المجيد]] اثر محمد مكي نصر جريسي و...<ref>ر.ک: فهرست منابع و مآخذ، ص118-139</ref> | ||
==گزارش محتوا== | ==گزارش محتوا== | ||
محقق در معرفی کتاب چنین مینویسد: نویسنده کتابش را «الإنباء» نامیده است و درباره دلیل نامگذاری چنین میگوید: «اما بعد، در این کتاب که إنباء نام دارد بابهایی درباره اصول ادا حروف ترسیم کردهام». همچنین در خاتمه کتاب گفته: «پس ای قاری، شروع کن با آنچه من برایت در این إنباء توضیح دادم که بزرگان تجوید بر گرد و محور این کتاب میچرخند». البته ناسخ نسخه خطی آن را «الإنباء في تجوید القرآن» نام داده است.<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص69</ref> | محقق در معرفی کتاب چنین مینویسد: نویسنده کتابش را «الإنباء» نامیده است و درباره دلیل نامگذاری چنین میگوید: «اما بعد، در این کتاب که إنباء نام دارد بابهایی درباره اصول ادا حروف ترسیم کردهام». همچنین در خاتمه کتاب گفته: «پس ای قاری، شروع کن با آنچه من برایت در این إنباء توضیح دادم که بزرگان تجوید بر گرد و محور این کتاب میچرخند». البته ناسخ نسخه خطی آن را «الإنباء في تجوید القرآن» نام داده است.<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص69</ref> | ||
نویسنده در این کتاب، متعرض اصولی شده است که برای اهل تجوید مفید است. در کل، مطالب ذیل در کتاب مورد بحث قرار میگیرد؛ تصنیف حرکات و تحریر مقدارهای معلوم آن، تحریر سکون و تعیین آن، تفصیل اصول مد و لین و فروع آن دو و تبیین مقادیر و مراتب هرکدام از آنها، تبیین احکام نون ساکنه و تنوین، بحث فتحه و إماله بین دو لفظ و مباحث مربوط به وقف و | نویسنده در این کتاب، متعرض اصولی شده است که برای اهل تجوید مفید است. در کل، مطالب ذیل در کتاب مورد بحث قرار میگیرد؛ تصنیف حرکات و تحریر مقدارهای معلوم آن، تحریر سکون و تعیین آن، تفصیل اصول مد و لین و فروع آن دو و تبیین مقادیر و مراتب هرکدام از آنها، تبیین احکام نون ساکنه و تنوین، بحث فتحه و إماله بین دو لفظ و مباحث مربوط به وقف و...<ref>ر.ک: همان</ref> | ||
ازجمله مباحث جالبتوجه در کتاب میتوان به برخی از موارد ذیل اشاره کرد؛ مثلاً اینکه ابن طحان اولین کسی است که تفخیم را به سه مرتبه تقسیم میکند و [[جزری، محمد بن محمد|ابن جزری]] این روش او را میپذیرد. یا اینکه وی هنگام مطرح کردن بحث إقلاب و إخفای شفوی قائل به فاصله بین دو لب نشده است یا اینکه نرم ادا کردن غین و خاء زیر عنوان تفخیم نسبی از وی مطرح نشده است. همچنین او نگفته که غُنّه مفخمه، بهحسب حرکات مابعدش تفخیم مییابد. | ازجمله مباحث جالبتوجه در کتاب میتوان به برخی از موارد ذیل اشاره کرد؛ مثلاً اینکه ابن طحان اولین کسی است که تفخیم را به سه مرتبه تقسیم میکند و [[جزری، محمد بن محمد|ابن جزری]] این روش او را میپذیرد. یا اینکه وی هنگام مطرح کردن بحث إقلاب و إخفای شفوی قائل به فاصله بین دو لب نشده است یا اینکه نرم ادا کردن غین و خاء زیر عنوان تفخیم نسبی از وی مطرح نشده است. همچنین او نگفته که غُنّه مفخمه، بهحسب حرکات مابعدش تفخیم مییابد. | ||
| خط ۵۸: | خط ۴۷: | ||
ابن طحان، سپس به بیان احکام اربعه تنوین و نون ساکنه از، قلب، اخفا، اظهار و ادغام میپردازد. او برای قلب به آیه شریفه «أن بورک»(نحل: 8) مثال میزند، ادغام را در تنوین و نون قبل از حروف یرملون، إظهار را در تنوین و نون قبل از حروف حلقی (همزه، هاء؛ عین، حاء، غین و خاء) و اخفا را در باقی حروف جاری میداند. و برای هرکدام توضیحی ارائه میکند<ref>ر.ک: همان، ص87-91</ref> | ابن طحان، سپس به بیان احکام اربعه تنوین و نون ساکنه از، قلب، اخفا، اظهار و ادغام میپردازد. او برای قلب به آیه شریفه «أن بورک»(نحل: 8) مثال میزند، ادغام را در تنوین و نون قبل از حروف یرملون، إظهار را در تنوین و نون قبل از حروف حلقی (همزه، هاء؛ عین، حاء، غین و خاء) و اخفا را در باقی حروف جاری میداند. و برای هرکدام توضیحی ارائه میکند<ref>ر.ک: همان، ص87-91</ref> | ||
او در بحث تفخیم و ترقیق، برخی حروف را مفخم بالاجماع میداند و برخی را مرقق بالاجماع، برخی را ملحق به مفخم بالاجماع، برخی را ملحق به مرقق بالاجماع و برخی دیگر از حروف را جایز التفخیم و الترقیق میداند. حروف مفخمه | او در بحث تفخیم و ترقیق، برخی حروف را مفخم بالاجماع میداند و برخی را مرقق بالاجماع، برخی را ملحق به مفخم بالاجماع، برخی را ملحق به مرقق بالاجماع و برخی دیگر از حروف را جایز التفخیم و الترقیق میداند. حروف مفخمه عبارتند از هفت حرف طاء و ظاء و خاء و غین و قاف و صاد و ضاد. و حروف مرققه بیست حرف هستند که در جمله (توثب زیاد فسکن عمه اذ جحش) جمع شدهاند. ملحق به مفخم، لام لفظ جلاله الله بعد از فتحه و ضمه است و راء مفتوحه و مضمومه... و ملحق به مرقق لام اسم جلاله الله است بعد از کسره. راء مکسوره، راء ساکنه قبل از یاء، راء ساکنه بعد یاء ساکنه و بعد کسره لازمه و بعد حرف ساکن غیر مطبق که قبلش کسره لازمه باشد نیز ملحق به مرقق هستند.<ref>ر.ک: همان، ص92-95</ref> | ||
ادامه مباحث کتاب در توضیح إماله و بیان انواع تلفظ فتحه در لفظ مفتوح و شرح مختصری درباره وقف است.<ref>ر.ک: همان، ص96-104</ref> | ادامه مباحث کتاب در توضیح إماله و بیان انواع تلفظ فتحه در لفظ مفتوح و شرح مختصری درباره وقف است.<ref>ر.ک: همان، ص96-104</ref> | ||
| خط ۷۶: | خط ۶۵: | ||
<references /> | <references /> | ||
== | ==منابع مقاله== | ||
مقدمه و متن کتاب. | مقدمه و متن کتاب. | ||
== وابستهها == | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | |||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||