الذيل التام علی دول الإسلام للذهبي: تفاوت میان نسخه‌ها

<div class='wikiInfo'>

[[پرونده:NUR14291J1.jpg|بندانگشتی|الذيل التام علی دول الإسلام للذهبي]]

{| class="wikitable aboutBookTable" style="text-align:Right"

! نام کتاب!! data-type='bookName'|الذيل التام علی دول الإسلام للذهبي

|-

|نام های دیگر کتاب

|data-type='otherBookNames'|

|data-type='authors'|[[مروه، حسن اسماعیل]] (محقق)

[[سخاوی، محمد بن عبد الرحمن]] (نويسنده)

|زبان  

|data-type='language'|عربی

|کد کنگره  

|data-type='congeressCode' style='direction:ltr'|‏DS‎‏ ‎‏35‎‏/‎‏627‎‏ ‎‏/‎‏س‎‏3‎‏ذ‎‏9‎‏

|موضوع  

|data-type='subject'|اسلام - تاریخ - سال شمار

اسلام - سرگذشت نامه

|ناشر  

|data-type='publisher'|دار إبن العماد ج: 1, 3

|-

|مکان نشر

|data-type='publishPlace'|بیروت - لبنان ج: 1, 3

 

|data-type='publishYear'| 1413 هـ.ق

|-class='articleCode'

|کد اتوماسیون

|data-type='automationCode'|AUTOMATIONCODE14291AUTOMATIONCODE

|}

 

 

== معرفى اجمالى:==

 

 

«الذيل التام على دول الاسلام لل[[ذهبى]]» تأليف [[سخاوی، محمد بن عبد الرحمن|محمد بن عبدالرحمن بن محمد سخاوى]] (902-831ق)، به زبان عربى و مشتمل بر بيان حوادث و اتفاقات بين سال‌هاى 745 تا 901ق در كشورهاى اسلامى مى‌باشد.

== ساختار:==

 

 

كتاب با دو مقدمه از «محمود ارناوط» و محقق «حسن اسماعيل مروه» آغاز و مطالب در سه جلد تنظيم شده است. متن كتاب، حوادث و وقايع مهم سال‌هاى مذكور را به صورت بسيار منظم و دقيق به صورت سال به سال بيان نموده است.

== گزارش محتوا:==

 

 

مقدمه اول، پيرامون تاريخ و اهميت آن در نزد مسلمين بوده و مطالب مختصرى نيز در مورد كتاب بيان شده است <ref>مقدمه، ص7</ref>.

محقق در مقدمه خود، مطالبى پيرامون علم تاريخ بيان كرده و شرح مختصرى از زندگى مؤلف شامل اسم و نسب، تولد، زندگى علمى، سفرهاى مؤلف، تقريض‌هاى علماء در مورد وى، كتب خطى، شيوه و روش تحقيق كتاب و مصنفات او ذكر نموده است <ref>مقدمه محقق، ص11</ref>.

مؤلف حوادث و وقايع را به صورت بسيار منظم و دقيق و به ترتيب وقوع آن‌ها در سال مورد نظر بيان كرده است. مثلاً ابتدا حوادث ماه محرم و سپس صفر و ... را ذكر نموده و در آخر، وفات افراد و بزرگان آن سال را به ترتيب آورده است.

مؤلف، در آغاز توضيح مختصرى پيرامون كتاب ذكر نموده است. وى كتاب را ذيل و دنباله كاملى از كتاب «دول الاسلام» اثر مورخ بزرگ «شيخ عبدالله [[ذهبى]]» معرفى نموده است <ref>متن، ص65</ref>.

نويسنده، متن را با وقايع و حوادث سال 745ق آغاز نموده است. برخى از اين رويدادهاى اين سال كه به آن اشاره شده، به اين شرح است:

بارش شديد برف در ماه رمضان اين سال، در شهر دمشق كه باعث مسدود شدن راه‌ها و خرابى برخى اماكن شد. اين برف پنج روز ادامه و براى مردم سختى‌هاى زيادى در پى داشته و غرامت سنگينى به آنان وارد نموده است <ref> متن، ص 68</ref>؛

جارى شدن سيل عظيم در طرابلس <ref>متن، ص68</ref>؛

وقوع برف، باران، باد و غبار شديد همراه با رعد و برق در شهر مصر كه موجب ترس و هراس مردم، آتش گرفتن برخى درختان، كشته شدن بعضى از مردم و برخى از خرابى‌هاى ديگر شد <ref>متن، ص 69</ref>؛

از وقايعى كه در سال 750ق رخ داده و نويسنده در كتاب بيان نموده، وفات عده‌اى از بزرگان است. اسامى و زمان فوت برخى از اين افراد بدين ترتيب است:

عبدالرحمن بن يوسف بن ابراهيم قرشى، يكى از فقهاى شهر يمن در ايام منى <ref>متن، ص 111</ref>؛

ابومحمد يوسف بن ابى‌سفاح، آشنا به فقه عربى در ماه رمضان <ref>متن، ص111</ref>؛

علاءالدين ابراهيم ماردينى، قاضى در مصر و صاحب تصنيفات، در ماه محرم <ref>متن، ص 112</ref>؛

در ماه شعبان وفات ابوالحسن على بن زين دمشقى كه قاضى و داراى عفو و گذشت و دوستى با مردم و بسيار زاهد بوده است <ref>متن، ص 113</ref>؛

وفات نائب شهر شام در جمادى الآخر <ref>متن، ص113</ref> .

در ابتداى جلد دوم، جناب «محمود ارناوط» و محقق توضيحاتى پيرامون كتاب، شيوه تحقيق و نسخ خطى آن بيان نموده‌اند <ref>مقدمه، ص 5 الى 14</ref>.

مطالب جلد دوم با وقايع و حوادثى كه مؤلف از سال 851ق بيان نموده، آغاز شده است <ref>متن، ص 19</ref>.

برپايى نماز جمعه در روز هجدهم ربيع الاول <ref>متن، ص19</ref>؛

خراب كردن كنسيه نصارى در مصر <ref>متن، ص 19</ref>؛

نزول صاعقه بسيار بلند در شهر قدس كه باعث آتش گرفتن بعضى اشياء شد <ref>متن، ص20</ref>؛

وقوع نزاع و غوغا بزرگ بين ترك‌ها و اعراب بنى سعد <ref>متن، ص20</ref>.

قتل عبدالكريم بن على خارج از قاهره در ماه صفر، متهم اين قتل ابوبكر بن حسن و پسرش بودند <ref>متن، ص125</ref>؛

وقوع باد عظيم و وحشتناك در روز ششم رجب كه باعث قطع درختان و خراب شدن خانه‌ها شد <ref>متن، ص126</ref>؛

فوت قاضى شهاب‌الدين ابوالعباس بن يوسف شافعى در ماه محرم <ref>متن، ص123</ref>.

از جمله وقايعى كه نويسنده ذكر نموده، تجديد چاپ برخى از كتاب‌ها مانند «[[صحيح مسلم]]»، «سيره ابن هشام»، «رياض الصالحين» و ... است <ref>متن، ص 640</ref>. هم‌چنين برخى از ازدواج‌ها و عروسى‌ها و زمان آن بيان شده است مانند: عروسى شهاب ابى‌المحاسن قاضى حنفى؛ ازدواج امير راكز در مكه؛ طيب بن شرفى، ابراهيم شمس محمد حنفى و ...<ref>متن، ص 642</ref>.

حجم جلد سوم نسبتا كمتر مى‌باشد و در آن مطالب زيادى در مورد كتب مختلف مانند [[صحيح بخارى]]، شفا، اذكار، شمائل النبوية، رياض و ... بيان شده است. نويسنده در پايان اين جلد، اسامى و تاريخ وفات بسيارى از بزرگان را ذكر شده است. برخى از اين افراد عبارتند از: احمد بن شعبان دمشقى تاجر؛ احمد بن شيخ محمد بن شهاب، احمد بن بكار؛ سليمان، علم‌الدين عزيزى و عبدالكريم بن بركات.

 

 

فهرست مطالب و موضوعات جلد اول در پايان آن جلد آمده و جلد دوم و سوم، فاقد فهرست مى‌باشد. فهرست آيات قرآن كريم، احاديث و آثار، شعر، ترجمه‌ها، شهرها، اماكن و مصادر و مراجع در انتهاى جلد سوم ذكر شده است.

<references />

== منابع:==

[[رده:تاریخ (عمومی)]]

[[رده:تاریخ آسیا]]