۴۲۵٬۲۲۵
ویرایش
جز
جایگزینی متن - '==وابستهها== [[' به '==وابستهها== {{وابستهها}} [['
جز (جایگزینی متن - 'هل' به 'هل') برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
جز (جایگزینی متن - '==وابستهها== [[' به '==وابستهها== {{وابستهها}} [[') |
||
| (۸ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
| عنوانهای دیگر = | | عنوانهای دیگر = | ||
| پدیدآوران = | | پدیدآوران = | ||
[[ | [[صابری همدانی، احمد]] (نویسنده) | ||
| زبان =فارسی | | زبان =فارسی | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
همدان - سرگذشتنامه | همدان - سرگذشتنامه | ||
| ناشر =مؤسسه | | ناشر =مؤسسه فرهنگی انتشاراتي شاکر | ||
| مکان نشر =ایران - قم | | مکان نشر =ایران - قم | ||
| خط ۲۷: | خط ۲۷: | ||
| شابک =964-5792-13-4 | | شابک =964-5792-13-4 | ||
| تعداد جلد =1 | | تعداد جلد =1 | ||
| کتابخانۀ دیجیتال نور = | | کتابخانۀ دیجیتال نور =21971 | ||
| کتابخوان همراه نور =21971 | |||
| کد پدیدآور =7962 | | کد پدیدآور =7962 | ||
| پس از = | | پس از = | ||
| خط ۳۳: | خط ۳۴: | ||
}} | }} | ||
'''تاریخ مفصل همدان'''، کتابی سه جلدی است به زبان فارسی، که توسط [[ | '''تاریخ مفصل همدان'''، کتابی سه جلدی است به زبان فارسی، که توسط [[صابری همدانی، احمد|احمد صابری همدانی]] به رشته تألیف درآمده است. محتوای کتاب، ارائهدهنده تاریخ کاملی از شهر همدان است؛ از وضعیت شهری و جغرافیایی گرفته تا اوضاع دینی و سیاسی و اجتماعی و جنبههای گسترده دیگر و در بخش اعظمی از کتاب به معرفی و تحلیل شخصیتهای دینی، علمی و ادبی این شهر مهم، پرداخته شده است. | ||
==ساختار== | ==ساختار== | ||
جلد اول کتاب، مشتمل بر دو پیشگفتار و مختصری از زندگینامه مؤلف است و محتوای آن در هجده بخش مفصل ارائه گردیده است. جلد دوم که در باب | جلد اول کتاب، مشتمل بر دو پیشگفتار و مختصری از زندگینامه مؤلف است و محتوای آن در هجده بخش مفصل ارائه گردیده است. جلد دوم که در باب شخصیتشناسی است، دربردارنده یک مقدمه است؛ سپس بهترتیب حروف الفبا، اشخاصی که ابتدای نام آنها حرف الف است تا اشخاصی که ابتدای نام آنها حرف عین است، معرفی شدهاند و در جلد سوم، افرادی که ابتدای نام آنها حرف غین است تا اشخاصی که ابتدای نامشان حرف یاء است، معرفی گردیدهاند. | ||
==گزارش محتوا== | ==گزارش محتوا== | ||
| خط ۴۹: | خط ۵۰: | ||
بنا به نقلی، حضرت سلیمان نبی از محل همدان عبور کرد و با مشاهده پرآبی و خرمی این سرزمین متعجب گردید که چرا در این مکان آبادی بنا نگردیده است؛ به ایشان پاسخ دادند بهخاطر سرما و برف شدید زمستانی است و آن حضرت با تدبیری این مشکل را مرتفع کرده و دستور بنای این شهر را صادر کردند. | بنا به نقلی، حضرت سلیمان نبی از محل همدان عبور کرد و با مشاهده پرآبی و خرمی این سرزمین متعجب گردید که چرا در این مکان آبادی بنا نگردیده است؛ به ایشان پاسخ دادند بهخاطر سرما و برف شدید زمستانی است و آن حضرت با تدبیری این مشکل را مرتفع کرده و دستور بنای این شهر را صادر کردند. | ||
نگارنده در ادامه این بخش به بررسی سایر اقوال | نگارنده در ادامه این بخش به بررسی سایر اقوال طرحشده در این موضوع و صحت و سقم آنها میپردازد<ref>ر.ک: همان، ص31-50</ref>. | ||
توابع همدان و توسعه آن در روزگاران قدیم و ادوار گذشته، موضوع بخش پنجم و ششم این نوشتار است. همدان در دورههای گذشته نهتنها خود از بلاد عظیم بوده، بلکه از نظر توابع نیز توسعه زیادی داشته است، که امروزه قسمتی از آن تابع شهرهای دیگر و یا دهاتهایی است که خود شهری مستقل شده است. نویسنده درباره توسعه همدان در ادوار گذشته، ابتدا به توسعه این شهر، در قرن دوم هجری و اقداماتهارونالرشید در این زمینه اشاره میکند و سپس وسعت همدان را در قرن هفتم هجری مورد بررسی قرار میدهد؛ در آن زمان همدان از توابع و مضافات بسیاری برخوردار بوده و خود نیز توسعه کامل داشته است؛ بدین صورت که دارای پنج ناحیه مستقل و مشتمل بر دویستودوازده آبادی بوده است. نویسنده در نهایت به بررسی همدان در عصر حاضر پرداخته است، که به چهار بخش عمده تقسیم میشود: بخش سیمینهرود، بخش کبوترآهنگ، بخش اسدآباد و بخش رزن<ref>ر.ک: همان، ص55-64</ref>. | توابع همدان و توسعه آن در روزگاران قدیم و ادوار گذشته، موضوع بخش پنجم و ششم این نوشتار است. همدان در دورههای گذشته نهتنها خود از بلاد عظیم بوده، بلکه از نظر توابع نیز توسعه زیادی داشته است، که امروزه قسمتی از آن تابع شهرهای دیگر و یا دهاتهایی است که خود شهری مستقل شده است. نویسنده درباره توسعه همدان در ادوار گذشته، ابتدا به توسعه این شهر، در قرن دوم هجری و اقداماتهارونالرشید در این زمینه اشاره میکند و سپس وسعت همدان را در قرن هفتم هجری مورد بررسی قرار میدهد؛ در آن زمان همدان از توابع و مضافات بسیاری برخوردار بوده و خود نیز توسعه کامل داشته است؛ بدین صورت که دارای پنج ناحیه مستقل و مشتمل بر دویستودوازده آبادی بوده است. نویسنده در نهایت به بررسی همدان در عصر حاضر پرداخته است، که به چهار بخش عمده تقسیم میشود: بخش سیمینهرود، بخش کبوترآهنگ، بخش اسدآباد و بخش رزن<ref>ر.ک: همان، ص55-64</ref>. | ||
بخش هفتم کتاب در مورد موقعیت سیاسی همدان در گذشته است. پس از تشکیل دولت ماد در هگمتانه (همدان کنونی) و پایتخت شدن آن، این شهر، از نظر سیاسی دچار دگرگونی شده، میدان نبرد سیاست قدرتمندان و جاهطلبان قرار گرفت و هیچگاه از رقابتها و | بخش هفتم کتاب در مورد موقعیت سیاسی همدان در گذشته است. پس از تشکیل دولت ماد در هگمتانه (همدان کنونی) و پایتخت شدن آن، این شهر، از نظر سیاسی دچار دگرگونی شده، میدان نبرد سیاست قدرتمندان و جاهطلبان قرار گرفت و هیچگاه از رقابتها و کشمکشهای سیاسی و جنگ و ستیز فارغ نبوده است و از نظر آب و هوای تابستانی هم مشتریان فراوانی داشته است. | ||
در طول این بخش، نگارنده به تشریح اوضاع و شمارش حاکمانی میپردازد که شهر همدان، در ادوار تاریخی گوناگون، در دست آنها رد و بدل شده است.<ref>ر.ک: همان، ص65-76</ref>. | در طول این بخش، نگارنده به تشریح اوضاع و شمارش حاکمانی میپردازد که شهر همدان، در ادوار تاریخی گوناگون، در دست آنها رد و بدل شده است.<ref>ر.ک: همان، ص65-76</ref>. | ||
بخش هشتم کتاب در مورد طلوع دین اسلام و مذهب تشیع در کهنشهر همدان است. همدان در سال 22 یا 23 هجری توسط سربازان اسلام فتح گردید و دین مقدس اسلام، تدریجا در آن، مانند سایر شهرهای | بخش هشتم کتاب در مورد طلوع دین اسلام و مذهب تشیع در کهنشهر همدان است. همدان در سال 22 یا 23 هجری توسط سربازان اسلام فتح گردید و دین مقدس اسلام، تدریجا در آن، مانند سایر شهرهای فتحشده قدم نهاد و مردم هم بدان گرایش پیدا کردند. | ||
با وجود مخالفتهای حکام وقت نسبت به شیعیان، طرفداران این مذهب از زمان طلوع اسلام در شهر همدان وجود داشته و در پوشش تقیه به فعالیت دینی و مذهبی میپرداختند. نگارنده بر این باور است که با مطالعه کتب تاریخ و تراجم میتوان به دست آورد که از قرن دوم هجری شخصیتهای بزرگ شیعه در همدان وجود داشتهاند. در ادامه این بخش اشاراتی به موضوع عبور [[امام رضا(ع)|امام هشتم(ع)]] از این شهر و شمارش نمایندگان ائمه معصومین(ع) در این شهر و ماجرای کمک مالی مردم همدان به مختار ثقفی، شده است.<ref>ر.ک: همان، ص77-90</ref>. | با وجود مخالفتهای حکام وقت نسبت به شیعیان، طرفداران این مذهب از زمان طلوع اسلام در شهر همدان وجود داشته و در پوشش تقیه به فعالیت دینی و مذهبی میپرداختند. نگارنده بر این باور است که با مطالعه کتب تاریخ و تراجم میتوان به دست آورد که از قرن دوم هجری شخصیتهای بزرگ شیعه در همدان وجود داشتهاند. در ادامه این بخش اشاراتی به موضوع عبور [[امام رضا(ع)|امام هشتم(ع)]] از این شهر و شمارش نمایندگان ائمه معصومین(ع) در این شهر و ماجرای کمک مالی مردم همدان به مختار ثقفی، شده است.<ref>ر.ک: همان، ص77-90</ref>. | ||
| خط ۶۴: | خط ۶۵: | ||
از جمله اتفاقات مهم در دوران اسلامی حمله مغول و چنگیزخان به شهرهای ایران و همدان و قیام مردم همدان علیه تاتار و فتوای جهاد فقیه همدان، تجاوز همسایگان به ایران، موقیعیت اقتصادی همدان و جنگهای مذهبی در همدان بود<ref>ر.ک: همان، ص91-108</ref>. | از جمله اتفاقات مهم در دوران اسلامی حمله مغول و چنگیزخان به شهرهای ایران و همدان و قیام مردم همدان علیه تاتار و فتوای جهاد فقیه همدان، تجاوز همسایگان به ایران، موقیعیت اقتصادی همدان و جنگهای مذهبی در همدان بود<ref>ر.ک: همان، ص91-108</ref>. | ||
حوادث تاریخی و آثار باستانی همدان موضوع بخش دهم این کتاب است که نگارنده با طرح بسیاری از این حوادث و آثار به تبیین و تحلیل آنها میپردازد؛ از جمله حادثه ویرانی همدان به دست بختالنصر است و از برجستهترین آثار باستانی همدان میتوان به مواردی چون قصر بهرام گور، مطبخ خسروپرویز، تپه مصلی، مناره | حوادث تاریخی و آثار باستانی همدان موضوع بخش دهم این کتاب است که نگارنده با طرح بسیاری از این حوادث و آثار به تبیین و تحلیل آنها میپردازد؛ از جمله حادثه ویرانی همدان به دست بختالنصر است و از برجستهترین آثار باستانی همدان میتوان به مواردی چون قصر بهرام گور، مطبخ خسروپرویز، تپه مصلی، مناره سمدار، سنگ شیر، غار علیصدر و... اشاره کرد<ref>ر.ک: همان، ص109-140</ref>. | ||
بخش یازدهم کتاب در باب معرفی وزرا و شخصیتهای سیاسی همدان در قرون متمادی است و بخش دوازدهم به شمارش رشتههای مختلف دانش در همدان از جمله ادبیات و شعر، تاریخ، تفسیر، فلسفه، طب، مهندسی، فقه، حدیث و... اشاره دارد و در فصول بعدی بهترتیب به موضوعاتی چون کتابخانهها، حوزههای علمیه، مساجد و مزارات همدان پرداخته شده است.<ref>ر.ک: همان، ص141-354</ref>. | بخش یازدهم کتاب در باب معرفی وزرا و شخصیتهای سیاسی همدان در قرون متمادی است و بخش دوازدهم به شمارش رشتههای مختلف دانش در همدان از جمله ادبیات و شعر، تاریخ، تفسیر، فلسفه، طب، مهندسی، فقه، حدیث و... اشاره دارد و در فصول بعدی بهترتیب به موضوعاتی چون کتابخانهها، حوزههای علمیه، مساجد و مزارات همدان پرداخته شده است.<ref>ر.ک: همان، ص141-354</ref>. | ||
در جلد دوم و سوم کتاب به | در جلد دوم و سوم کتاب به شخصیتشناسی علما و چهرههای برجسته همدان بهترتیب حروف الفبا پرداخته شده است؛ چهرههای برجستهای چون: نمایندگان معصومین(ع)، علمای بزرگی چون ابوعلی سینا، سید جمالالدین اسدآبادی، فقیه همدانی و... | ||
==وضعیت کتاب== | ==وضعیت کتاب== | ||
| خط ۸۱: | خط ۸۲: | ||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | |||
[[قبیله همدان و نقش آن در تاریخ اسلام و تشیع (قرن اول هجری قمری)]] | [[قبیله همدان و نقش آن در تاریخ اسلام و تشیع (قرن اول هجری قمری)]] | ||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||