۶۱٬۱۸۹
ویرایش
جز
جایگزینی متن - 'ايران' به 'ایران'
جز (جایگزینی متن - ' حسين' به ' حسین') |
جز (جایگزینی متن - 'ايران' به 'ایران') |
||
| خط ۳۲: | خط ۳۲: | ||
}} | }} | ||
'''ترجمه محاسن اصفهان'''، ترجمه آزادى است از متن عربى رساله [[محاسن اصفهان]] تأليف مفضّل بن سعد بن حسین مافرّوخى اصفهانى كه در سال 729ق با اضافاتى، به خصوص راجع به دوران پايانى حكومت ايلخانانان بر | '''ترجمه محاسن اصفهان'''، ترجمه آزادى است از متن عربى رساله [[محاسن اصفهان]] تأليف مفضّل بن سعد بن حسین مافرّوخى اصفهانى كه در سال 729ق با اضافاتى، به خصوص راجع به دوران پايانى حكومت ايلخانانان بر ایران، توسّط حسین بن محمّد بن ابى الرّضا آوى ترجمه شده است. اين كتاب از آثار مهم تاريخى - ادبى قرن پنجم هجرى است. | ||
== ساختار== | == ساختار== | ||
| خط ۳۸: | خط ۳۸: | ||
== گزارش محتوا== | == گزارش محتوا== | ||
شهر تاريخى اصفهان، از مراكز معتبر علمى اسلامى است، وجود مساجد كهن و مراكز متعدّد علمى، نام اين شهر را - از همان سدههاى نخستين اسلام - در تاريخ و فرهنگ و تمدّن اسلامى، به عنوان دارالعلم شرق، مشهور گردانيده بود. اصفهان در قرن پنجم هجرى، مركز سلاطين بزرگ سلجوقى شد. در اين دوره، اين شهر از بزرگترين شهرهاى آباد و بزرگ آن زمان و مركز سياسى اسلام و فعالیتهای علمى گرديد. ناصر خسرو قباديانى، شاعر و جهانگرد مشهور | شهر تاريخى اصفهان، از مراكز معتبر علمى اسلامى است، وجود مساجد كهن و مراكز متعدّد علمى، نام اين شهر را - از همان سدههاى نخستين اسلام - در تاريخ و فرهنگ و تمدّن اسلامى، به عنوان دارالعلم شرق، مشهور گردانيده بود. اصفهان در قرن پنجم هجرى، مركز سلاطين بزرگ سلجوقى شد. در اين دوره، اين شهر از بزرگترين شهرهاى آباد و بزرگ آن زمان و مركز سياسى اسلام و فعالیتهای علمى گرديد. ناصر خسرو قباديانى، شاعر و جهانگرد مشهور ایرانى، در قرن پنجم و در آغاز حكومت سلجوقى در توصيف اصفهان مىنويسد: «من در همه زمين پارسىگويان، شهرى نيكوتر و جامعتر و آبادانتر از اصفهان نديدم». | ||
ترجمه محاسن اصفهان با وجود حجم اندك، اطّلاعات ارزندهاى در مورد اصفهان قرون اوليّه اسلامى، به - ويژه قرن پنجم هجرى؛ يعنى زمان حيات مؤلّف، آثار مهم شهر، از جمله كاخها، كوشكها، قصرها، برجها، باروها، بازارها، مساجد، مراكز علمى، علما و دانشمندان، نواحى و محلّات، و بسيارى از فوايد تاريخى و جغرافيايى و ادبى ديگر در اختيار خواننده مىگذارد. | ترجمه محاسن اصفهان با وجود حجم اندك، اطّلاعات ارزندهاى در مورد اصفهان قرون اوليّه اسلامى، به - ويژه قرن پنجم هجرى؛ يعنى زمان حيات مؤلّف، آثار مهم شهر، از جمله كاخها، كوشكها، قصرها، برجها، باروها، بازارها، مساجد، مراكز علمى، علما و دانشمندان، نواحى و محلّات، و بسيارى از فوايد تاريخى و جغرافيايى و ادبى ديگر در اختيار خواننده مىگذارد. | ||
| خط ۵۰: | خط ۵۰: | ||
وى در فصل اول كتاب، اصفهان را به طور خلاصه توصيف كرده و در فصل دوم به تفصيل نواحى مختلف و تفرجگاهها و ديدنىهاى آن را شرح كرده است. در فصل سوم به مناطق ويژه اصفهان؛ مانند گاوخونى پرداخته است. ابنيه و عمارات اين شهر در روزگار پيشين و در عصر مترجم در فصل چهارم بيان شده است. در پنجمين فصل كتاب به امراء، ملوك، علما و ارباب جاه و مرتبه اين شرح اشاره شده است. حوادث و اتفاقاتى كه بر اصفهان گذشته در فصل ششم آمده است. توصيف آب و هواى بهار و ديگر فصول و كيفيت معاش و زندگى مردم اصفهان در فصل هفتم بيان شده است. توصيف مصلى و نامهاى بزرگان، ابدال، سادات و نقباى اصفهان در آخرين فصل كتاب ديده مىشود. | وى در فصل اول كتاب، اصفهان را به طور خلاصه توصيف كرده و در فصل دوم به تفصيل نواحى مختلف و تفرجگاهها و ديدنىهاى آن را شرح كرده است. در فصل سوم به مناطق ويژه اصفهان؛ مانند گاوخونى پرداخته است. ابنيه و عمارات اين شهر در روزگار پيشين و در عصر مترجم در فصل چهارم بيان شده است. در پنجمين فصل كتاب به امراء، ملوك، علما و ارباب جاه و مرتبه اين شرح اشاره شده است. حوادث و اتفاقاتى كه بر اصفهان گذشته در فصل ششم آمده است. توصيف آب و هواى بهار و ديگر فصول و كيفيت معاش و زندگى مردم اصفهان در فصل هفتم بيان شده است. توصيف مصلى و نامهاى بزرگان، ابدال، سادات و نقباى اصفهان در آخرين فصل كتاب ديده مىشود. | ||
ترجمه فارسى محاسن اصفهان چنانكه ملاحظه مىشود با اين كه از جهت عبارت، متكلّف است، و انشاى آن، زياد طبيعى و ساده نيست، باز از حيث فصاحت كلام و سلامت اسلوب، از نمونههاى قابل توجّه است. اين اثر مشتمل بر مطالب تاريخى و جغرافيايى مهمّى است كه عين يا نظير آنها در هيچ كتاب ديگر به دست نمىآيد، و فضل اين ترجمه بر اصل عربى، اين است كه علاوه بر مهمترين مطالب اصل كتاب، نكات و فوايدى را متضمّن است كه مترجم، آنها را راجع به عصر خويش بر آن الحاق كرده است. از آن جا كه تاريخ وقايع نيمه دوم قرن هفتم و نيمه اوّل قرن هشتم | ترجمه فارسى محاسن اصفهان چنانكه ملاحظه مىشود با اين كه از جهت عبارت، متكلّف است، و انشاى آن، زياد طبيعى و ساده نيست، باز از حيث فصاحت كلام و سلامت اسلوب، از نمونههاى قابل توجّه است. اين اثر مشتمل بر مطالب تاريخى و جغرافيايى مهمّى است كه عين يا نظير آنها در هيچ كتاب ديگر به دست نمىآيد، و فضل اين ترجمه بر اصل عربى، اين است كه علاوه بر مهمترين مطالب اصل كتاب، نكات و فوايدى را متضمّن است كه مترجم، آنها را راجع به عصر خويش بر آن الحاق كرده است. از آن جا كه تاريخ وقايع نيمه دوم قرن هفتم و نيمه اوّل قرن هشتم ایران - به خصوص اصفهان - چندان روشن نيست، و در هيچ جا نيز به شكل مبسوط و مشبعى آورده نشده، حائز اهميت فراوان است. | ||
==وضعیت کتاب== | ==وضعیت کتاب== | ||