آثار البلاد و اخبار العباد (ترجمه): تفاوت میان نسخه‌ها

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ،  ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۱۸
جز
جایگزینی متن - 'وي' به 'وی'
جز (جایگزینی متن - ' | کتابخانۀ دیجیتال نور =' به '| کتابخانۀ دیجیتال نور =')
جز (جایگزینی متن - 'وي' به 'وی')
خط ۶: خط ۶:
[[محدث، هاشم]] (تصحيح و تكميل)
[[محدث، هاشم]] (تصحيح و تكميل)


[[قزوینی، زکریا بن محمد]] (نويسنده)
[[قزوینی، زکریا بن محمد]] (نویسنده)


[[جهانگیر میرزا]] (مترجم)
[[جهانگیر میرزا]] (مترجم)
خط ۳۰: خط ۳۰:
}}
}}


'''آثار البلاد و أخبار العباد (ترجمه)'''، ترجمه اثر ارزشمند [[زكريا بن محمود قزوينى]] است كه به قلم [[جهانگيرميرزا]] به فارسى برگردانده و توسط [[ميرهاشم محدث]] تصحيح شده است.
'''آثار البلاد و أخبار العباد (ترجمه)'''، ترجمه اثر ارزشمند [[زكريا بن محمود قزوینى]] است كه به قلم [[جهانگيرميرزا]] به فارسى برگردانده و توسط [[ميرهاشم محدث]] تصحيح شده است.


مترجم اين کتاب، جهانگيرميرزا، پسر سوم عباس‌ميرزا نايب‌السلطنه است كه در سال 1225ق، متولد و در 18 ربيع‌الاول سال 1250 با تحريك و اغواى ميرزا ابوالقاسم قائم مقام، به امر برادر صلبى خود، محمد شاه قاجار، كور شد و به سال 1269 در سن چهل و چهار سالگى در خوى وفات كرد.
مترجم اين کتاب، جهانگيرميرزا، پسر سوم عباس‌ميرزا نايب‌السلطنه است كه در سال 1225ق، متولد و در 18 ربيع‌الاول سال 1250 با تحريك و اغواى ميرزا ابوالقاسم قائم مقام، به امر برادر صلبى خود، محمد شاه قاجار، كور شد و به سال 1269 در سن چهل و چهار سالگى در خوى وفات كرد.
خط ۳۸: خط ۳۸:
ترجمه جهانگيرميرزا از آثار البلاد، مانند بقيه كتبى كه در زمان قاجار ترجمه شده، ترجمه‌اى آزاد است و مترجم به‌طورى‌كه گفته خواهد شد، غير از مواردى چند، در برگرداندن اين متن از زبان عربى به فارسى، سعى كرده امانت را حفظ كند.
ترجمه جهانگيرميرزا از آثار البلاد، مانند بقيه كتبى كه در زمان قاجار ترجمه شده، ترجمه‌اى آزاد است و مترجم به‌طورى‌كه گفته خواهد شد، غير از مواردى چند، در برگرداندن اين متن از زبان عربى به فارسى، سعى كرده امانت را حفظ كند.


مترجم، هر جا كه لازم دانسته اطلاعاتى به کتاب افزوده كه موجب اعتبار بيشتر آن شده است؛ در عوض به اين بهانه كه: «مترجم اين سخن‌ها و كرامات را كه صاحب آثار البلاد از احوال مشايخ صوفيه و علماى تسنن، مى‌نويسد، از قلم مى‌اندازد و به ترجمه نمى‌آورد؛ زيرا كه دروغ و بى‌فايده است»، چندين قسمت را ترجمه نكرده است.
مترجم، هر جا كه لازم دانسته اطلاعاتى به کتاب افزوده كه موجب اعتبار بيشتر آن شده است؛ در عوض به اين بهانه كه: «مترجم اين سخن‌ها و كرامات را كه صاحب آثار البلاد از احوال مشايخ صوفيه و علماى تسنن، مى‌نویسد، از قلم مى‌اندازد و به ترجمه نمى‌آورد؛ زيرا كه دروغ و بى‌فايده است»، چندين قسمت را ترجمه نكرده است.


از ديگر نكاتى كه وى به بهانه فوق، از ترجمه آنها خوددارى كرده، مطالبى است كه قزوينى درباره [[ابن عربی، محمد بن علی|ابن عربى]] و سهروردى و خيام و... نوشته است. مصحح براى اينكه خواننده، ترجمه کتاب را به‌طور كامل در دست، داشته باشد، اين قسمت‌ها را ترجمه و به کتاب افزوده است؛ منتها اضافات مترجم با علامت () و هم كمبودهايى كه ترجمه شده با علامت [] در کتاب آمده است، تا محدوده كار جهانگيرميرزا، نشان داده شود.
از ديگر نكاتى كه وى به بهانه فوق، از ترجمه آنها خوددارى كرده، مطالبى است كه قزوینى درباره [[ابن عربی، محمد بن علی|ابن عربى]] و سهروردى و خيام و... نوشته است. مصحح براى اينكه خواننده، ترجمه کتاب را به‌طور كامل در دست، داشته باشد، اين قسمت‌ها را ترجمه و به کتاب افزوده است؛ منتها اضافات مترجم با علامت () و هم كمبودهايى كه ترجمه شده با علامت [] در کتاب آمده است، تا محدوده كار جهانگيرميرزا، نشان داده شود.


در مواردى جهانگيرميرزا، به سنى بودن زكرياى قزوينى، به اين ترتيب اشاره كرده: «صاحب آثار البلاد چون در مذهب شافعى است...»، «چون صاحب کتاب آثار البلاد، از اهل تسنن است...»، «چون صاحب آثار البلاد، در مذهب اشاعره است...» و... كه مصحح آنها را حذف كرده است. در متن عربى کتاب، پس از ذكر نام خلفاى سه‌گانه، «رضي‌الله‌عنه» آمده؛ درحالى‌كه مترجم، آنها را به فحش و ناسزا تبديل نموده است. اين كلمات توهين‌آميز نيز حذف شده است.
در مواردى جهانگيرميرزا، به سنى بودن زكرياى قزوینى، به اين ترتيب اشاره كرده: «صاحب آثار البلاد چون در مذهب شافعى است...»، «چون صاحب کتاب آثار البلاد، از اهل تسنن است...»، «چون صاحب آثار البلاد، در مذهب اشاعره است...» و... كه مصحح آنها را حذف كرده است. در متن عربى کتاب، پس از ذكر نام خلفاى سه‌گانه، «رضي‌الله‌عنه» آمده؛ درحالى‌كه مترجم، آنها را به فحش و ناسزا تبديل نموده است. اين كلمات توهين‌آميز نيز حذف شده است.


از ترجمه جهانگيرميرزا، تنها نسخه منحصرى در اختيار مصحح بوده است. ترجمه کتاب از اقليم اول شروع مى‌شود و ترجمه سه مقدمه مؤلف را ندارد. از آخر نيز، حدود دو صفحه ناقص است. مصحح پس از استنساخ، ترجمه را با متن عربى آثار البلاد، مقابله مى‌كند؛ پس از آن به پيشنهاد [[منزوی، علی نقی|على‌نقى منزوى]] نسخه‌اى از چاپ آلمان پيدا كرده، دوباره ترجمه را از سر تا ته، با آن مقايسه مى‌كند، كه البته پس از مقابله، معلوم شده است كه تفاوت چندانى با يكديگر ندارند.
از ترجمه جهانگيرميرزا، تنها نسخه منحصرى در اختيار مصحح بوده است. ترجمه کتاب از اقليم اول شروع مى‌شود و ترجمه سه مقدمه مؤلف را ندارد. از آخر نيز، حدود دو صفحه ناقص است. مصحح پس از استنساخ، ترجمه را با متن عربى آثار البلاد، مقابله مى‌كند؛ پس از آن به پيشنهاد [[منزوی، علی نقی|على‌نقى منزوى]] نسخه‌اى از چاپ آلمان پيدا كرده، دوباره ترجمه را از سر تا ته، با آن مقايسه مى‌كند، كه البته پس از مقابله، معلوم شده است كه تفاوت چندانى با يكديگر ندارند.
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش