هیکل، محمد حسنین
| محمد حسنین هیکل | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | محمد حسنین هیکل |
| ولادت | ۲۳ سپتامبر ۱۹۲۳م / ۱۳۰۲ش |
| محل تولد | شهرستان باسوس (استان قلیوبیه)، مصر |
| محل زندگی | قاهره |
| رحلت | ۱۷ فوریه ۲۰۱۶م / ۲۸ بهمن ۱۳۹۴ش |
| همسر | هدایت علوی تیمور |
| فرزندان | علی، احمد، حسن |
| دین | اسلام |
| مذهب | اهل سنت |
| پیشه | روزنامهنگار، تاریخنگار، نویسنده |
| منصب | سردبیر روزنامه الاهرام (۱۹۵۷-۱۹۷۴)، وزیر ارشاد ملی (۱۹۷۰) |
| اطلاعات علمی | |
| دانشگاه | دانشگاه آمریکایی قاهره |
| علایق پژوهشی | تاریخ معاصر مصر و خاورمیانه، سیاست، انقلاب اسلامی ایران |
| اساتید |
|
| برخی آثار |
|
محمد حسنین هیکل (۱۳۰۲-۱۳۹۴ش)، روزنامهنگار و تاریخنگار نامدار مصری و شخصیت علاقهمند به امامخمینی و انقلاب اسلامی. او از یاران نزدیک جمال عبدالناصر بود و هفده سال مدیرمسئول روزنامه الاهرام به شمار میرفت. هیکل دو بار با امامخمینی دیدار کرد و تحت تأثیر ایشان قرار گرفت. کتاب «ایران: روایتی که ناگفته ماند» حاصل درخواست امام خمینی از او برای نوشتن درباره انقلاب ایران است.
ولادت
محمد حسنین هیکل در ۲۳ سپتامبر ۱۹۲۳م (۱۳۰۲ش) در شهرستان باسوس، از توابع استان قلیوبیه مصر به دنیا آمد.[۱] بر اساس گزارش منابع دیگر، محل تولد او محله حسین در قاهره نیز ذکر شده است.[۲] پدرش تاجر غله بود.[۳]
تحصیلات
هیکل تحصیلات مقدماتی خود را در قاهره به پایان رساند و سپس در مدرسه تجارت متوسطه مشغول به تحصیل شد.[۴] او برای ادامه تحصیل در بخش اروپایی دانشگاه آمریکایی قاهره ثبت نام کرد.[۵] در همین دوره بود که با «اسکات واتسون»، روزنامهنگار و مدرس روزنامهنگاری، آشنا شد.[۶]
فعالیتها
هیکل فعالیت روزنامهنگاری را از سال ۱۹۴۲ در روزنامه انگلیسیزبان «ایجیپشن گازت» (The Egyptian Gazette) آغاز کرد.[۷] او در خلال جنگ جهانی دوم به عنوان خبرنگار جنگ به پوشش نبرد العلمین پرداخت.[۸] هیکل به ترتیب با نشریات «آخر ساعه»، «روز یوسف» و «اخبار الیوم» همکاری داشت و توانست جایزه سلطان فاروق را از آن خود کند.[۹] بر اساس گزارش دانشنامه امام خمینی، او از سال ۱۹۵۷ تا ۱۹۷۴ به مدت هفده سال سردبیر روزنامه الاهرام بود.[۱۰] هیکل در سال ۱۹۶۸ مرکز مطالعات سیاسی و استراتژیک الاهرام را بنیان گذاشت.[۱۱] او از یاران نزدیک جمال عبدالناصر بود و در سال ۱۹۷۰ به عنوان وزیر ارشاد ملی منصوب شد.[۱۲] پس از مرگ ناصر، با انور سادات اختلاف پیدا کرد و در سال ۱۹۸۱ به زندان افتاد و پس از ترور سادات توسط حسنی مبارک آزاد شد.[۱۳] هیکل دو بار (در سالهای ۱۳۵۷ و ۱۳۵۸) با امام خمینی دیدار و گفتگو کرد.[۱۴]
وفات
محمد حسنین هیکل سرانجام در روز چهارشنبه ۱۷ فوریه ۲۰۱۶م (۲۸ بهمن ۱۳۹۴ش) پس از مدتها تحمل بیماری در سن ۹۳ سالگی در مصر درگذشت.[۱۵]
آثار
هیکل آثار متعددی از خود به جای گذاشته است که برخی از مهمترین آنها عبارتند از:
- ایران فوق برکان (نخستین کتاب او درباره ایران، ۱۹۵۱)[۱۶]
- ایران: روایتی که ناگفته ماند (ترجمه حمید احمدی)[۱۷]
- مدافع آیتالله: قصه ایران و الثوره (درباره انقلاب ایران)[۱۸]
- خریف الغضب (پاییز خشم؛ در نقد سیاستهای انور سادات)[۱۹]
- زیارة جدیدة للتاریخ (دیداری تازه با تاریخ؛ ترجمه حسن فرامرزی)[۲۰]
- حیات محمد (زندگی پیامبر اسلام)[۲۱]
- السلاح والسیاسة (اسلحه و سیاست)[۲۲]
- ملفات السويس (پروندههای سوئز)[۲۳]
- سنوات الغلیان (سالهای جوشش)[۲۴]
- الانفجار (انفجار؛ درباره جنگ ۱۹۶۷)[۲۵]
پانويس
- ↑ ر.ک: محمد حسنین هیکل، تابناک
- ↑ ر.ک: محمد حسنين هيكل، الجزیره
- ↑ ر.ک: محمد حسنین هیکل روزنامه نگار مشهور مصری درگذشت، العربیه فارسی
- ↑ ر.ک: محمد حسنين هيكل، عاش هنا
- ↑ ر.ک: محمد حسنين هيكل، عاش هنا
- ↑ ر.ک: محمد حسنین هیکل/ روزنامهنگار، نه سیم رابط است نه بوق!، عصر ایران
- ↑ ر.ک: محمد حسنین هیکل، تابناک
- ↑ ر.ک: محمد حسنين هيكل، الجزیره
- ↑ ر.ک: محمد حسنین هیکل، تابناک
- ↑ ر.ک: ربانی، ابراهیم، دانشنامه امام خمینی(ره)، ج10، ص497.
- ↑ ر.ک: همان، ص497.
- ↑ ر.ک: رحیل الصحفی المصری الأبرز محمد حسنین هیکل، الدستور
- ↑ ر.ک: زندگانی محمد حسین حسنین، پرتال امام خمینی
- ↑ ر.ک: ربانی، دانشنامه امام خمینی، ج10، ص498.
- ↑ ر.ک: محمد حسنين هيكل، الجزیره
- ↑ ر.ک: ربانی، دانشنامه امام خمینی، ج10، ص499.
- ↑ ر.ک: ربانی، همان، ص499.
- ↑ ر.ک: زندگانی محمد حسین حسنین، پرتال امام خمینی
- ↑ ر.ک: زندگانی محمد حسین حسنین، پرتال امام خمینی
- ↑ ر.ک: ربانی، دانشنامه امام خمینی، ج10، ص499.
- ↑ ر.ک: زندگانی محمد حسین حسنین، پرتال امام خمینی
- ↑ ر.ک: محمد حسنين هيكل، الجزیره
- ↑ ر.ک: محمد حسنين هيكل، المعرفة
- ↑ ر.ک: محمد حسنين هيكل، المعرفة
- ↑ ر.ک: محمد حسنين هيكل، المعرفة
منابع مقاله
- ربانی، ابراهیم، دانشنامه امام خمینی(ره)، به کوشش سید ضیاء مرتضوی، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1400ش، ج10، صص496-499.
- محمد حسنین هیکل، پایگاه خبری تحلیلی تابناک.
- محمد حسنین هیکل/ روزنامهنگار، نه سیم رابط است نه بوق!، عصر ایران، 28 بهمن 1394ش.
- زندگانی محمد حسین حسنین، پرتال امام خمینی.
- محمد حسنين هيكل، الجزیره نت، 13 فوریه 2016م.
- پیرمرد و قلمش؛ محمد حسنین هیکل همچنان زنده است، قدس آنلاین، 28 بهمن 1394ش.
- محمد حسنين هيكل، المعرفة.
- رحیل الصحفی المصری الأبرز محمد حسنین هیکل، الدستور، 18 فوریه 2016م.
- محمد حسنين هيكل: تراث مصري وزائر متميز بالجامعة، الجامعة الأمریکیة بالقاهره، 22 فوریه 2016م.
- محمد حسنين هيكل، عاش هنا.
- درگذشت محمد حسنین هیکل (2016م)، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، 28 بهمن 1396ش.
- محمد حسنین هیکل روزنامه نگار مشهور مصری درگذشت، العربیه فارسی، 17 فوریه 2016م.
وابستهها
- حكومة عموم فلسطين في ذكراها الخمسين
- العرب و تحديات النظام العالمي
- وجيه أباظة: صفحات من النضال الوطني
- فلسطين إسرائيل سلام أم نظام عنصري
- ماذا يريد العم سام؟
- حرب الخليج و الفكر العربي: دراسة نقدیة لکتاب الأستاذ محمد حسنین هیکل
- يوميات عبدالناصر عن حرب فلسطين
- فی عالم عبدالوهاب المسیری: حوار نقدی حضاری
- عبدالناصر و المثقفون و الثقافة
- الأساطير المؤسسة للسیاسة الإسرائيلية: الترجمة الکاملة الشرعیة
- الصهيونية و النازية و نهاية التاريخ: رویة حضاریة جدیدة
- إستئذان في الإنصراف رجاء و دعاء .. و تقریر ختامي
- [[1995 [ألف و تسعمأة و خمسة و تسعون] باب مصر إلى القرن الواحد و العشرين]]
- مصر و القرن الواحد و العشرون: ورقة في حوار
- لمصر لا لعبد الناصر
- مدافع آية الله: قصة إیران و الثورة
- عواصف الحرب و عواصف السلام
- 1997 حديث المبادرة
- حرب الثلاثين سنة الإنفجار 1967
- فاروق كما عرفته
- العروش و الجيوش
- المفاوضات السرية بين العرب و إسرائيل
- عادل حمودة یحاور محمد حسنین هیکل حول لعبة السلطة في مصر
- عند مفترق الطرق: حرب أکتوبر ... ماذا حدث فيها و ماذا حدث بعدها
- من نيويورك إلى كابول
- الزلزال السوفییتي
- سنوات الغليان
- زيارة جديدة للتاريخ
- قصة السویس : آخر المعارک في عصر العمالقة: القصة التي عام العالم إلی أسرارها...
- معركة السويس ثلاثون عاما
- الإمبراطورية الأمريكية و الإغارة على العراق
- كلام في السياسة: عام من الأزمات! 2000-2001
- بين الصحافة و السياسة: قصة (و وثائق) معركة غریبة في الحرب الخفية
- احاديث في العاصفة
- السلاح و السياسة
- سلام الأوهام: أوسلو - ما قبلها و ما بعدها: لماذا رفضت إسرائیل أن تتفاوض مع منظمة التحریر؟، کیف تفاوضت منظمة التحریر مع إسرائیل؟
- حرب الخليج: أوهام القوة و النصر
- موعد مع الشمس: أحاديث في آسيا
- أزمة العروش صدمة الجيوش: يوميات الحرب (فلسطين 1948)
- خریف الغضب: قصة بدایة و نهایة عصر أنور السادات
- كلام في السياسة: قضايا و رجال: وجهات نظر (مع بدایات القرن الواحد و العشرین)
- نهايات طرق: العربي التائه 2001
- المقالات اليابانية
- وقائع تحقيق سياسي أمام المدعي الإشتراكي
- مبارك و زمانه: من المنصة الى الميدان
- [[الحل و الحرب: التسابق وراء السراب الی جنیف لن یصل الی نتیجة فی الظروف الراهنة، السلام الذی ضاع لن یعود بغیر الاستعداد للقتال مرة اخری، کارتر و کیسینجر ... و ازمة الشرق الاوسط و فلسطین]]
- دیداری دوباره با تاریخ
- پائیز خشم
- [[50 [خمسون] عاما علي ثورة 1919]]
- بريدن دم شير
- العسکریة الصهیونیة
- گفتوگوهای سری میان اعراب و اسرائیل (اسطوره، امپراتوری و دولت یهود)
- موقعیت اعراب و اسرائیل
- جنگ اکتبر: «راهی به سوی رمضان»