تعامل مذهب و سیاست در دولت عباسی

    از ویکی‌نور
    تعامل مذهب و سياست در دولت عباسي
    تعامل مذهب و سیاست در دولت عباسی
    پدیدآورانخرمی، مصطفی (نویسنده)
    ناشرمؤسسه بوستان کتاب (مرکز چاپ و نشر دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)
    مکان نشرايران - قم
    سال نشر1400ش.
    چاپيکم
    شابک978-964-09-2098-5
    موضوععباسيان - تاريخ

    اسلام و سياست -- کشور‌هاي اسلامي -- تاريخ‏? -- ???-???ق.‏? دين و دولت -- کشور‌هاي اسلامي -- تاريخ‏? -- ???-???ق.‏?‏?

    سرزمين‌هاي خلافت اسلامي -- سياست و حکومت -- ‏???? -‏‏ ???ق.‏‏??
    کد کنگره
    ‏7ت4خ / 38/6 DS

    تعامل مذهب و سیاست در دولت عباسی تألیف مصطفی خرمی؛ بی‌تردید رابطه متقابل «مذهب و سیاست» از مسائل مهم، کلیدی و تأثیرگذار دولت دوره عباسی به شمار می‌رود که نیازمند بررسی و پژوهش دقیق علمی است. دوره عباسیان همان‌گونه که عصر ظهور و شکوفایی مذاهب فقهی و زمان گسترش مکتب‌های فکری - کلامی است، عصر فراز و فرود مذاهب متناسب با اغراض سیاسی دربار نیز هست. یقیناً چرخش‌ها و اغراض سیاسی دربار عباسی در تعامل با برخی مذاهب و تقابل با جماعت دیگر، در رشد و گسترش یا محدودیت و ممنوعیت آن‌ها مؤثر و کارآمد بوده است. مروری کوتاه بر ریشه‌های انقلاب خراسانی - عباسی و چگونگی شکل‌گیری دولت عباسی همراه با معرفی مذاهب پدید آمده پیش از آن و نیز مذاهب پدیدار شده در عصر عباسی و چگونگی تعامل آن‌ها با دربار از مباحث مهم این اثر است که با خواندن آن می‌توان فشرده‌ای از تاریخ عصر عباسی و فرقه‌ها و مذاهب آن عصر را به‌راحتی بدست آورد و به مدد آن تعامل میان مذهب و سیاست را در دولت عباسی بازشناسایی کرد.

    ساختار

    این اثر در چهار فصل تهیه و تدوین شده است.

    گزارش محتوا

    در فصل نخست که با عنوان «نگاهی به تاریخ عباسیان و مذاهب اسلامی» به رشته تحریر در آمده، پس از مروری بر تاریخ خلافت عباسی، ریشه‌های این دولت بیان شده و در ادامه، فرقه‌ها و مذاهب پیش از عصر عباسی، تبیین و سپس به پیدایی مذاهب و فرقه‌ها در عصر عباسی از جمله فرقه‌های کلامی و فرقه‌های فقهی پرداخته شده است.

    نویسنده در دومین فصل از این اثر به «نقش گرایش‌های مذهبی در انقلاب و ساختار دولت عباسی» می‌پردازد و نقش گرایش‌های مذهبی در نهضت خراسانی - عباسی را مورد بررسی قرار داده است؛ همچنین به نقش گرایش‌های مذهبی در استقرار دولت عباسی و علل تغییر در گرایش‌های عباسیان پس از پیروزی پرداخته شده است.

    «تأثیرات مذاهب بر سیاست و عملکرد دولت عباسی» عنوان فصل سوم این کتاب است که در آن به اثرگذاری مذاهب کلامی فقهی (اصحاب حدیث، اصحاب رأی، مکتب اعتزال، مکتب کلامی اشعری) بر دولت عباسی و اثرگذاری مذاهب فقهی مشهور (اربعه - حنفی، مالکی، شافعی، حنبلی-) بر دولت عباسی پرداخته شده است.

    چهارمین و آخرین فصل «تعامل مذهب و سیاست در دولت عباسی»، به نقش دولت عباسی در ظهور و گسترش مذاهب اختصاص یافته که در ابتدای آن، مبحثی با عنوان «دولت عباسی؛ نیازها و شعارها» تبیین شده و «نقش دولت عباسی در ظهور و گسترش برخی مذاهب»، «سیاست‌های دوستانه عباسیان و مذاهب همسو» و «سیاست‌های خصمانه عباسیان با مذاهب ناهمسو» و «پیامدهای تعامل و همگرایی (فرهنگی، سیاسی و اجتماعی) مذاهب با دولت عباسی» مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.[۱]

    پانويس


    منابع مقاله

    روزنامه قدس

    وابسته‌ها