بهاءالدینی، سید رضا

سید رضا بهاءالدینی (۱۲۸۷-۱۳۷۶ش)، فقیه، استاد برجسته اخلاق و عرفان و مدرس حوزه علمیه قم بود. وی تحصیلات خود را از شش‌سالگی آغاز کرد و در نوزده‌سالگی در درس خارج فقه و اصول مؤسس حوزه علمیه قم، آیت‌الله شیخ عبدالکریم حائری یزدی، حاضر شد و سپس از محضر بزرگانی همچون آیات عظام بروجردی، صدر، حجت و خوانساری بهره برد. او در ۲۵ سالگی از آیت‌الله سید محمدتقی خوانساری اجازه اجتهاد دریافت کرد. آیت‌الله بهاءالدینی افزون بر شصت سال به تدریس دروس حوزوی از مقدمات تا خارج فقه و اصول اشتغال داشت و چندین دوره از کتاب‌های مهم درسی را تدریس کرد. وی به زهد، بی‌اعتنایی به دنیا، شب‌زنده‌داری، حسن خلق و دستگیری از نیازمندان شهره بود و در دوران دفاع مقدس چندین بار در جبهه‌های نبرد حضور یافت. از او نوشتارهایی درباره قرآن، نهج‌البلاغه و صحیفه سجادیه به یادگار مانده که خمیرمایه درس‌های اخلاقی او را تشکیل می‌داد. کتاب «نردبان آسمان» مجموعه‌ای از درس‌های اخلاقی این عارف فرزانه است.

سید رضا بهاءالدینی
NUR12515.jpg
نام کاملسید رضا بهاءالدینی
نام پدرسید صفی‌الدین
ولادت۹ فروردین ۱۲۸۷ شمسی (عید غدیر ۱۳۲۷ قمری)
محل تولدقم، ایران
محل زندگیقم
رحلت۲۸ تیر ۱۳۷۶ شمسی (۱۳ ربیع‌الاول ۱۴۱۸ قمری)
مدفنمسجد بالاسر، حرم حضرت معصومه سلام‌الله‌علیها، قم
طول عمر۸۹ سال
دیناسلام
مذهبشیعه دوازده امامی
پیشهفقیه، استاد اخلاق و عرفان، مدرس حوزه
منصباستاد برجسته حوزه علمیه قم
اطلاعات علمی
اجازه اجتهاد ازسید محمدتقی خوانساری
درجه علمیمجتهد
حوزهحوزه علمیه قم
علایق پژوهشیفقه، اصول، اخلاق، تفسیر قرآن، نهج‌البلاغه، صحیفه سجادیه
اساتید
برخی آثار

ولادت

آیت‌الله سید‌ رضا بهاءالدینی در نهم فروردین 1287ش (عید سعید‌ غدیر خم‌ 1327ق) در شهر قم دیده به جهان گشود. پدرش سید صفی‌الدین، مردی عابد و خدمتگزار آستانه مقدسه حضرت‌ معصومه و حافظ بسیاری از‌ سوره‌های قرآن مجید و معروف به‌ (کشف‌ الآیات) بود.

تحصیلات

سید رضا پس از پشت‌سر نهادن دوران کودکی، در شش‌سالگی‌ به مکتب‌خانه رفت و به فراگیری‌ نصاب‌، گلستان‌، خواندن و نوشتن پرداخت‌ و پس‌ازآن به آموختن‌ علوم‌ دینی روی آورد، و با کوشش فراوان و خستگی‌ناپذیر خود توانست مغنی را نزد مرحوم‌ میرزا‌ محمدعلی ادیب تهرانی، شرح لمعه‌ و فرائد‌ الاصول را‌ در‌ محضر‌ آخوند میرزا محمد همدانی‌، قوانین الاصول را نزد آیت‌الله آخوند ملّا علی همدانی و مکاسب را در مجلس درس‌ آیت‌الله سید صدرالدین صدر بیاموزد.

سپس‌ در‌ نوزده‌سالگی‌ (سال‌ 1346ق) در درس‌ خارج‌ فقه و اصول آیت‌الله‌العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی حاضر شد و مدت‌های بسیار از دانش‌ سرشار‌ استادش‌ بهره‌مند شد. و پس از وفات ایشان‌ به‌ درس‌ حضرات‌ آیات‌ عظام‌: سید صدرالدین صدر، سید محمد حجت، سید محمدتقی خوانساری و حاج‌آقا حسین بروجردی حاضر شد و مبانی فقهی و اصولی‌اش را استوار ساخت و در 25 سالگی از‌ آیت‌الله خوانساری اجازه اجتهاد، دریافت نمود.

تدریس

معظم له در کنار تحصیل به تدریس مقدمات و سطوح روی آورد و بارها سیوطی، مغنی، حاشیه، مطول، قوانین (پنج دوره)، رسائل، مکاسب و کفایه را‌ تدریس‌ کرد و شاگردان فراوانی را تربیت نمود. سپس خارج فقه و اصول را آغاز کرد و در مدت بیست سال، چند کتاب فقهی و چند دوره اصول را تدریس نمود و مجموع سال‌های تدریس‌ وی‌، شصت سال به طول انجامید.

ویژگی‌های اخلاقی

از ویژگی‌های بارز آن اسوه فضیلت و تقوی، بی‌اعتنایی‌ به‌ دنیا، دوری از شهرت، دستگیری نیازمندان، رعایت مستحبات و پرهیز از مکروهات، برخورد نیکو و حسن خلق و صبر در مصائب و تحمّل دشواری‌ها (به‌خصوص در مرگ فرزند جوانش‌ و شکیبایی‌ در بیماری‌ و خانه‌نشینی طولانی‌اش)، شب‌زنده‌داری و اقامه نماز شب و روزه‌های بسیار او بود. فراوان قرآن‌ می‌خواند و پیاده‌روی، سیره همیشگی‌اش بود. چند بار در‌ جبهه‌های‌ نبرد حضور پیدا کرد و به نفس نفیس خویش، در کنار رزمندگان اسلام روزهای فراوانی را سپری ساخت‌.

در اسفندماه 1375 بود که سمیناری در تجلیل‌ از وی در حوزه‌ علمیه‌ قم برپا شد و از شخصیت وی تجلیل گردید و کتابی با نام (آیت بصیرت) در شرح زندگی او منتشر شد.

وفات

سرانجام آن فقیه فرزانه پس از 90 سال عمر با برکت، در‌ روز شنبه 13 ربیع‌الاول 1418ق (28 تیرماه 1376ش) بدرود حیات گفت و پیکر پاکش در یکشنبه، پس از یک تشییع باشکوه و نماز آیت‌الله فاضل لنکرانی بر آن در مسجد بالاسر‌ حرم‌ مطهر حضرت فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیها به خاک سپرده شد.

آثار

ایشان نوشتارهایی پیرامون قرآن مجید، نهج‌البلاغة‌ و صحیفه‌ سجادیه از او به یادگار‌ ماند‌ و این‌همه، خمیرمایه درس‌ها و بحث‌های اخلاقی طولانی وی در حوزه علمیه قم را تشکیل داد[۱].


پانویس

  1. انصاری قمی، ناصرالدین، ص104-105

منابع مقاله

انصاری قمی، ناصرالدین، درگذشتگان، آینه پژوهش، خرداد و تیر 1376، شماره 44؛ درج در پایگاه مجلات تخصصی نور.

وابسته‌ها