نمایش مبدأ برای کلی و جزئی در منطق و فلسفه سینوی

{{جعبه اطلاعات کتاب
| تصویر =NUR110189J1.jpg
| عنوان = کلی و جزئی در منطق و فلسفه سینوی
| عنوان‌های دیگر = 
| پدیدآورندگان
| پدیدآوران = 
[[رامین، فرح]] (نويسنده)
[[علیجان زاده، راضیه]] (نویسنده)
|زبان
| زبان = فارسی
| کد کنگره =BBR ۵۷۳ / ک ۸ ر ۲     
| موضوع =ابن سینا، حسین بن عبد الله، 370 - 428ق. -- دیدگاه درباره کل و جزء (فلسفه)  - کل و جزء (فلسفه) 
|ناشر 
| ناشر = جامعة الزهرا (عليها السلام)
| مکان نشر = ایران - قم
| سال نشر = 1398ش
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE110189AUTOMATIONCODE
| چاپ = 1
| شابک = 
| تعداد جلد = 1
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 110189
| کتابخوان همراه نور = 110189
| کد پدیدآور = 41685
| پس از = 
| پیش از = 
}}
'''کلی و جزیی در منطق و فلسفه سینوی'''، اثر [[فرح رامین]]، با همکاری [[راضیه علیجان‌زاده]]، کتابی است که به بررسی تطور مفاهیم کلی و جزیی در تاریخ فلسفه، به‌ویژه در منطق و فلسفه ابن سینا، با تمرکز بر آثار وی می‌پردازد. نویسنده، تلاش می‌کند تا دیدگاه‌های مختلف فلاسفه یونانی و اسلامی راجع به کلیات را تبیین کرده و به‌تفصیل به جایگاه این مفاهیم در دستگاه فکری سینوی بپردازد.

==ساختار==
کتاب، شامل یک پیشگفتار و دو فصل اصلی است که هرکدام دارای زیرمجموعه‌های متعدد و متنوع است.

==گزارش محتوا==
پیشگفتار کتاب، به اهمیت تاریخی منطق سینوی که مجموعه‌ای از ابداعات و نوآوری‌هاست، اشاره می‌کند. این منطق که بر پایه‌های میراث یونانی بنا شده، توسط [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن سینا]] در کتاب اشارات و تنبیهات به‌عنوان ابزاری برای مصون ماندن اندیشه از خطا تعریف شده است. [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن سینا]] در این راستا تلاش کرد تا منطق ارسطویی را تکمیل و تصحیح نماید و در عرصه منطق‌پژوهی، نوآوری‌هایی از خود نشان داد. مسئله کلی و جزیی از دیرباز در فلسفه یونان (از جمله نزد پارمنیدس، هراکلیتوس و [[افلاطون]]) مطرح بوده است و در فلسفه معاصر نیز ذیل موضوع مدرکات حسی و عقلی مورد بحث قرار گرفته است. هدف اصلی پژوهش، شرح و تفصیل عبارات ابن سینا درباره کلی و جزیی در منطق اشارات و تنبیهات و در فلسفه سینوی است<ref>ر.ک: پیشگفتار، ص11-19</ref>.

فصل اول: کلی و جزیی در منطق اشارات و تنبیهات: این فصل، به تعریف کلی و جزیی از دیدگاه ابن سینا در منطق می‌پردازد. [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن سینا]] کلی و جزیی را در تقسیمات الفاظ مفرد و مرکب آورده است و آن دو را چنین تعریف کرده: جزیی، لفظ مفردی است که نفس تصور معنای آن، مانع از وقوع شرکت در آن است.
کلی، لفظ مفردی است که نفس تصور معنای آن، مانع از وقوع شرکت در آن نیست. نویسنده سپس این تعریف و قیود آن را شرح می‌دهد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص23-34</ref>.

در ادامه، به بیان تقسیمات کلی پرداخته می‌شود:
# اقسام کلی به‌لحاظ مفهوم (متواطی و مشکک)؛
# به‌لحاظ وجود یا عدم وجود افراد آن در خارج<ref>ر.ک: همان، ص34-38</ref>.

بخش مهم دیگر از این فصل، به بحث جزیی حقیقی و جزیی اضافی و کلی حقیقی و اضافی اختصاص دارد<ref>ر.ک: همان، ص38</ref>. در ادامه این بحث، میان کلی و جزیی (حقیقی و اضافی ) نسبت‌سنجی می‌شود<ref>ر.ک: همان، ص40-43</ref>. همچنین تفاوت کلی با کل و جزیی با جزء بررسی می‌گردد<ref>ر.ک: همان، ص43</ref>.

در ادامه، مبحث ذاتی و عرضی مطرح و به موضوعاتی همچون ذاتی مقوم<ref>ر.ک: همان، ص67</ref>، عرضی لازم<ref>ر.ک: همان، ص85</ref> و غیرلازم (مفارق)<ref>ر.ک: همان، ص104</ref>، کاربردهای واژه ذاتی<ref>ر.ک: همان، ص108</ref>، تفاوت ذاتی با پاسخ به پرسش چیستی<ref>ر.ک: همان، ص128</ref> و اقسام پاسخ‌های پرسش چیستی<ref>ر.ک: همان، ص138</ref> اشاره شده است.

فصل دوم: کلی و جزیی در فلسفه سینوی: این فصل، به بررسی دیدگاه‌های فلسفی درباره کلیات، به‌خصوص در مکتب سینوی، اختصاص دارد. ابتدا دیدگاه‌های فلاسفه یونان درباره کلیات مرور می‌شود؛ افرادی همچون: سقراط، که دلبستگی خاصی به مسائل اخلاقی و فضایل انسانی داشت و تلاش فلسفی خود را در این‌باره به‌کار بست<ref>ر.ک: همان، ص162</ref>، [[افلاطون]]، که قائل به مثل یا ایده‌های مجرد و مستقل از وجود عینی بود<ref>ر.ک: همان، ص166</ref> و [[ارسطو]]، که به نقد نظر [[افلاطون]]، در باب مثل پرداخته است<ref>ر.ک: همان، ص167</ref>. در ادامه، بحث کلیات در فلسفه قرون وسطا و نیز بحث نحوه وجود کلیات بررسی می‌شود که شامل چهار دیدگاه اصلی است: واقع‌گرایی، مفهوم‌گرایی، نام‌گرایی و نظریه تشابه<ref>ر.ک: همان، ص170-194</ref>.

در ادامه، دیدگاه فیلسوفان اسلامی در باب نحوه وجود کلیات مطرح می‌شود. فیلسوفان اسلامی ، به‌طور کلی درباره کلیات، واقع‌گرا (رئالیست) هستند و معتقدند افراد یک نوع مفروض، مانند انسان، در حقیقت و واقعیت انسانیت باهم مشترکند. انسانیت صرفا در ذهن متحقق نیست، بلکه در تک‌تک افراد انسان موجود است<ref>ر.ک: همان، ص194</ref>.

دلایل معتقدان به وجود کلی طبیعی در خارج<ref>ر.ک: همان، ص228</ref>، دلایل نافیان وجود کلی طبیعی در خارج<ref>ر.ک: همان، ص232</ref>، تفاوت دیدگاه ابن سینا و ملاصدرا در باب وجود کلی طبیعی<ref>ر.ک: همان، ص235</ref> و پاسخ مسئله وجودشناختی کلیات بر اساس کلی طبیعی<ref>ر.ک: همان، ص238</ref>، از جمله موضوعات مطرح‌شده در این فصل می‌باشد.

==پانویس==
<references />

==منابع مقاله==
پیشگفتار و متن کتاب.


==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}

[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:فلسفه، مذهب و روانشناسی]]
[[رده:فلسفه اسلامی]]
[[رده:مقالات بازبینی شده2 خرداد 1405]]
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اردیبهشت 1405 توسط عباس مکرمی]]
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اردیبهشت 1405 توسط محسن عزیزی]]